• 1 yıl önce

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:00Dünden beri deprem uzmanlarının görüşlerine başvuruyoruz.
00:03Öncelikle şunu bir sormak istiyorum.
00:06Çok net bir soruyla başlayacağım.
00:08Bu dört büyüklüğündeki depremden bahsediyoruz.
00:10Korkmalı mıyız?
00:13Hayır.
00:14Biliyorsunuz 23 Nisan'da bu bölgede 6.2 büyüklüğünde bir deprem oldu.
00:186.2 büyüklüğünde büyük bir depremin arsından
00:20bakçıların haftalarca süreceği zaten tüm uzmanlar tarafından söylendi, belirtildi.
00:25Hatta 6.2 büyüklüğündeki bir depremin oluşan büyük depremin
00:30bir derece altına kadar çıkabilecek arsı depremlerin olacağı bu bölgede belliydi.
00:35Dolayısıyla 5.2'ye kadar varan bir arsı deprem aktivitesi bu bölgede oluyor.
00:40Hatta daha önce buraya çok yakın bir noktada 4.1'lik bir deprem daha meydana gelmişti.
00:46Dolayısıyla bu bölgede hala kırılmayan yani tabiri caizse fayın çatırdayan kısımları
00:51hala devam ediyor aktivitesinin.
00:53stresini hala boşaltmaya çalışıyor.
00:55Dolayısıyla bu dört büyüklüğündeki bu bölgedeki deprem,
00:58artı deprem, beklenen bir depremdi.
01:00Şimdi kavramlar üzerinden çok konuşmak istemiyorum ama
01:03neyse ki gündemimiz uzun zamandır deprem olduğu için ki bu arada olması da gerekiyor.
01:08İster istemez halkımız da kavramlara, bu konuyla ilgili terimlere alışıktır.
01:13Bizler de alışığız.
01:15Sadece şunu çok merak ediyorum ben.
01:17Bu noktada şimdi bu deprem hangi fayatta üzerinde gerçekleşti?
01:20Büyükçekmece açıkları olarak açıklandı ama bu 6.2'nin artısı olarak mı değerlendiriyorsunuz bu depremi?
01:27Evet, 6.2'nin artısı olarak değerlendiriyoruz.
01:31Aslında vatandaşımızı ilgilendiren önemli nokta televizyonda bütün uzmanların tartıştığı şu.
01:37Hani burada kaç parça fay vardı, bu faylardan hangisi kırıldı, o mu kuruldu, bu mu kırıldı, bunlar birlikte mi kırılacak?
01:43Ayrı ayrı mı segmentler kırılacak?
01:45Ertesi gün peş peşe kırılırsa ne olacaktan çok vatandaşı ilgilendiren konu şu olmalıdır.
01:51Bu faylardan birinde ya da bu segmentlerden birinde altın üzerinde bir deprem olursa 6.2'de olduğu gibi İstanbul için bir tehlike oluşturmaya başlıyor.
02:00Tabii 6.2 bizim için şanslı bir depremdi.
02:02Aslında bizim için bir test, bir tatbikat depremiydi.
02:05Çünkü iğmesi çok düşük olduğu için bir yıkıma neden olmadı.
02:08Dolayısıyla tüm vatandaşları, tüm İstanbul'u ilgilendiren kısım şu.
02:12Burada büyük bir deprem olduğundaki bu beklenen depremlerden bir tanesi.
02:17Bunun üzerine şunu tartışmanın artık ben vatandaş tarafında çok yersiz olduğunu düşünüyorum.
02:21Yani burada 7 mi olur, 7.2 mi olur, 7.4 mi olur, 7.8 mi olur çok önemli değil.
02:27Bunun karşısında ne yapmamız gerektiği çok önemli.
02:30Biz bunun için de Yıldız Teknik Üniversitesi'nin bünyesinde bir tane erken uyarı sistemi kurduk.
02:35Ve uzun zamandır Marmara bölgesinde de bu uyarı insanlarımızla paylaşıyoruz.
02:39Dolayısıyla böyle bir uyarıyı aldığımız zaman aynen Kobe'de olmasını istemediğimiz gibi,
02:44Kobe benzeri olmasını istemediğimiz gibi, deprem sonrası yangınların veya deprem sonrası ikinci afetlerin önüne geçebilmek için sistemlere kapatılmasını sağlıyoruz.
02:53Bunun yanı sıra bu son depremde de, dün geceki dörtlük depremde de ben arkadaşlara bir resim gönderdim.
03:00Size ulaştırabildim mi bilmiyorum ama burada da göreceğiniz gibi İstanbul'da,
03:052 saniyeden Kocaeli'ne doğru baktığınız zaman 23-24 saniyeye varan bir uyarı süresi elde ettik.
