- 1 year ago
Category
🗞
NewsTranscript
00:00Υπότιτλοι AUTHORWAVE
00:30Υπότιτλοι AUTHORWAVE
01:00Πρόεδρος της επιστημονικής εταιρείας Ρήγα, Φερές Βελεστίνο Ρήγας
01:06γιατί καλύπτει και την τοπική ιστορία της περιοχής αυτή η εξαιρετική εταιρεία που υπάρχει από τη δεκαετία του 80
01:12και βέβαια έχει δουλέψει πάρα πολύ με πολύ επιστημονικό τρόπο για να διορθώσει σωστά πολλές φορές και επιστημονικά
01:25ό,τι ξέρουμε και πολλές φορές δεν ξέρουμε για αυτή τη μεγάλη προσωπικότητα.
01:30Ένα από τα σημαντικότερα σημεία λοιπόν είναι η χάρτα του Ρήγα, από τα σημαντικότερα σημεία της συνεισφοράς του.
01:37Δεν ξέρεις ποιο να βάλεις πρώτο και ποιο να βάλεις δεύτερο.
01:39Έχετε επιμεληθεί εσείς την για πρώτη φορά αυθεντική επανέκδοση της χάρτας το 1998
01:48καθώς και την έκδοση των απάντων βέβαια των έργων του Ρήγα που τα έχουμε όλοι στη βιβλιοθήκη μας.
01:55Μιλήστε μας πώς αποφασίσατε αυτή την επανέκδοση
01:58αλλά να μας αναφέρετε και μερικά σημαντικά σημεία αυτής της μεγάλης εταιρείας που ιδρύσατε δεκαετία του 80 γιατρέ.
02:05Ξεκινήσαμε κύριε Κούκο το 1986 με το πρώτο διεθνές συνέδριο ΦΕΡΕ Βελεστίνου Ρήγας.
02:17Μέχρι τότε δεν είχε διοργανωθεί συνέδριο για το Ρήγα.
02:23Ούτε και τα έργα του Ρήγα είχαν εκδοθεί.
02:28Έτσι το 1986 διοργανώθηκε με επιτυχία και εκδώσαμε τα πρακτικά που είναι σημαντικό στοιχείο.
02:35Αν δεν εκδώσεις τα πρακτικά δεν μπορείς να προχωρήσεις το δεύτερο.
02:39Γι' αυτό και αμέσως μετά το 1992 διοργανώσαμε το δεύτερο
02:43και το τρίτο για το έτος του Ρήγα του 1998 που ήταν τα 200 χρόνια
02:48που στην ουσία το δικό μας συνέδριο ήταν η εισαγωγή στις εορταστικές εκδηλώσεις.
02:55Παράλληλα είχαμε επισημάνει ότι τα έργα του Ρήγα δεν είχαν ολοκληρωμένα εκδοθεί.
03:02Και έτσι μέσα στην ροή των δραστηριοτήτων αποφασίσαμε πρώτα με το φυσική σαπάνθησμα
03:11συμπληρώνοντας, συντάστοντας το ευρετήριο και ξέρετε πολύ καλά τι σημαίνει ευρετήριο σε ένα έργο
03:20την οποία τακτική ακολουθήσαμε σε όλα τα έργα μας, σε όλα τα έργα του Ρήγα.
03:25Δηλαδή είναι επανέκδοση φωτοαναστατική όπως ήταν του Ρήγα οι εκδόσεις
03:34με συμπλήρωμα το ευρετήριο αλλά και πολλά στοιχεία ερευνητικά που ξεδιαλύσαμε πολλά όπως θα πούμε και για τη χάρτα.
03:43Ήταν σημαντικό το στοιχείο όταν άρχισα για τη χάρτα, είχαμε εκδώσει πρώτα το φυσική σαπάνθησμα
03:55που αποτέλεσε, η σύνταξη του ευρετήριου αποτέλεσε, μου έδωσε το έναυσμα να βρω την πηγή.
04:05Ποιο πρότυπο χρησιμοποίησε και τότε απέδειξα ότι χρησιμοποίησε την γαλλική εγκυκλοπαίδεια του Τιντερό.
04:12Δηλαδή ο Ρήγας διάβαζε αυτό το θαύμα του γαλλικού διαφωτισμού, την γαλλική εγκυκλοπαίδεια.
04:19Τη βάση είχε λοιπόν.
04:19Ναι, ναι, ναι. Και έτσι είχε βάσες.
04:22Και σε αυτές τις δύσκολες εποχές.
04:23Ναι.
04:24Δηλαδή ένας άνθρωπος πολυεπιστήμων, πολυτάλαντος, μελετούσε αρχαίους Έλληνες συγγραφείς.
04:35Και την ελληνική παράδοση.
04:38Και έτσι μετά την έκδοση αυτή το 1992 αποφάσισα να εκδώσω την χάρτα.
04:51Αλλά άρχισα πρώτα να συντάσω το ευρετήριο.
04:56Διότι χωρίς ευρετήριο έκδοση δεν λέει τίποτα.
04:59Μάλιστα.
05:00Και βέβαια αυτός ο κόπος ανταμείφθηκε από το Ρήγα.
05:07Το μεγάλο πρόβλημα μέχρι εκείνη την εποχή ήτανε, όπως και για το φυσική σαπάνθησμα,
05:14δεν ξέραμε ποιο πρότυπο έχει χρησιμοποιηθεί και το αποδείξαμε, και για τη χάρτα.
05:19Ο Γιώργιος Λάιος, ο οποίος ασχολήθηκε συστηματικά με την χάρτα, γράφει
05:25«Δεν ξέρουμε ποιο πρότυπο έχει χρησιμοποιήσει. Πρέπει να βρεθεί κάτι.
05:31Να βρεθεί ένα πρότυπο. Να ξέρουμε ο Ρήγας τι χρησιμοποίησε.
05:35Διότι για να είχε περιέλθει όλη τη Βαλκανική να το κάνει, ο Ρήγας δεν ήταν χαρτογράφος.
05:44Ήταν επαναστάτης. Χρησιμοποίησε την χαρτογραφία για τους δικούς τους σκοπούς που θα πούμε παρακάτω
05:52για το στρατηγικό του σχέδιο.
05:53Ναι, βέβαια, θα τα αναλύσουμε αυτά με προσέχεια.
05:55Εν συντομία, γιατί ήδη σε μια προηγούμενη εκπομπή μιλήσαμε εν εκτάση για το στρατηγικό σχέδιο.
06:02Και έτσι, για τέσσερα χρόνια η ενασχόλησή μου με το ευρετήριο, γιατί φανταστείτε
06:12ότι κάθε ένα μέρος της χάρτας το είχα δει πολλές φορές, γιατί έκανα επαλήθευση.
06:21Τα έκανα σωστά, τα αντέγραψα σωστά.
06:25Εν τω μεταξύ δυο χρόνια ταλαιπωρήθηκα με μια προηγούμενη έκδοση
06:29από την χαμένα λεφτά, δηλαδή, της έκδοσης της Αγροτικής Τραπέζης
06:36του Πολιτιστικού Κέντρου, η οποία ήταν ανατύπωση ανατύπωσης
06:43αποσπασματική της γεωγραφικής υπηρεσίας του στρατού,
06:47που τα τοπονύμια δεν φαινόντουσαν καλά.
06:50Γιατί θα σημειώσουμε εδώ πέρα ότι το 1948
06:55το Γενικό Επιτελείο Στρατού, το θήμα διαφώτισης,
07:03είχε εκδώσει την χάρτα του Ρήγα.
07:08Τα 12 φύλλα.
07:09Βέβαια, εκεί πέρα είχαν κάνει μερικές παρεμβολές.
07:14Αλλάξαν τα χρώματα.
07:16Βάλανε στη θάλασσα, όπου ήταν θάλασσα μπλε,
07:19ή στη στεριά κίτρινο.
07:22Και μετά και μερικά τα σύνορα,
07:25πάνω μου σχάρει, επάνω με την Αυστρογγαρία,
07:29τα είχαν αλλοιώσει.
07:31Αλλά η απόφαση μας να την επανεικδώσουμε
07:35από το αντίτυπο της βιβλιοθήκης,
07:39της Γιαναδίου βιβλιοθήκης,
07:41το οποίο είναι πάρα πολύ καλό.
07:44Αυθεντικό βέβαια.
07:46Αυθεντικό, όπως αυτά που εξέδωσε ο Ρήγας.
07:50Και να πούμε έτσι παρενθυντικά,
07:53ότι μέχρι τώρα έχουμε εντοπίσει 57 πρωτότυπα αντίτυπα.
07:58Σε διάφορες βιβλιοθήκες.
08:01Και στην Αθήνα, και στο εξωτερικό, και στα νησιά.
08:05Που είναι το μόνο έργο του Ρήγας σε τόσα αντίτυπα.
08:09Όλα τα άλλα έργα του είναι μετρημένα στα πέντε δάχτυα του ενός χειριού.
