00:00İNTRO
00:002024'ün son haftasında Azerbaycan'da bir uçağın düşmesi, yine aynı şekilde Kazakistan'daki düşmeyi kastediyorum.
00:21Kanada'da, Amerika'da 4 uçak kazası çok kısa bir zaman diliminde oldu.
00:27Yine aynı şekilde 2025'in ilk haftalarında ve 6. aydayız yaşadığımız bu Hindistan'daki kaza.
00:34Havada bir facia. Panik, endişe, can kaybı. En çok merak edilense uçak kazaları artıyor mu sorusunun yanıtı.
00:45Tesadüf olarak sayı biraz artmıştır. Böyle bir genelleme yapamayız. Belli bir plasmanda uçak kazalarını toplamamız zordur.
00:53Artan uçuş trafiği ile birlikte kaza sayısı da yükselişte. Her olayda yüzlerce can, saniyeler içinde riske giriyor.
01:04Son yıllarda yaşanan kazalar, havacılık güvenliği tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
01:09Bütün kazaları aynı bir nedene bağlamak ve şundan oldu, dünyanın dengesi bozuldu, şu yaptı, bu yaptı.
01:16Yani komplo teorilerine ve senaryolara hiç gerek yok. Uçak kazalarının oluş nedenleri farklı farklıdır.
01:24Nepal, İran, Endonezya, Amerika Birleşik Devletleri ve daha birçok ülkede yaşanan uçak kazaları sadece can kayıplarıyla değil,
01:33sistemsel ihmallerle de dikkat çekiyor. Nepal'de 2023'de 72 kişi hayatını kaybetti.
01:41İran'daki kazada ülkenin en üst düzey isimleri yaşamını yitirdi.
01:46Uçakların periyodik bakımları vardır. Uçuştan gelir bir bakım yapılır.
01:50Kaptan iner uçaktan, uçuşa giderken dışarıdan çıplak gözle uçağa, dış gövdeye bile bakar.
01:57Ne oluyor, ne bitiyor. Yani yakıt kaçağından tutun da çatlağa kadar.
02:02Aklınıza gelebilecek 3800 parçadan oluşuyor diyorlar mesela bir uçak için.
02:09Bunların hepsini tabii ki kontrol etmek mümkün değil ama bir check listi var bunun.
02:15O check liste göre uçuşa gidecek uçak bakılır.
02:183 aylık, 6 aylık ağır bakım dedikleri yıllık.
02:22Yani her uçağın bir şekilde bir bakıma ihtiyacı var.
02:25İlha nihayete kadar uçakların bakımsız veya parça değişmeden uçması mümkün değil.
02:33Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü'ne göre 2023'te dünyada 33 büyük uçak kazası yaşandı.
02:40Kazaların büyük çoğunluğu iniş ve kalkış sırasında oldu.
02:45Peki uçak kazalarının nedeni ne?
02:47Bakımını yapmadıysanız uçağın yaşı belli bir yılı geçmişse 30 yıl, 40 yıllık bir ömrü var ve gerekli bakımlar yapılmamışsa
02:55elbette ki bu uçakların düşme olasılığı veya ihtimali bir yer uçaklara göre daha fazla olacaktır.
03:02Yeni uçaklar teknolojiye ayak uyduran veya son teknolojiyle imal edilen uçaklarda düşme oranı elbette ki az.
03:12Ama gelelim bugün dünyada halen kullanılmayan uçaklardan düşen uçakları bir sıralama yaparsak
03:21yani bu uçak en çok düşen uçak diye bir tabir kullanmak doğru değil.
03:26Her model ve her markadan uçak düşmüştür, düşebilir.
03:30Ve son kaza Hindistan'da yaşandı.
03:33Yolcu uçağı iniş sırasında pistten çıktı, gövdesi ikiye bölündü.
03:38Çok sayıda kişi can verdi.
03:40Boeing'in bu çok iddialı drumliner dedikleri uçak 14 yıllık mazisi olan dünyada şu anda 1175 adet uçak kullanılıyor.
03:50Türk Hava Yolları'nda da var bu uçaklar.
03:52Bunlar bugüne kadar hiçbir düşme olayına tanık olmadık bu uçaklarda.
03:59Yani neden derseniz elbette ki insanoğlu hata yaparsa, teknisyen veya pilot hata yaparsa, bakımda bir hata yapılırsa,
04:10tabii ki ne olursa olsun bu uçak kalkar ama bir şekilde düşer veya inişte kaza kırıma uğrayabilir.
04:18Eğer bir uçak var, imal edilmiş, kontrol edilmiş, sertifikasını almış, bütün makamlardan uçabilir raporu var elinde.
04:31Uçabilirlik önemli bir faktör.
04:34Sivil havacılıkta bu çok önemli.
04:35Bu uçağı teslim ettiğiniz kişiler elbette o uçak üzerinde münhasıran, o marka ve o modeli kullanabilecek sertifikaya sahip pilotlar.
04:46Bunlar işini tam yaparsa, teknisyen uçağa iyi bakarsa, pilotlar gerektiği gibi hareket eder ve bütün bakması gereken her şeye bakarsa sorun olmaz.
04:58Uçakta daha güvenli koltuklar var mı?
05:01Böyle bir genelleme yapamayız. Uçağın düşüş şekline, uçağın parçalanma biçimine ve çarpma biçimine bağlı olarak her koltuk tehlikelidir.
05:12Her yolculukta böyle şeyler beklenebilir.
05:16Ama son cümle ve özet olarak şunu söyleyeyim.
05:19Dünya üzerinde her gün yüzlerce, binlerce uçak hareket halinde, yüz binlerce yolcu gidip geliyor.
05:26Bu kadar uçak saatlerce uçuyor. Böyle bir toplama baktığımız zaman meydana gelen kaza oranıyla, yeryüzündeki kaza oranlarını, karadaki kaza oranlarını karşılaştırdığımızda uçaklar en güvenli ulaşım araçlarıdır.
05:42Uçaklardan korkmayalım, uçakları tanıyalım, öğrenelim.
05:46İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar