00:00Sa buhangin, tanaw na ng mga batang pawikan ang kanilang magiging tirahan.
00:10Sa kanilang unang hakbang, kitang-kita ang pag-uunahan ng makarating sa dagat.
00:30Pero bago pa man sila makadampi sa tubig, marami nang nakabang.
00:43Nahihirap ang mga makalangoy ang iba dahil sa lakas ng hampas ng alon.
01:03Walang sumusuko.
01:04Lalo na't, ito ang simulan ng kanilang paglalakbay sa natakalawak na karagatan.
01:16Malayo-layo pa ang lalakbayin ng mga batang pawikan na ito.
01:34Pero kahit marami silang bukabalik sa dagat,
01:43isa lang o halos walang nabubuhay sa kada isang daang hatchling o bagong pisang pawikan.
02:00Sa kanilang paglaki,
02:04Marami pa silang pagsubok na harapin tulad ng banta na dala nating mga tao.
02:12Sa Taytay, Palawan,
02:33malayang nakakasama na mga residente ang mga pawikan.
02:36Isang tawag lang daw ni na Sharon, Empoy, Juan at Tatay Bert.
02:49Lumalapit agad ang mga ito.
02:51Sila rin ang nagsisilbing tagabantay ng mga pawikan.
03:03Sa kalayuan, may isang pawikan na nakakuha ng kanilang pansin.
03:19Noon lang daw nila nakita ito sa kanilang lugar.
03:22Halatang may edad na at hindi makalangoy ng mabilis.
03:32Sa kanyang pagdayo, tila humihingi ito ng tulong.
03:35Napansin nila na may nakapalupot sa liig at flippers nito.
03:49Balot din ng lumot, kaya mas mahirap lumangoy ang pawikan.
04:11Kung hindi matatanggal ang nylon, pwedeng malunod at mamatay ito.
04:20Malaking pagsubok ang kinakaharap na mga pawikan sa karagatan.
04:29Sa Taytay, Palawan,
04:33isang pawikan ang namataan na mga residenteng ng hina at puno ng lumot.
04:41Nang linapitan, nagulat sila sa nylon na nakapalupot sa katawan nito.
04:50Ang nylon ay posibleng galing sa mga naiwang gamit ng pangisda sa dagat.
04:57Sinubukang tanggalin ni Empoy ang nylon.
05:01Nang matanggal, inobserba nila ang pawikan kung kaya nitong lumangoy.
05:06Pero bumagsak ito sa buhangin at halos hindi na gumagalaw.
05:22Binantayan nila ito ng halos isang oras.
05:27Nang makapahinga, unti-unti itong umangat sa tubig at dahan-dahang lumangoy palayo.
05:36Ang mga pawikan madalas na biktima ng mabasura.
05:48Sa Davao City, may nadatnan akong pawikan na dumumi mano ng plastic.
05:53Dinumi niya ito. Ito yung mga plastic na sandubag.
06:01Parating nating pinapaalala na yun yung mga plastic na tinatapo natin sa dagat.
06:06Eh, nakaka-harm yun sa mga marine life natin.
06:11Pagdungaw ko doon sa lugar, may nakita kong malaking-malaking pawikan, ano?
06:16Meet Kadayawan, isang Olive Ridley Sea Turtle.
06:23Nakita rao ng mga mangisda si Kadayawan na nanghihina at papalapit sa kanilang bangka.
06:30Kaya dinala siya rito sa rescue center.
06:33Ang problema lang niya, lumulutang siya.
06:37Yes.
06:37When you first got itong si Kadayawan, eh, ano siya?
06:41May appetite ba siya?
06:42Wala.
06:43Walang appetite.
06:43Wala. As in, wala. Totally wala.
06:44Tapos, ayaw kumain. So, force feed.
06:47Doc, Joanna, and I, we wanna find out what is the possible cause of its buoyancy problem.
06:54So, ang pinaka-naisip namin is i-x-ray.
06:58Tapos, pwede natin silipin sa loob.
07:00Dinala namin si Kadayawan sa Animal Clinic at kinunan ng dugo para malaman kung may iniindas siyang sakit.
07:13Mas mahirap ito dahil sa kapal ng leg nito, kakapalin lang natin. We'll just do a blind extraction.
07:22Sumalang din ito sa x-ray o radiograph para makita kung may hangin o nakabara sa kanyang bituka.
07:30This is our marker. Ito yung kanyang bituka. Ito yung spine niya. This is air.
07:38Yes, it's that air.
07:39Yan ang hangin niya, no?
07:41But air should not be there.
07:42Yes, no?
07:43Madalas nagkakaroon ng intestinal gas o hangin sa bituka ang mga pawikan.
07:51Sa tuwing nakakain sila ng mga foreign body sa dagat tulad ng mga basura.
07:56Pero dahil maraming taon na ang nakalipas mula ng ma-rescue si Kadayawan,
08:03mahirap nang makita ang totoong daylan kung bakit nagkahangin ito sa katawan.
08:08Next na tinignan namin is yung beak niya, no?
08:16Pagbukas namin ganun, may masangsang na amoy.
08:19Narealize ko na napakapal na mineralization of calcium deposits or tartar na nag-build up sa upper and lower beak niya.
08:28Kasi nga, artificial masyado yung pinaglalaga niya.
08:32Wala siya mga corals na inunguya.
08:34Wala siya mga seaweeds na dinadaanan.
08:37So there's nothing to brush its teeth.
08:39Tinutubuan ng mga baktira yan, kaya ang bako, hindi normal yung smell na yan.
08:45Base sa resulta, normal ang dugo ni Kadayawan.
08:51Pero dahil hindi namin matukoy kung bakit lumulutang pa rin ito,
08:56mananatili mo na siya sa pasildad.
09:08Tatlo sa pitong species ng pawikan sa buong mundo ay endangered o nanganganib ng maubos.
09:15Dahil kasabayin ng kanilang paglalakbay,
09:22ang buwis buhay na pagsuong sa dagat para mabuhay.
09:30Kaya makiisa tayo sa darating na World Sea Turtle Day.
09:35At tulong-tulong tayo na gumawa ng paraan para gawin payapa ang kanilang paglalakbay.
09:45Maraming salamat sa panonood ng Born to be Wild.
09:49Para sa iba pang kwento tungkol sa ating kalikasan,
09:53mag-subscribe na sa JMA Public Affairs YouTube channel.
Comments