08:15Και βγήκε λοιπόν αυτό το έργο.
08:16Ναι. Το 1998, αφού όμως,
08:23το 1998 ήταν το συνέδριο πριν ακόμα εκδοθεί.
08:29Το τρίτο.
08:29Το τρίτο, το όχι, ήταν το συνέδριο που διοργάνωσε το Εθνικό Ιδρύμα Ερευνών.
08:38Μάλιστα.
08:38Με την νομαρχιακή αυτοδιοίκηση Μαγνησίας στο Βελεστίνο.
08:42Και εκεί παρουσίασε.
08:43Έχα τη μεγάλη χαρά, όταν ήμουν στη Γιαννάδη Βιβλιοθήκη,
08:48παίρνω έναν τόμο όλου χάρτες της Ελλάδος.
08:52Και κοιτούσε.
08:56Κύριε Κούκο, τι ήταν αυτό.
08:59Επειδή όμως είχα στο μυαλό μου, στο μάτι μου,
09:02πολλές φορές, τέσσερα χρόνια ασχολιόμουν με τη χάρτα.
09:06Ήξερα το κάθε σημείο.
09:07Μάλιστα.
09:08Μόλις βλέπω το Άγιον Όρος, τη διαγράμμυ, τη μορφολογία,
09:13μα λέω αυτό είναι σαν του ρήγα.
09:16Βλέπω τη Μαγνησία, μα είναι σαν του ρήγα.
09:19Βλέπω τη Λέσβο, που στο ρήγα, τη χάρτα, είναι στενόμακρου, δεν είναι έτσι.
09:26Μα αυτό είναι το ίδιο.
09:28Ήταν ο χάρτης του Ντελίλ.
09:31Κοιτάζω τα τοπονύμια.
09:33Ολλο ίδια.
09:34Μάλιστα, να πω και το εξής.
09:37Φωνάζω τους υπαλλήλους εκεί της βιβλιοθήκης,
09:41μήπως από τον αυθορμητισμό μου,
09:44την πατήσω που έρχεται.
09:45Πού έχει συμβεί και μένα αυτό.
09:47Φωνάζω για να δείτε.
09:48Να δείτε, είναι αυτά που λέω.
09:50Φωβερό.
09:51Βεβαίως.
09:52Παραματικά.
09:53Και έτσι αποδείχτηκε ότι ο Ρήγας πήρε χάρτη της αρχαίας Ελλάδας.
09:58Ξέρετε, τον ερευνητή δεν το καταλαβαίνει ο καθένας που είναι.
10:00Ναι, ναι.
10:01Καλά εκεί.
10:02Λέχεται να μελετήσει, είναι σφοιτητής, ας πούμε.
10:04Εκεί είχα...
10:04Ερευνητής χοροπηδάει.
10:06Χοροπηδέ, πάνω.
10:07Μα να είμαι...
10:08Σας καταλαβαίνω απόλυτα.
10:09Πέρα από το φυσικής απάντησμα από τη Γαλλική, να είμαι τώρα ούτε ο Γεώργιος Λάιος που ανεφέρω, ο Βρανούσης, η Κουμαριανού, ο Τόλιας που ασχολήθηκε τελευταία, ένας όρο που έχουν ασχοληθεί, η ιστορική ο Δασκαλάκης που έχουν γράψει.
10:29Όλοι λέγανε δεν έχουμε, δεν γνωρίζουμε.
10:33Και αυτό που έχει σημασία, κύριε Κούκο, είναι ότι βλέπουμε το πρόγραμμα του Ρήγα, το όραμα του, πήρε χάρτη της αρχαίας Ελλάδος.
10:44Αυτό είναι η συνέχεια.
10:46Η συνέχεια.
10:47Και βέβαια το εξηγώ, γιατί ο Ντελήλ αυτός, ο μεγάλος γεωγράφος, είχε εκδώσει και χάρτη της συγχρόνου εποχής.
10:58Αλλά άμα δείτε τον τίτλο, βλέπετε εκεί πέρα, είναι η Ελλάδα με αλυσίδες, ο Τούρκος είναι από πίσω και την τυραννάη, τα μάρμαρα σπασμένα, είναι η κατάπτωση.
11:17Και ο Ρήγας πήρε της αρχαίας Ελλάδος.
11:20Και αυτό έχει σημασία για το στρατηγικό του σχέδιο, διότι ήθελε την ελληνική πολιτική διαίρεση του χώρου αυτού, του βαλκανικού, δηλαδή από τον Αίμο και κάτω, που είναι ο χάρτης του Ντελήλ,
11:39και συγχρόνως την ελληνική ονοματολογία.
11:43Αυτό, που θα το αναλύσουμε σε λίγο.
11:45Θέλω να μείνουμε σε αυτή την επαναστατική σκέψη του Ρήγα γιατρέ.
11:49Μια περίοδος γεμάτη κοσμοεστρικά γεγονότα για την Ευρώπη, γαλλική επανάσταση, αμερικανική επανάσταση λίγο νωρίτερα.
11:54Ο Ρήγας κινείται σε αυτά, σε αυτή τη χρονική περίοδο, που λέω εγώ πολλές φορές, ξέρετε, για να πλησιάσει πολλές φορές και τα παιδιά,
12:02που ξέρετε στα σχολεία ακολουθούν και λίγο αγγλικές λέξεις κτλ.
12:08Λέει, πόπο λέει, όλοι αυτοί λέει, κύριε λέει, Ρήγας, Καποδίστριας, Κοροκοτώνης, λέω, η Dream Team, λέω παιδιά.
12:15Πραγματικά, αυτοί οι άνθρωποι γεννήθηκαν περίπου την ίδια εποχή.
12:19Λοιπόν, επαναστατική σκέψη του Ρήγα για τα Βαλκάνια, πώς διαμορφώνεται αυτή η επαναστατική του σκέψη.
12:27Ο Ρήγας, εγώ πιστεύω ότι έχουμε τα βιώματα τα οποία έζησε, είδε την κατάσταση της κλαβιάς, τα βίωσε στο Βελεστίνο και το γράφει κιόλας,
12:41ότι οι συχνοί άδικοι φόνοι που συμβαίνουν τη σήμερα εις την γενέτη.
12:47Όλα αυτά τον σημάδεψαν στο μυαλό του.
12:49Και γενικότερα την κατάσταση, τους απαγχωνισμούς, τους αποκεφαλισμούς, πεδομάσμα πιο μπροστά.
13:01Είναι σε πλήρη παρακμή η αυτοκατορία πια.
13:03Ναι. Μετά έπαιξε μεγάλο ρόλο τα διαβάσματα του.
13:15Διάβαζε αρχαίους Έλληνες συγγραφείς. Αυτό η λέξη Θούριος.
13:20Δεν ήταν στην εποχή του, δεν χρησιμοποιούνταν.
13:23Την πήρε από τους αρχαίους ποιητές.
13:26Ακριβώς.
13:26Θούριος είναι επίθετο, το έκανε ουσιαστικό Ρήγας, που σημαίνει ορμητικός, επαναστατικός.
13:35Και είναι συνδεδεμένο η λέξη Θούριος.
13:37Αν ακούσουμε τη λέξη Θούριος, σημαίνει επανάσταση.
13:41Μετά διάβαζε τους κλασσικούς, τους Γάλλους διεφουτιστές.
13:46Είπαμε τη γαλλική εγκυκλοπαίδεια.
13:50Διάβαζε τον Μοντεσκέ, το οποίο είχε αρχίσει να μεταφράζει το πνεύμα των νόμων του Μοντεσκέ.
14:03Δηλαδή το πώς συγκροτείται μια πολιτεία.
14:08Όλα αυτά το συγκλονίζουν.
14:09Βλέπει από τη μία το χάος της Οθωμανικής Αυτοκρατοδίας.
14:12Και από την άλλη όλα αυτά που γίνονται και όλα αυτά έρχονται στο μυαλό του.
14:16Βολταίρο διάβαζε και μάλιστα στο φυσικής απάντησμα τον διορθώνει.
14:23Που δείχνει την δυναμική του πνεύματός του.
14:26Το είχαμε πει και την άλλη φορά.
14:27Βέβαια.
14:29Ότι κάνει λάθος.
14:30Ναι.
14:32Ότι στη Μεσόγειο δεν υπάρχουν παλήρειες.
14:35Και του λέει ας με συγχωρήσει.
14:36Και τα μεγάλα πνεύματα κάνουν λάθη.
14:39Τι ωραία παρατήρηση.
14:41Ευγενέστατη παρατήρηση.
14:43Και βέβαια έπαιξε μεγάλο ρόλο
14:45στην όλη του συγκρότηση της επαναστατικής
14:49του σκέψης και σχεδιασμό
14:52του στρατηγικού του σχεδίου
14:55τα ιστορικά γεγονότα της εποχής.
14:57Είχαμε τους δύο πολέμους.
15:00Ρωσίας.
15:01Τα ορλοφικά βέβαια.
15:02Τα ορλοφικά.
