00:00Bu teşhifimiz Yusufeli'nin Barhal Vadisi'nde düşüyordu.
00:22Yusufeli'nin Barhal Vadisi, Kaçgahlıların önemli bir vadi sisteminden birisi.
00:27Bu vadi sisteminin özellikle önemli birisi de son derece enteresan bir güneşlenme dinamiğinin olması.
00:34Ne demek istiyorum?
00:35Özellikle bu yerdeki güneşlenme sistemi diğer vadi sistemlerinin diğer yerlerine baktığımız zaman son derece az bir güneşlenme alanı oluyor.
00:45Son derece az bir güneşlenme alanında da bu yeni keşfettiğimiz kertenkele en aktif dönemini gösteriyor.
00:50Diğer kertenkele türleri vadinin diğer taraflarında farklı farklı bir şekilde kendini gösterirken bu kertenkele sadece o küçük bir 4-5 saatlik bir güneşlenme zarfında kendini belli eden bir özelliğe sahip.
01:03Sadece de 150 metrelik bir kaya bir loğuyla 5-6 metrelik bir kaya yüksekliğinde yani yaklaşık 750 ile 900 metrekarelik bir alanda yaşıyor.
01:12Ve çevresindeki diğer kertenkele herhalde genetik olarak hali hali uzak.
01:17O yüzden de bu dünya için ve ülkemiz için de yeni bir kertenkele kaydı olarak literatüre geçti diye ifade edebilirim.
01:25Açıkçası yani ilk kertenkeleye bakınca diyorsunuz ki bu bir şekilde farklı diyorsunuz yani desenlenmelerinden şundan bunlar ama yeni bir şey olduğunuzun heyecanı tabii ki içinizde büyük büyük artıyor.
01:38Bunu anlatarken de yanınızda iş ortağınız da olursa benim bu anlamdaki iş ortağım Gümüşhan Üniversitesi'nden doçent doktor Muammer Kurnas.
01:46Ona beraber bunun heyecanı olunca gözlüzü ilerliğimizi çok iyi hatırlıyorum.
01:50Onun heyecanını birbirimizle o anlamda sarılmamızı falan çok iyi hatırlıyorum.
01:53Çünkü başka bir adil ördüğümüz bir hayvana benzemiyordu.
01:56Haliyle de bu heyecanla beraber bir an önce biz bunu yayınlayalım.
02:00Hem ülkemizde hem dünya herbeti falanına bu yeni kaydı verelim diye düşünmüştük.
02:04Sonrasında bunun dediğim gibi hem morfolojik hem genetik bazı analizleri yapıldı.
02:09Ve bunun dünya üzerindeki başka yani yakın canlı gruplarından farklı bir soy olduğunu daha farklı bir tür olarak konulandığını tespit ettik.
02:16Bundan sonra artık bunun zoolojide etimoloji dediğimiz biraz daha ismine yönelik bir şeyler kafamızda canlandırıyorduk.
02:24Acaba Barhal'da bulduğumuz için Barhal Vadisi mi olsa ya da başka şey mi olsa diye.
02:29Ama maalesef o günler biraz benim için de zor dönemlerde.
02:32Yaklaşık işte annemin kaybının, annemi o dönem zarfında kaybetmiştim.
02:37Elim bir hastalıktan dolayı.
02:39Dolayısıyla hani o türünde adının hikayesi biraz daha öyle gelişti diye ifade edebilirim.
02:44Şöyle açıkçası dediğim gibi ilk baş bunu Yusufeli Barhal Vadisi'nde bulunca Barhal Kertan Kesti falan demek çok daha kulağa uyuyordu ediyordu.
02:52Ama o dönemlerde bizim memleketimiz Trabzon bu hayvanda zaten dediğim gibi Artvin'in Yusufeli'nde olduğu için yakın.
02:59Dolayısıyla biz Trabzon'un annemi defnettiğimiz sırada işte evde taziye verirken bu arkadaşım Muammer Kurnas
03:07sağolsun bizi ziyaret edermişti ailesiyle beraber taziyeye.
03:10Orada da benim babama hep beraber otururken bu keşfimizden ve bu keşfimizi Sariha teyzemizin adıyla onurlandırmak istediğinden bahsetti.
03:19Ben de ilk defa orada bu cümleye tanık oldum.
03:21Çünkü o zamana kadar böyle bir şey aklıma bile gelmezdi.
03:25Teklif de edemezdim açıkçası.
03:26Çünkü bencillik gibi olurdu.
03:29Ama arkadaşımdan böyle bir teklif gelince tabii biz Şahin ailesi olarak oldukça duygulandık.
03:33Çünkü yeni bir tür, dünya için yeni bir tür ve adıyla habitatı bozulmadığı müddetçe sonsuza kadar yaşayacak bir tür.
03:40Hepimiz löçüp gitsek de Sariha kertenkelesi dünyada hem bu işi uzmanları tarafından hem doğa meraklılığı tarafından sonsuza kadar ismiyle yaşayacak diye
03:50hala daha tüylerim diken diken olurdu, uygulanırım.
03:53Bir bilimsel adı da Darasliya Saliha'ya diye geçer bu Kaya kertenkelesini.
03:57Dediğim gibi Barhal Vadisi'nde yaklaşık 900 metrekarelik bir alanda şu an için bilebiliyoruz.
04:02Onun dışında bir yerde henüz tespit edemedik.
04:05O yüzden de nesli de tehlike altında olabilir.
04:07Bununla ilgili çalışmaları sürdürmeye devam etmemiz gerekmekte.
Yorumlar