15:03Και μετά με το λαμπροκατσόνι.
15:04Τον δεύτερο πόλεμο που ήταν της εποχής του.
15:08Διότι εκείνη την εποχή ο Ρήγας μετεύει στην Βιέννη και εξέδωσε το 1792 του βιβλία.
15:17Και γι' αυτό αποδεικνύομαι ότι ο Ρήγας δεν ήτανε γραμματέας του Νικόλου Μαυρογέννη
15:27και το πάρχει στην Κραϊόβα.
15:29Του Φαναριώτη.
15:31Γιατί πώς είναι δυνατόν ένας που είναι στον...
15:38Και ο Σολτάνος τον αποκεφάλισε το Μαυρογέννη
15:41να είναι και οι Αυστριακοί να του δίνουν το διαβατήριο
15:45και να επισκέφτεται τον αυτοκράτορα και τον καγκελάριο
15:50να επισκέφτεται τη βιβλιοθήκη, τα θέατρα.
15:53Δεν είναι δυνατόν να πάρει.
15:54Δεν είναι δυνατόν. Σωστά.
15:56Και μετά μελετούσε και άλλους συγγραφείς.
16:04Βέβαια. Είναι ολοκληρωμένη η προσωπικότητα.
16:06Φαίνεται ότι τρέχει βάλει όλα.
16:08Και πρέπει να έπαιξε μεγάλο ρόλο, κύριε Κούκου,
16:14η απογοήτευση των σκλαβωμένων μετά τους Ρώσο-Τουρκικούς πολέμους.
16:20Που όλοι περιμένανε ότι θα αλευθερωθούν, θα τους βοηθήσουν και τελικά.
16:27Ό,τι γινόταν και παλιόταν.
16:28Και γι' αυτό μέσα στο σχέδιο του δεν υπάρχει έκκληση για βοήθειας από ξένες δυνάμεις.
16:36Ούτε στο Θούριο, ούτε στο Συνταγμάτου. Πουθανά.
16:39Έχετε δίκιο σε αυτό.
16:40Είναι ο μόνος.
16:43Έτσι.
16:45Γι' αυτό να το επαναλάβουμε πάλι για τον εθνικό μας ποιητή, τον Σολωμό,
16:52ο οποίος εις τον ύμνο στην ελευθερία, στην αρχή,
16:57με έμφεται κατηγορεί τους Έλληνες στην Ελλάδα που τρέχουνε για να βρούνε άλλα χέρια δυνατά για να ελευθερωθούνε.
17:06Έχει μελετήσει το Ρήγα ο Σολωμός.
17:11Ακριβώς.
17:13Και βέβαια, εκεί στην 18η στροφή, προσέξτε, μόνο τον Ρήγα να φέρει ο Σολωμός.
17:20Κανέναν άλλο, ναι.
17:22Στην 18η στροφή, λέει, ακούστηκε η πολεμόκραχτη φωνή του Ρήγα για να αρπάξουν τα όπλα για την Επανάσταση.
17:31Και αυτό το έγραψε.
17:32Και όταν βρίσκουμε στα προσωπικά αρχεία του Καποδίστρια, στην Κέρκυρα, τα διάφορα κείμενα του Ρήγα, άρα τα μελετάει και ο Καποδίστριας.
17:40Πρέπει, πρέπει.
17:42Οπωσδήποτε.
17:43Οπωσδήποτε.
17:44Και έτσι συνέλαβε αυτό ότι μόνοι μας θα ελευθερωθούμε.
17:50Πρώτον μόνοι μας.
17:52Δεύτερον, τώρα η Επανάσταση.
17:56Και όλοι στην Επανάσταση.
17:58Και αυτοί που είναι μέσα στην Ελλάδα, στον εισκλαβομένοι, αλλά και αυτοί που είναι στο εξωτερικό.
18:06Είτε είναι στην ναυτική.
18:07Να βοηθήσουν αποτελεσματικά.
18:09Ναι.
18:09Είτε είναι στρατιωτικοί στα διάφορα στρατεύματα της Ευρώπης.
18:14Άρα τον Αύγουστο του 1996, όταν επιστρέφει στη Βιέννη και προετοιμάζει την έκδοση της χάρτας, έχει αρχίσει και έχει ολοκληρώσει την επαναστατική του σκέψη.
18:23Εκδίτει τα έργα του. Δηλαδή έρχεται έτοιμος. Από το Βουκρέστη φεύγει, οργανωμένος.
18:29Συνήθει μια τέτοια σκληρή αυτοκρατορία που παρακολουθεί τα πάντα.
18:32Μα ο πρόξενος Αυστριακός από το Βουκρέστη στέλνει μήνυμα στη Βιέννη.
18:42Φεύγει από εδώ κάποιος Ρήγας με κάτι χάρτες που θέλει να εκδώσει.
18:49Έρχεται στη Βιέννη. Είναι φίλος. Έχει επαφές με τον Γκοντίν, τον Γάλλο πρόξενο εδώ.
18:56Τους λέει παρακολουθήστε τον. Και ο Ρήγας αποδεικνύεται τέλειο σύνομό της.
19:05Η Αυστριακή Αστυνομία στα ενάμιση χρόνο που έμεινε στη Βιέννη, εκδίδοντας το έργο του,
19:13τραγουδώντας το θούριό του, συναντιόταν με τους Έλληνες της Αυστρίας της Βιέννης.
19:21Είχε επαφές πάρα πολλές, μέχρι ακόμα και με τον γιατρό της Αυτοκράτορας, τον Πίτερ Φραγκ.
19:28Πήγαινε σε διάφορες εκδηλώσεις. Κατόρθωσε όμως και έπαιρνε άδεια από τον Λογοκρήτη.
19:37Δηλαδή, ακόμα και ο τίτλος της χάρτας αποδεικνύεται.
19:43Ο τρόπος, δηλαδή ήθελε να παραπλανήσει τον Λογοκρήτη.
19:46Γι' αυτό λέει, χάρτα της Ελλάδος και των Ίσων και της Ρούμελης, όπως τα περιγράφει εκεί.
19:55Πήγα σε εκείνα τα μέρη, ξέρετε, όταν είχα μια ομιλία για τον Καποδίστρια
19:58στο Δημαρχείο της Βιέννης το 2011, πέρασε εκείνα τα μέρη με ξενάγησαν εκεί που πέρασε ο Ρήγας
20:07και συναντιόταν με τους φίλους του και συζητούσαν επαναστατικά.
20:11Και στην Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου που ήταν η Εκκλησία των Οθωμανών Υπηκόων.
20:17Ναι, ναι, βέβαια.
20:18Βέβαια, η Βιέννη είναι το στέκι του Ρήγα εκεί.
20:24Και βέβαια πήγε στη Βιέννη για να εκδώσει τα έργα του.
20:26Σαφώς, σαφώς.
20:27Δεν μπορούσε από το βουκουρέστη.
20:29Όλοι οι Έλληνες, οι πλούσιοι Έλληνες εκεί συγκεντρώνονταν.
20:31Μα είχε πολύ πληθυσμό, πολλοί Έλληνες.
20:34Και είχε τα μέσα.
20:36Αυτό είναι.
20:36Και εξέντως αμέσως είχε οικονομική άνεση.
20:41Και αυτό έχει σημασία.
20:43Δεν παρακαλούσε.
20:44Ακριβώς.
20:45Βρήκε τον καλύτερο χαλκογράφο τον Μίλερ.
20:49Και αμέσως άρχισε να εκδίδει μόλις πήγε.
20:53Το υπογραφείο των αδερφών Πούρπουλου.
20:55Να εκδίδει την επιπαιδογραφία της Κωνσταντινοπόλειος.
20:591796.
21:00Μόλις φτάνει.
21:02Πόσο δύσκολο είναι που είχε εκείνη να γίνει αυτή η ακριβής μεταφορά έτσι.
21:06Βέβαια διότι έπρεπε να τα ελέγχει μετά πάλι ο ίδιος.
21:14Και εκεί βέβαια εξέδωσε το τοπογραφικό διάγραμμα της Κωνσταντινοπόλειος.
21:20Το οποίο είναι συγκλονιστικό όπως αποδείξαμε πλέον.
21:23Με τις παραστάσεις.
21:25Διότι ο Ρίγας κατόρθωσε μέσα στη χάρτα του.
21:29Πέρα από γεωγραφικός χάρτης έδωσε πολλά μηνύματα μέσα.
21:36Κατέγραψε πάνω.
21:37Σαφώς.
21:38Τα οποία να φανταστείτε τέσσερα χρόνια ασχολιόμουνα με το Ευρετήριο.
21:46Και τελευταία χρονιά είδα πριν την έκδοση εκείνη τη συμβολική παράσταση
22:02στην επιπαιδογραφία της Κωνσταντινοπόλης που είναι το λιοντάρι πάνω στο οποίο είναι τα σύμβολα εξουσίας του Σουλτάνου.
22:10Και κάτω έχει το ρόπαλο στα πόδια.
22:14Δεν το είχε δει κανείς.
22:15Ούτε και εγώ τόσα χρόνια.
22:16Τρία χρόνια.
22:17Την τέταρτη χρονιά το είδα.
22:19Όταν τηλεφωνήσα στον καθηγητή, τον Νικόλαο Πανταζόπουλου που είχε ασχοληθεί με το Ρήγα
22:26και εκδώσαμε τα μελετήματα για το Ρήγα, αυτές τις θαυμάσιες μελέτες του
22:32λέει κύριε Καραμπερόπουλου, μα ούτε ο Λέανδρος το είδε.
22:37Ο οποίος Λέανδρος Βρανούσης ήταν πολύ λεπτολόγος.
22:40Πολύ λεπτολόγος.
22:40Ούτε οι προηγούμενοι που είχαν ασχοληθεί με τη χάρτα.
22:46Αλλά αυτό όμως έπαιξε μεγάλο ρόλο, ο συμβολισμός.
22:51Ο συμβολισμός.
22:53Έχοντας υπόψη το τι λέει και στον Θούριο και στον Ήμνο Πατριωτικό
22:57ότι το Ιοντάρι συμβουλίζει τους σκλαβωμένους λαούς των Βαλκανίων, τους σκλαβωμένους
23:04που όταν ενθουσιαστούν από τον Θούριο το στρατηγικό του σχέδιο
23:09θα αρπάξουν το ρόπαλο τα όπλα, θα αγκρεμίσουν την εξουσία του Σουλτάνου που επικάθεται
23:15και θα δημιουργήσουν την ελληνική δημοκρατία που ονειρευόταν την δημοκρατική του πολιτεία
23:21στον Βαλκανικό χώρο.
23:22Αυτό λέτε θέλει να πετύχει με την έκδοση.
23:26Αυτό θέλει να πετύχει.
23:26Φέβαια, περνάει μηνύματα και έχει σημασία το ρόπαλο αυτό.
23:31Θα το δούμε και στον τίτλο της χάρτας που εκεί το επεξηγεί.
23:35Το βλέπει κανείς.
23:36Αλλά το βλέπουμε και στο συνταγμάτου, στο τέλος το παράρτημα, έχει τη σημαία του.
23:45Η σημαία δεν έχει την τρίχρωμη σημαία που εκεί αποδεικνύεται ότι για πρώτη φορά ακούγεται
23:50το ελευθερία ή θάνατος.
23:53Το μαύρο λέει, συμβολίζει την απόφασή μας ή θα ελευθερωθούμε ή θα πεθάνουμε.
23:59Άρα συνδυάζεται γιατρέ με το όλο έργο του Ρήγα η χάρτα.
24:02Είναι ενιαίο.
24:03Ενιαίο.
24:03Δεν είναι ξεχωριστό.
24:04Όχι.
24:05Αυτό θέλανε να το περάσουνε και μάλιστα να μην πούμε όνομα.
24:14Είναι το Εθνικό Ιδρύματος Ερευνότητας που ασχολείται με τους χάρτες.
24:18Κάνει λάθος ο κύριος Καραμπερόπουλος ότι το λιοντάρι συμβολίζει το σκλαβομένο, συμβολίζει το Σουλτάνο.
24:26Και το απαντώ, και το απαντώ, λέω διαβάστε τι λέει στο Θούριο, στο νύμνο πατριωτικό.
24:34Τι λέει, ως πότε παλικάρια, μονάχη, σαν λιοντάρια.
24:39Παρακάτω, τι λέει, μανιάτες και σουλιώτες, λιοντάρια ξακουστά.
24:44Το χρησιμοποιεί συνέχεια.
24:45Ναι, μετά στο νύμνο πατριωτικό, πάλι τα ίδια.
24:49Τι καθόσαστε λέει, παλικάρια που είσαστε σαν τα λιοντάρια.
24:53Παναστατήστε, τώρα.
24:56Δηλαδή, κάνουν κριτική, επεξηγούν κάτι χωρίς να έχουν διαβάσει τα έργα του ΙΓΑ.
25:03Αυτό είναι το σημαντικό εδώ, ότι πρέπει να υπάρχει σαφέστατη μελέτη.
25:07Βέβαια.
25:08Να το κοιτάς από πολλές πλευρές, πρέπει να ανακοινώσεις κάτι και πεις...
25:12Τα ίδια τα έργα, κακταρχήν.
25:13Όπως, τώρα θυμήθηκα μία άλλη περίπτωση.
25:17Συγιαζόμαστε να κάνουμε ανακοινώσεις πολλές φορές, γιατρε.
25:20Και αυτό λέει, θέλει πολύ προσοχή.
25:21Θα με επιτρέψετε να πω, κύριε Κούκο...
25:22Είναι κάτι του καιρού μας, ξέρετε.
25:24Ένα περιστατικό, τότε στο Βελεστίνο, στο έτος του Ρήγα, μία καθηγήτρια είχε κάνει για τα δίκαια του ανθρώπου του Ρήγα.
25:36Και έπλεξε το εγώμιο για τα φυσικά δίκαια της Γαλλικής Επανάστασης και του Ρήγα, ότι τα δίκαια είναι από τη φύση.
25:45Και όταν τέλειωσε, για να μην την προσβάλλω κιόλας, την διακόψα, λέω, παίρνω το σύνταγμα του Ρήγα.
25:55Στο τέλος, στην αρχή έχει την επαναστατική προκήρυξη.
26:02Που το μεγαλύτερο μέρος είναι κείμενο του Ρήγα.
26:05Δεν είναι μετάφραση.
26:06Είναι κείμενο του Ρήγα.
26:08Και λέω, κοιτάξτε εδώ τι λέει.
26:11Τα φυσικά δίκαια, θεόθεν δοσμένα.
26:13Α, κύριε Καραπερόπουλο, δεν το ήξερα.
26:17Δώστε μου το βιβλίο και βάλτε μου και μια αφιέρωση.
26:20Κύριε Κουκό, μιλούσε για τα φυσικά δίκαια του Ρήγα και δεν είχε διαβάσει τα κείμενα του Ρήγα.
26:27Ο Ρήγας το 1796-1997 σχεδιάζει και εκδίδει τη χάρτα του.
26:32Βαλκανική Ομοσπονδία και Ανατροπή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
26:43Η χάρτα με τα αρχαία και σύγχρονα τοπονύμια δείχνει τη μεγαλοσύνη του έθνους των Ελλήνων.
26:49Ο Έλληνας, καταπιεσμένος 400 χρόνια στη Σκλαβιά των Τούρκων, νιώθει πια για κάτι υπερήφανος και ξυπνάει.
26:56Αυτό που λέτε λοιπόν γιατρέ, που θέλει πολύ προσοχή η έρευνα, είναι ένα σημαντικό κομμάτι.
27:02Ξέρετε πολλές φορές και κάποιοι νέοι ερευνητές που δεν έχουν την εμπειρία ίσως,
27:06αλλά πολλές φορές μας συμβαίνει, το άσχημο είναι όταν βλέπουμε έναν παλαιό ερευνητή να λέει ότι αυτό το έγραψε ο Τάδε,
27:14αυτό το έγραψε ο Καποδίστριας, αυτό το έγραψε ή το είπε ο Ρήγας.
27:17Και δεν έχει κάνει σαφή μελέτη σε όλο αυτό το κομμάτι και εκτίθεται.
27:23Λοιπόν, θέλει ιδιαίτερη προσοχή, συμβαίνει και στον καιρό μας πολλές φορές, π.χ. το ένα το άλλο,
27:29να είμαστε πολύ προσεκτικοί, διότι μετά έρχεται η ίδια η έρευνα και μας, όταν ο άλλος ξέρει, θα του απαντήσει τους συγκεκριμένους.
27:40Δεν μπορεί να μην του απαντήσει, έτσι είναι γιατρέ.
27:42Έτσι, έτσι.
27:42Εσείς απαντάτε και εγώ απαντάω πολλές φορές και γίνομαι κακός. Αλλά πρέπει να απαντήσω.
27:46Βέβαια, να σκευάζουμε τις Ότιλα Θεμένο και μάλιστα ο αείμνηστός Λέανδρος Βρανούσης κάποια στιγμή μου είχε πει
27:56«Γιατρέ, πολύ σκόνη έχει πάνω ο Ρήγας».
28:01Αυτήν τη σκόνη με τις έρευνές μας, τις μελέτες προσπαθούμε να την πετάξουμε και καθιερώνουμε σιγά-σιγά.
28:08Ότι η τακτική την οποία ακολουθώ είναι των πηγών. Δηλαδή τι λέει ο Ρήγας στα κείμενά του, όχι το τι λέει ο Α, ο Β, ο Γ.
28:19Βέβαια. Βέβαια. Έτσι.
28:22Πόσα πρωτότυπα έχουν διασωθεί από την χάρτα.
28:25Μέχρι τώρα έχουμε εντοπίσει 57 αντίτιπαν.
28:2857 που είπατε προηγουμένως.
28:28Ναι, τα περισσότερα, τα 50 περίπου είναι αυτοτελή, δηλαδή πλήρη.
28:33Αυτά είναι στον ελληνικό χώρο γιατρέ.
28:34Και στον ελληνικό χώρο, στις ευρωπαϊκές χώρες, μέχρι και στο Χόλμι, στο Βερολίνο.
28:42Στο Κογκρέσο θα υπάρχει εκεί φαντάζομαι.
28:44Στο Κογκρέσο δεν έχω εντοπίσει. Στο Χάρβατ.
28:48Στο Χάρβατ.
28:50Στην Αμερική πρέπει να γίνει συστηματική έρευνα.
28:54Πρέπει να υπάρχουν πάρα πολλές, γιατί αυτοί τα μαζεύανε.
28:57Αυτοί τα μαζεύανε.
28:58Στο Λονδίνο, στο Παρίσι, στο Βελιγράδι, στη Μόσχα, στη Βιέννια εννοείται.
29:06Στην Ελλάδα, πέρα από την Εθνική Βιβλιοθήκη, τη Βιβλιοθήκη της Βουλής,
29:12τη Γιαννάδιο Μπενάκιο, πολεμικό μουσείο, σε ιδιωτικές συλλογές.
29:18Αλλά είναι στην Ύδρα, στην Τίνο, στην Άνδρο.
29:23Στο Βελεστίνο, η γενέτερα του Ρήγα έχει πρωτότυπη χάρτα.
29:28Τότε το Ινταχτό τη δώσανε στη γενέτερα του Ρήγα.
29:33Και τώρα έχει εκτίθεται σε έναν χώρο που είναι μουσείο του Ρήγα.
29:39Και εκεί προβάλλεται όλο το έργο του Ρήγα.
29:42Τώρα ο Δήμος το έχει εγκαινιάσει και έτσι σιγά-σιγά περνάει κόσμος, σχολεία και γίνεται σχετική διαφώτιση.
29:53Υπάρχουν και ημίτελοι βέβαια.
29:56Αυτό που έχει σημασία είναι ότι γιατί ο Ρήγας εξέδωσε τη χάρτα.
30:02Όχι μόνο.
30:03Εν τυμανταξύ να προσθέσουμε ότι δεν εξέδωσε μόνο τη χάρτα της Ελλάδος.
30:09Εξέδωσε και την νέα χάρτα της Βαχίας.
30:12Γενική χάρτα της Μολταβίας.
30:15Μάλιστα.
30:16Και θα εξέδιδε λεπτομερείς χάρτες για την Βουλγαρία, την Σερβία και την Βοσνία.
30:28Διότι ο χάρτης του Ντελίλ είναι ιδιαιρημένος σε τοπαρχίες και νομαρχίες δηλαδή.
30:35Σε νομούς.
30:37Γιατί ο Ρήγας ήθελε να κάνει εκλογές.
30:41Κοίτα ήθελε εργαλείο.
30:43Ενώ ο χάρτης της Βλαχίας και της Μολταβίας είναι και αυτή δηρημένη.
30:48Οι πρότυποι χάρτες που πήρε είναι δηρημένοι.
30:50Αλλά για τους άλλους χάρτες, για τους άλλες περιοχές θα εξέδιδε.
30:58Και για τον βόρειο μέρος της χάρτας, από τον Αίμο και πάνω,
31:07είχα τη χαρά να βρω τον χάρτη που χρησιμοποίησε.
31:11Και ο οποίος δεν είναι δηρημένος.
31:14Έτσι.
31:14Ναι, είναι του Ζανόνι.
31:16Είναι σε 11 φύλλα έτσι η χάρτα.
31:18Η χάρτα είναι σε 12.
31:1912 φύλλα.
31:20Το πρώτο είναι η Κωνσταντίνοπολης και τα άλλα 11.
31:2512 συνολικά.
31:27Ξέρετε τι πιστεύω γιατρέ, σε αυτό που λέτε ότι εδώ ο Ρήγας με το φοβερό μυαλό του βάζει,
31:33νομίζω ότι έχει κάνει ένα κόλπο.
31:35Το κόλπο είναι ότι η χάρτα, γιατί απευθύνεται και σε αγράμματους ανθρώπους, αμόρφωτους κυρίως,
31:40αυτό θα κινηθεί, θα πάει δεξιά-αριστερά, δείχνει τη μεγαλοσύνη του έθνους, το βάθος.
31:46Βλέπει ο άλλος τα τοπία, βλέπει τα τοπονύμια, έτσι δεν είναι.
31:50Είμαι μεγάλος, δεν είμαι σκλάβος, δεν είμαι μικρός.
31:52Για πρώτη φορά εκδόθηκε τέτοιος χάρτης του χώρου αυτού, για πρώτη φορά.
31:58Πόσο μέγα, πόσο μπροστά.
32:00Γι' αυτό άμα το ενώσουμε τα 12 φύλλα, είναι δύο επί δύο.
32:06Εμείς έχουμε ενώσει τα 12 φύλλα σε σμίκρυνση και το έχουμε κάνει για να αναρτάτε στο γραφείο και στο σπίτι,
32:15σε ένα φύλλο, τα έχουμε σμικρύνει, ώστε να βλέπει κανείς τον χώρο αυτόν.
32:22Και γι' αυτό η χάρτα του συνδυάζεται με το σύνταγμά του.
32:29Στο σύνταγμα λέει ότι διαιρείται σε τοπαρχίες και επαρχίες για την καλή διοίκηση και για την απονομή της δικαιοσύνης.
32:38Αυτό ήθελε να κάνει και ήθελε να έχει απτά την διαίρεση του χώρου αυτού,
32:48ο οποίος χώρος είναι ο χώρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας,
32:56την οποία ήθελε να γκρεμίσει με την επαναστασή του και στον χώρο αυτόν να δημιουργήσει το δημοκρατικό του κράτος
33:04χωρίς διάκριση φιλής, πίστης και γλώσσης.
33:12Και γι' αυτό ήταν συγκινητικό...
33:16Συγγνώμη, ο Ντελήλ είναι ποιες αρχές εποχής ο χάρτης του Ντελήλ?
33:19του 1708.
33:201708, μάλιστα.
33:23Τον χρησιμοποιούσαν αυτό το χάρτη πολλές φορές, δηλαδή βγει εξεδότη μέχρι του 1734.
33:29Αυτός της αρχαίας εποχής.
33:31Είναι αρχαία τοπονήμια.
33:32Και το σημαντικό, μια και μιλάμε τώρα για την ερώτηση που κάνατε, κύριε Κούκου, για τα τοπονήμια.
33:39Ο Ρήγας έβαζε δίπλα στα αρχαία και τα σύγχρονα.
33:45Αυτό είναι το σημαντικό.
33:46Συνέδεσε το παρελθόν με το παρόν και να τους πει ότι να, είναι το ενιαίο.
33:52Αυτό ήταν, τώρα είναι το μουσουλμανικό, το οθωμανικό, ναι, αλλά αυτό δεν είναι το πραγματικό.
33:58Έγιον Βοστίτσα.
34:00Μάλιστα.
34:02Το γράφει.
34:03Πολλά τοπονήμια, έτσι τα έχει δίπλα, δίπλα, δίπλα.
34:07Ακόμα και στα νομίσματα που θα μιλήσουμε αργότερα, εκεί βάζει τα τοπονήμια της εποχής του.
34:13Μάλιστα.
34:14Μάλιστα.
34:14Αυτό το τέταρτο φύλλο που λέτε, ας δούμε το τέταρτο φύλλο.
34:20Ναι, να το δούμε λίγο, να πούμε ότι εξέδωσε τους χάρτες, δηλαδή δεν ήταν χαρτογράφος, ήθελε για το επαναστατικό του σχέδιο, ήθελε χάρτες με πολιτική διαίρεση του χώρου.
34:34Και εκεί βρήκε την ευκαιρία...
34:36Και που στοχεύει με την Επανάσταση να κάνει αυτή την πολιτική διαίρεση.
34:40Έτσι.
34:40Έτσι.
34:41Ναι.
34:41Και εκεί βρίσκεται την ευκαιρία που δείχνει τη μεγαλοσύνη του πνεύματός του, να προσθέτει πολλούς συμβολισμούς, εκεί τώρα για το τέταρτο φύλλο, να πούμε, που είναι ο τίτλος της χάρτας.
34:55Εκεί έχει την θεά, τώρα επιστήμη δεν αναφέρει, αλλά βρίσκουμε κάποια θεά θα είναι, επιστήμη, τώρα Αθηνά, στα πόδια της οποίας είναι, ο πρότυπος χάρτης έχει ένα βιβλίο με γεωμετρικά σχήματα.
35:13Ο Ρίγας βάζει και στο αριστερό πόδι ένα βιβλίο με κείμενο του Ομήρου, πολλών ανθρώπων, είδων, άστεων και νόων.
35:22Μάλιστα.
35:23Για να υπάρχει μία ισορροπία θεωρητικής και θετικής γνώσης.
35:28Έχει Ολυμπιακά αγωνίσματα, τον κολοσσό της Ρόδου, αλλά αυτή η συμβολική παράσταση της πάλης του γυμνόποδα Ιρακλή, που με το ξύλινο ρόπαλο παλεύει με την έφυπη Αμαζόνα που κραδένει το σιδερένιο δίστομο τσεκούρι,
35:53είναι συγκλονιστική.
35:57Της αρπάζει ο Ρίγας, εκεί η παράσταση της αρπάζει το χέρι και της πάει το τσεκούρι το δίστομο.
36:05Είναι συμβολικό αυτό.
36:08Βέβαια, συμβολικό.
36:08Θέλει να δώσει μήνυμα αισιοδοξίας.
36:10Και μάλιστα ένας ερευνητής του έχει κάνει και ανακοίνωση στο συνέδριο του 2023, βρήκε την παράσταση αυτή σε ένα χάρτη που ο Ρίγας από εκεί πρέπει να το πήρε.
36:25Αλλά δεν έχει ο πρότυπος χάρτης αυτός το σιδερένιο τσεκούρι της Αμαζόνας τσακισμένος, ο Ρίγας.
36:38Όπως επίσης και το τσεκούρι το βλέπουμε το σύμβολο της περσικής δύναμης το βλέπουμε και στη μάχη του Μαραθόνους που έχει ο Ρίγας το έχει τσακισμένος.
36:54Άρα λοιπόν ουσιαστικά με όλα αυτά που κάνει και με τη χάρτα κυρίως ξυπνάει.
37:00Ξυπνάει τους έδινες.
37:02Λέει εδώ. Δεν είμαστε αυτοί που είμαστε σήμερα.
37:05Είμαστε αυτοί που είμασταν αιώνες πολλούς πριν.
37:07Και έχουμε δυναμικότητα.
37:09Ακριβώς. Μπορούμε να επανέλθουμε.
37:12Αυτό είναι το μεγαλείο του Ρίγα.
37:16Το είπε εξάλλου ο Σολωμός.
37:19Ο Ρίγας κατόρθωσε να δώσει απάντηση στο αγωνιώδες ερώτημα των σκλαβωμένων από τότε, από το 1453 και μετά.
37:31Που κάνανε πολλές απόπειρες, πολλές εξεγέρσεις.
37:34127 καταγεγραμμένα κινήματα.
37:36Τα οποία χάνονται γιατί δεν έχουν τη στήριξη.
37:40Είναι εγγραμμένα όλες αυτές οι απόπειρες.
37:43Αυτό δείχνει ότι οι Έλληνες κινούνται, επαναστάται.
37:45Ναι, αλλά ο Ρίγας κατόρθωσε να δώσει απάντηση στο αγωνιώδες ερώτημα πώς, με ποιον τρόπο θα ελευθερωθούμε.
37:58Με το στρατηγικό του σχέδιο έδωσε απάντηση.
38:02Σε απάντηση.
38:04Ο Μακρυγιάννης λέει εκεί, στην παράσταση που έχει το Ρίγα να σπέρνει, είναι η παράσταση πτώσης της Κωνσταντινοπόλεως, με το Παναγιώτη ζωγράφος που τα ζωγράφισε με την καθοδήγηση του Μακρυγιάννη που λέει,
38:22μετά από όλους αιώνας, σκλαβιάς δηλαδή, Ρίγας ο Βελεστινής πήρει των σπόρων της ελευθερίας και δείχνει στους Έλληνες τον τρόπο της απελευθερώσεως των.
38:33Οι Έλληνες ενθουσιασθέντες από τα λόγια του Ρίγα πήραν τα όπλα και ελευθερώθηκαν.
38:43Ακριβώς.
38:44Ακριβώς.
38:45Ενθουσιασθέντες. Πράγματι, ο Θούριος κυκλοφορούσε ευρύτατα, διότι ακριβώς τον Ρίγα και όλα αυτά, το στρατηγικό του σχέδιο, το όλο κίνημά του, τον ακολούθησε ο ανώνυμος ο Έλλην, οι φιλικοί.
39:01Βέβαια.
39:02Εκεί στηρίστονταν.
39:03Και αυτοί που τον συναμβάνουν οπωσδήποτε έχουν γνώση του τι πάει να μοιράσει ο Ρίγας. Σαφώς και έχει γίνει μελέτη, η Αυστριακή είναι πολύ προσεκτική σε αυτά.
39:11Να πούμε ένα περιστατικό.
39:14Το βρήκα, ξέρετε, να σας πω γιατρέα αργότερα, σε αυτές την έρευνα που έκαναν στη Βιέννη, στα Αυστριακά Αρχεία, που είναι πολύ προσεκτική, τώρα είναι και ψηφιοποιημένα όλα, όταν βρήκα, νομίζω ότι έχω στο αρχείο μου, 102 εκθέσεις αστυνομίας για τον Καποδίστρια και τον άνθιμο γαζί τους παρακολουθούν.
39:29Ναι.
39:30Γιατί ξέρουν ότι κάτι ζητούν πολύ σοβαρό αυτοί.
39:33Ο Υπουργός Αυστυνομίας, τότε που έκανε τις ανακρίσεις, κατηγορεί τον Λογοκρήτη, σου λέει γιατί έδωσες άδεια να τυπωθεί το στρατιωτικό εγκόλπιο.
39:53Οι στρατιωτικοί κανόνες κυκλοφορούσαν ευρύτατα. Ήταν τυπωμένοι. Όπως επίσης και το σύνταγμα το γαλλικό, το έχει δημοσιεύσει οι εφημερίες των βουλίων.
40:09Αλλά εκεί περιέχεται το ύμνος πατριωτικός, ο επαναστατικός πεάνας. Και στο σύνταγμα του που έγινε και αιτία να το συλλάβουνε ήταν ο Θούριος.
40:25Αυτά τον πειράξανε που ήταν το έναυσμα για επανάσταση. Όχι τα κείμενα, το σύνταγμα ως κείμενο, οι στρατιωτικοί κανόνες.
40:36Κλονίζεται το σύστημα μετά από δύο επαναστάσεις, την αμερικανική και την γαλλική. Και όλο αυτό που κάνει ο Ρήγας στην αποδόπλευρά, που είναι η αποδόπλευρά πάρα πολύ δύσκολο να επαναστατήσει κανείς.
40:46Έχουμε βέβαια την επανάσταση των Σέρβων λίγο αργότερα. Αργότερα αυτά ήταν.
40:50Ναι, αλλά την εποχή εκείνη έπρεπε να σταματήσει το πράγμα στη ρίζα του. Και ο Ρήγας εκεί το δέντρο το πριονίζει κανονικά.
40:58Της απολυταρχίας το δέντρο.
41:00Ακριβώς, ακριβώς. Και η συμβολική παράσταση αυτή με την πάλη του Ιρακλή, με το Ρόπαλο.
41:10Το Ρόπαλο είναι βασικό στοιχείο στην επαναστατική σκέψη του Ρήγας. Είναι το εθνόσημο.
41:16Γι' αυτό το έχει και στη σημαία του. Την τρίχρωμη. Κόκκινο, άσπρο και μαύρο.
41:29Πώς συνδυάζεται τώρα. Στους χάρτες Πλαχίας και Μονδαβίας που εξέδωσε την ίδια χρονιά
41:37Εκεί είναι και η συμβολή μας, διότι τους επανεκδόσαμε και αυτούς τους χάρτες
41:44με ευρετήριο και σχόλια.
41:45Είναι τεράστια συμβολή σας. Όλα αυτά θα είχαμε χαθεί.
41:48Ναι.
41:49Δεν θα είχαμε δώσει ιδιαίτερη σημασία.
41:51Αποτέλεσμα πάλι του ευρετήριου, κύριε Κούκο.
41:54Ο Ρήγας με αντάμιψε για τον κόπο αυτό.
41:57Σίγουρα.
41:57Ναι. Κοιτάζοντας την παράσταση, διότι μέσα στα ανακριτικά έγγραφα
42:07είναι γραμμένο ότι ο Ρήγας είπε ότι με τη χρηματοδότηση των για μόνον τα εξέδωσα
42:16γιατί το θέλανε ήθελε.
42:18Είναι τακτική της ανάκρισης αυτό.
42:22Αλλά τα ντοκουμέντα είναι διαφορετικά.
42:25Σαφώς.
42:26Διότι τα σύμβολα στη χάρτα της Βλαχίας, στην μία γωνία,
42:33έχει την προσωπογραφία του ηγεμόνα.
42:37Όπως και της Μολδαβίας, τον ηγεμόνα.
42:41Αλλά το κάτω μέρος έχει τους θηρεούς, τα σύμβολα της ηγεμονίας.
42:46Οι ποιοι θηρεοί είναι πλαγιασμένοι.
42:51Όχι όρθιοι όπως αρμόζει.
42:53Και μάλιστα της Μολδαβίας, μισοσκεπασμένος με ένα βιβλίο.
42:58Θα ήταν δυνατόν ο ηγεμόνας να χρηματοδοτήσει χάρτη
43:04που το σύμβολο του να είναι μισοσκεπασμένο.
43:07Αποκλείεται.
43:08Αποκλείεται.
43:08Αλλά και το σημαντικότερο είναι, γι' αυτό ο Ρήγας με αντάμψει,
43:14παρατήρησα πάλι το ρόπαλο του Ιερακλέως κάτω από τους θηρεούς.
43:20Δηλαδή.
43:23Άρα ο πλεισμένος, η ισχύς είναι παντού.
43:25Ναι, η ισχύς και επιπλέον η ενότητα του χώρου.
43:28Η ενότητα.
43:29Δηλαδή, το σύμβολο, το ρόπαλο ως ελληνική δύναμη
43:35δεν είναι μόνο για την αρχαία εποχή.
43:39Είναι και για τη σύγχρονη εποχή που το έχει στο Ιοντάρι
43:43στην επίπεδογραφία της Κωνσταντίνοκόλεως,
43:48αλλά και στους χάρτες Βλαχίας Μολδαβίας.
43:52Δηλαδή, για όλο το χώρο του.
43:55Και συγχρόνως.
43:57Αυτό πάλι που ήταν σημαντικό πέρα από το ρόπαλο
44:01ήταν ότι στους χάρτες του ο Ρήγας βάζει σύνορα.
44:07Ήταν και αυτή μια πάρα πολύ σημαντική διαπίστωση.
44:09Γιατί τα έβαλε.
44:12Και μάλιστα, τον συμβολισμό αυτόν
44:16με την παχιά διακεκομένη γραμμή
44:20δεν τη μνημονεύει στο υπόμνημα.
44:25Εκεί στο υπόμνημα έχει τις γραμμές της τοπαρχίας και παρχίας.
44:32Και επεξηγώ γιατί να μνημονεύσει.
44:36Άμα το έγραψε, άμα το έβαζε ότι αυτό έπρεπε να πει
44:39ότι είναι ο χάρτης του κράτους μου.
44:42Ο λογοκρήτης δεν θα του έδινε την άδεια
44:44άσε που θα τον συλλαμβάνανε κιόλας.
44:47Να έλεγε ότι είναι τα σύνορα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
44:51που ήταν τα σύνορα.
44:53Με τι. Αυστρογγαρία επάνω.
44:55Δαλματία επάνω.
44:58Ήταν τα σύνορα.
45:00Δεν μπορούσε να το ισχυριστεί
45:01διότι ο χάρτης ήταν γεμάτο από νομίσματα
45:06αρχαίας Ελλάδος.
45:08Μετά ήταν οι επιπαιδογραφίες.
45:13Ο Ρήγας κόσμησε τη χάρτα τόπου.
45:15Υπήρχε κενό επιπαιδογραφίες των γεγονότων και τόπων.
45:20Της Σπάρτης, της Ολυμπίας, της Ναυμαχίας Αλαμίνος,
45:28της Ολυμπίας, του περάσματος των θερμοπυλών.
45:38Θα λέγαμε λοιπόν ότι ο Ρήγας είναι ο πρόδρομος της αναγεννημένης Ελλάδος.
45:42Ακρινώς.
45:42Μιλάμε για κάτι που προηγείται πολύ και το οποίο στοχεύει εκεί που χτύπησαν αργότερα οι άλλοι με την επανάσταση και με την ίδρυση των Ικουκράφων.
45:50Είναι οι συνισταμένοι, ο Ρήγας είναι οι συνισταμένοι όλων των προσπαθειών των σκλαβωμένων Ελλήνων.
45:58Γιατί ξέρετε αυτή την Βαλικανική Ομοσπονδία περίπου, η σκέψη του Ρήγα.
46:02Κοιτάξτε, περνάει σε ένα σχέδιο το 1824 των Ρώσων, το οποίο ο Καποδίστριας δεν δίνει καμία σημασία, περίμενε κάτι περισσότερο.
46:14Και λέει για ελληνική πολιτεία, λέει για Σερβία, Δακία κτλ.
46:18Αλλά όμως, ξέρετε, δεν είναι...
46:22Καμία σχέση.
46:22Δεν έχει καμία σχέση.
46:23Καμία σχέση.
46:24Η Ρωσική πολιτική ήθελε να κομματιάσει τα Βαλκάνια.
46:29Και ούτε αυτό τελικά.
46:30Ξέρετε ότι ούτε αυτό το σχέδιο δεν πέρασε.
46:32Δεν πέρασε.
46:32Δεν πέρασε γιατί η Ρώση, λέει, προτιμούμε το μεγάλο ασθενή στο τέλος, παρά κρατή διάπου δεν τα ελέγχουμε.
46:40Ναι, αντιδράσανε και οι άλλοι.
46:42Σου λέει θα τα ελέγχουνε.
46:44Και έτσι οι Έλληνες δραστηροποιήθηκαν μόνοι τους και αποκτήσανε.
46:50Γι' αυτό είναι η Απανάσταση του 1921.
46:52Είναι κόσμο ιστορικό γεγονός.
46:54Λεβαίνει.
46:55Και θα πρέπει να διδάσκεται και να διδάσκεται συνεχώς.
46:58Και όχι να μην σταματάνε.
47:01Κύριε Κούκο, εμένα μου έκανε εντύπωση.
47:03Στις εορταστικές εκδηλώσεις του 1821.
47:09Αρχίσαν και συζητούσαν μετά για τους εμφυλίους.
47:15Μάλιστα.
47:15Ενώ ήτανε γιατί έγινε η Επανάσταση του 1921.
47:20Ακριβώς. Γιατί έγινε.
47:21Ποιοι βοήθησαν.
47:23Ποιοι παράγοντες.
47:26Όλα αυτή η αγωνιστικότητα των σκλαβωμένων τόσων αιώνων.
47:29Είναι ένα οργανωμένο σχέδιο συνέχεια του σχέδιου του Ρήγα.
47:32Είναι ένα οργανωμένο σχέδιο.
47:34Αυτό έκανε η Φιλική Εταιρεία.
47:35Η Φιλική Εταιρεία στα εκεί βασίστηκε.
47:39Και μετά γίνεται ισχυρή διότι μετά το 1817 εγγράφονται τα πλούσια μέλη
47:43τα οποία δίνουν τη δύναμη.
47:44Και μεταφέρετε, κοιτάξτε, προσέξτε πώς μεταφέρετε αυτή η ιδέα του Ρήγα
47:49στην έδρα του κακού.
47:51Δηλαδή η έδρα της μεταφέρεται από την Οδυσσό στην Κωνσταντινούκο.
47:53Στον Κωνσταντινούκο.
47:54Θα χτυπήσουμε μέσα στις αφογκατολίες.
47:56Είχανε κανονίσει, πώς το λένε, και ο Ρήγας λέει στον θούριό του
48:05τα παλικάρια που είναι στην αρμάδα, όλα τα παλικάρια ήταν από τα νησιά.
48:12Ναύτες από τα νησιά.
48:13Κάθε χρόνο φόρο.
48:15Με κατάσταση που στέλνανε πόσα παλικάρια θα στείλει κάθε νησί για την αρμάδα.
48:23Γι' αυτό λέει, κάψτε την αρμάδα.
48:27Με το κήρυγμα δηλαδή της Επανάστασης.
48:30Μάλιστα.
48:32Είναι σημαντικό, είναι σημαντικό.
48:34Κλείνοντας προχωρώντας προς το τέλος σιγά σιγά, θέλω να μου πείτε όλο αυτό.
48:40Καταρχήν εσείς προετοιμάζετε τώρα οπωσδήποτε κάποιο συνέδριο.
48:44Το 27 είναι το ένατο.
48:46Το ένατο συνέδριο.
48:47Τώρα ετοιμάζουμε τα πρακτικά του ογδόου.
48:51Το ένατο συνέδριο.
48:53Εξεκόλουτον συμμετέχουν άνθρωποι από τα Βαλκάνια που έρχονται.
48:56Έρχονται.
48:56Βούλγαροι, Σέρβοι.
48:57Βούλγαροι, Σέρβοι το 98 είχαν έρθει.
49:02Ρουμάνοι συχνά.
49:05Κυρίως.
49:05Ναι.
49:08Περνάει.
49:10Περνάει.
49:11Έχουμε μεταφράσει το σύνταγμα του Ρήγα στα δεκαγλώσσες.
49:14Μάλιστα.
49:15Η χάρτα κυκλοφορεί ευρύτατα.
49:19Πάντως σιγά σιγά το μήνυμα του Ρήγα προχωράει και είναι αισιόδοξο.
49:27Η χάρτα του Ρήγα τώρα πέρα από τα τοπονύμια αυτά που υπάρχουν στα περιθώρια.
49:33Α, στα περιθώρια.
49:34Α, δεν το είπαμε.
49:36Αυτό.
49:36Αυτό ήθελα και...
49:37Ναι, ναι, ναι.
49:38Αυτό ήθελα και κάποια στιγμή.
49:39Βέβαια.
49:39Ήθελα να σας ρωτήσω.
49:41Ακόμα, δηλαδή, φανταστείτε ότι ο Ρήγας εκμεταλλεύτηκε το κάθε σημείο.
49:46Το κάθε...
49:49Να πούμε ότι και έχει πολλά ιστορικά στοιχεία σε όλα τα φύλλα αρχαίους.
49:54Δηλαδή, στην Καία, πάνω, είχα αναφέρει τους αρχαίους ποιητές μέσα.
50:03Στο επάνω μέρος της χάρτας, άμα το δούμε όλα τα φύλλα ενωμένα,
50:09είναι το δέκατο, εντέκατο, δωδέκατο, αρχίζει και έχει 110 ονόματα
50:15εδόξων προσωπικοτήτων της αρχαιότητος.
50:21Από το 1100 π.Χ. μέχρι τον δεύτερο αιώνα που έχει τον...
50:27μέχρι τον πρώτο αιώνα μετά Χριστόν.
50:31110 και ξεκινάει με τον άδμητο.
50:34Είναι και αλφαβητικά, αλλά είναι και των φερών της γενέτηράς του.
50:38Μετά έχει τους Έλληνες που ήταν σε αυτόν τον χώρο
50:48και ξεκινάει με τον Μέγα Αλέξανδρο και σταματάει στην Κλεοπάτρα.
50:52Μετά συνεχίζει με τους Ρωμαίους αυτοκράτουρες
50:58και φτάνει μέχρι τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο.
51:05Μάλιστα.
51:06Γι' αυτό και στην επίπεδογραφή της Κωνσταντινοπόλειας
51:10έχει στα εξινομίσματα, στο τελευταίο είναι η σφραγίδα του
51:14και λέει «Και δουλώθημεν».
51:17Δεν σταματάει όμως κύριε Κούκο
51:20στον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο όπως όλοι περιμένουμε.
51:24Συνεχίζει με τους κατακτητές του Σουλτάνους
51:27και φτάνει μέχρι την εποχή του το Σελίμι τον Τρίτο 1789
51:32που πάει να πει ότι μετά την επανάστασή του
51:36θα συνεχιστεί η κυριαρχία τώρα εδώ
51:39με την ελληνική δημοκρατία.
51:42Πώς σας φαίνεται να συνδέσουμε πάλι αυτό, ξέρετε γιατρέ μου,
51:45δίνετε πάντα γιατί εσείς είστε πάντα νέος
51:48και αυτό σας διατηρεί πάντα νέο.
51:50Αυτή είναι ασχόληση δική σας με το Ρήγα,
51:52η δική μου με τον Καποδίστρια.
51:53Εμένα πραγματικά μου άλλαξε τον τρόπο της ζωής μου,
51:56όπως και σε εσάς.
51:57Είναι συγκλονιστικό πόσα χρόνια τα λέμε,
51:59πόσα σχέδια βάζουμε στη μέση.
52:01Θεωρώ ότι πρέπει να γίνει και για τα σχολεία κάτι περισσότερο,
52:04να ενώσουμε αυτούς τους θεσσαλούς, τους μεγάλους,
52:07δηλαδή Άνθη Μογαζή, Ρήγα, Κωνσταντά.
52:09Το είχατε κάνει εσείς στο παρελθόν,
52:11αλλά ίσως χρειάζεται πάλι έτσι μία μεγάλη ημερίδα,
52:14ένα μάθημα στα σχολεία, ένα εγχειρίδιο, ξέρετε.
52:17Να δώσουμε στα παιδιά βοήθεια.
52:19Το 2021 είχα τονίσει, στην περιφέρεια δηλαδή,
52:25εφόσον γιορτάζουμε,
52:27άρα πρέπει να εκδώσουμε των θεσσαλών διαφωτιστών όλα τα έργα.
52:32Και τώρα είναι εύκολα.
52:35Με την ψηφιοποίηση, το κόστος είναι μικρό.
52:38Ακριβώς.
52:39Τα τυπώνεις, γίνεται ένα ευρετήριο και μια εισαγωγή,
52:45τη συμβολή να δούμε.
52:47Αυτό που κάναμε εμείς με τον Ρήγα,
52:52δεν έχουν όραμα, δυστυχώς, αυτό πρέπει να βρεθούμε.
52:55Πρέπει να βρούμε τον κατάλληλο άνθρωπο.
52:56Ναι, ναι.
52:57Το βάζω εγώ στο πίσω μέρος του μυαλού μου,
52:59για να το σκαλίσουμε κάποια στιγμή, οπωσδήποτε.
53:02Το συμπέρασμα, γιατί κινούμαστε σε πολλά σχολεία.
53:07Τα παιδιά ενδιαφέρονται.
53:09Όταν τους το κάνεις πιο απλό, τα παιδιά ενδιαφέρονται περισσότερο.
53:12Ένα παιδί, πήρε μια μέρα ένα ρόπαλο, θυμάμαι και έκανε έτσι,
53:15και έλεγε το ρόπαλο του Ρήγα.
53:17Ακριβώς, αυτό είναι.
53:18Του λέω, πού το είδες παιδί μου αυτό.
53:19Το είδα, λες, σε ένα βιβλίο που έχει ο Ρήγας και το κρατάει.
53:23Το παιδί έχει εικόνα.
53:25Μα γι' αυτό χρησιμοποιείς ο Ρήγας τις εικόνες.
53:28Τα σύμβολα.
53:29Η χάρτα είναι γεμάτω από σύμβολα, όπως επίσης και τα έργα του.
53:33Έτσι.
53:34Το έργα του, ναι, ως τα Ολύμπια,
53:40έχει τρεις-τέσσερις παραστάσεις,
53:43τις οποίες πήρα από την χάρτα του.
53:46Την πήρα από την χάρτα και τα βάλα εκεί.
53:48Εγώ, ξέρετε, τους φτιάχνω ένα παραμύθι.
53:50Αναφέρομαι στο όνομά σας, λέω, για αυτό που γίνεται.
53:53Λέω 250 χρόνια πριν, φανταστείτε πόσο...
53:56250 χρόνια πριν, αρχίζω...
53:58Παιδιά, δεν υπήρχε.
53:59Επίχανε απαράγγες, υπήρχαν ερήπη.
54:01Παράγγες.
54:02Καταρχήν, ήταν η σπάθη...
54:05Ήταν το πεδομάζωμα.
54:08Εξισλαμισμοί.
54:09Ακριβώς, ακριβώς.
54:10Αποκεφαλισμοί.
54:14Ανασκολοπισμοί.
54:14Παλού κόμματα.
54:15Επαγγελματίες οι Τούρκοι.
54:17Ναι.
54:17Ακόμα και σήμερα.
54:18Μετά είχανε τη βαριά φορολογία.
54:21Και συγχρόνως το δόλωμα.
54:23Έτσι.
54:24Γίνω μουσουλμάνος, δεν θα πληρώνεις τίποτα, θα σου δώσουμε και λεφτά.
54:29Έτσι.
54:30Και εν τούτης όμως, οι πρόγονοί μας, εκεί παρέμειναν πιστοί.
54:34Το λέει ο Ρήγας, στο φυσική σαπάνθηση, στο νέο ανάχαρση, για τη γενέτηρά του,
54:41ότι παρέμειναν, ενώ υπάρχουν συχνοί φόνοι εδώ και,
54:49αλλά παρέμειναν μέσα γιατί να είναι κοντά στα κόκκαλα των προγόνων τους.
54:55Έτσι.
54:56Δηλαδή η σύνδεση με τους προγόνους.
54:59Ακριβώς.
54:59Γιατρέ, σας ευχαριστώ πάρα πολύ.
55:02Η επόμενη συνάντησή μας θα είναι αυτό το φροντιστήριο που ξεκινήσαμε εδώ,
55:05γιατί το παρακολουθεί πολλοί κόσμος, θα είναι ο Άνθιμος Γαζής.
55:08Ο Άνθιμος Γαζής.
55:08Σας κλείνω από τώρα, γιατί πρέπει να αναλύσουμε όλες αυτές.
55:12Έχω ασχοληθεί με τον Άνθιμος Γαζή.
55:14Ξέρω πολύ καλά.
55:14Είναι μεγάλες προσωπικότητες.
55:16Είναι παραδείγματα ζωής.
55:18Είναι παραδείγματα που πρέπει να περάσουν στις επόμενες γενιές.
55:20Επικίνδυνος επαναστάτης ο Ρήγας.
55:22Και πρέπει να εξοντωθεί.
55:24Χάνεται με μερικούς από τους συντρόφους του το 1798.
55:29Όμως το ποτάμι πια δεν γυρίζει πίσω.
55:32Του οφείλουμε αιώνια ευγνωμοσύνη.
55:35Καλό σας βράδυ.
Comments