03:11Dolayısıyla bu sürelerde ne yapılabilir?
03:13En önemli noktalardan biri aldığımız eğitimlerle, alacağımız eğitimlerle doğru davranışlarda bulunmak bizim için çok önemli.
03:20Hayat kurtaracak şekilde.
03:21Dolayısıyla bu uyarıyı aldıktan sonra insanlar artık merdivenlere koşmak yerine çök, kapan, tutun yapmak zorundalar.
03:28Veya merdivenler biliyorsunuz en tehlikeli yerler.
03:31Bu 6.2'de de gördük, benim bütün bu medyada gördüklerimin içerisinde sadece CNN'de bir kişi doğru hareketi yapıyor.
03:40Ve çöküp kapanıp rejinin hemen altına giriyor.
03:42Onun haricindeki bütün resimlere baktığınız zaman, bütün videolara baktığınız zaman maalesef 10 senenin üzerindedir,
03:4815 senenin üzerindedir, bütün vatandaşlarımızda deprem anında bulunduğunuz yerde kendinizi koruyun denmesine rağmen herkes maalesef dışarıya doğru kaçış yönünde hareket ediyorlar.
03:59Hocam burada o kadar çok soru işareti var ki.
04:01Yani burada konuşsak şimdi tabii bizim ister istemez bülten saati doğrultusunda belirli bir süre konuşacağız bu konuyu ama.
04:07Hangi birini cevaplayacağınızı yıllardır siz de şaşırıyorsunuzdur.
04:10Ben de hangi birini soracağımı yıllardır şaşırıyorum.
04:13Şimdi Kobe örneği verdiniz.
04:14Kobe depreminden bahsettiniz sanıyorum.
04:15Ocak ayında 1995'te olan deprem, çünkü ben de o konuyla ilgili bir çalışma yapmıştım, oradan hatırlıyorum.
04:21O depremden bahsediyorsunuz değil mi?
04:23Doğru, Kobe deprem.
04:247,2 büyüklüğünde olmuştu o deprem ve o deprem olduktan sonra da aslında yaklaşık o dönem şartlarında kentin 1,5 milyon, 1,6 milyon gibi bir nüfusu vardı.
04:34Ama o deprem olunca depremden ziyade depremin ardından gerçekleşen yangınlar aslında insanların hayatını kaybetmesine neden olmuştu.
04:42Maalesef bir sürü insan enkaz altında ya da enkazlara yakın noktalarda o yangınlardan etkilenerek ya dumandan etkilenerek ya da direkt alemin kendisinden, ısısından etkilenerek hayatını kaybetmişti.
04:53Bu evet çok büyük bir felaket senaryosu.
04:55Toplamatta 6.200'e çıkmıştı sanıyorum o sayı.
04:59O konuyla ilgili bir haber çalışmamız olmuştu.
05:02Doğru.
05:02Şimdi bu örneğin yaşanmaması çok önemli.
05:06Bu örneği çok özür dilerim.
05:09Bu örneği vermemin sebebi nedir?
05:11Biz çünkü her zaman bütün medyada da veya bütün akademik ortamlarında maalesef çok üzülerek belirtiyorum.
05:17Japonya örneği önümüze çok konuluyor.
05:20Aslında Japonya ile bizim deprem karakteristikleri olarak yakından uzaktan bir alakamız yok.
05:24Japonya'da depremler daha derin daha uzak.
05:26700 kilometreye varan derinliklerde depremler oluyor.
05:30700 kilometreye varan uzaklıklarda oluyor.
05:32Yani düşünün ki Maraş'a yakın ya da Ankara'da bir deprem olup İstanbul'u uyarmak gibi düşünün bunu.
05:37Dolayısıyla bir tek Kobe depremidir.
05:39Türkiye ile aynı karakteristiğe sahip bir deprem aktivitesi.
05:43Aynı faya sahip bir yakın olması, şehir merkezi içerisinden olması açısından.
05:48Dolayısıyla bizim Japonya ile karşılaştıracağımız en büyük örnek Kobe depremidir.
05:52Karşılaştırabileceğimiz belki de tek örnek Kobe depremidir.
05:56Oradaki sonuçları öne aldığımız zaman erken üyelerinin ne kadar önemli olduğunu görüyorsunuz.
06:00Biz bütün bu ziyaretlerimiz içerisinde Meksika'dan Amerika'ya birçok ülkeyi de bu konuda ziyaret edip,
06:07buradaki nasıl tedbirler aldıklarını, yasal düzenlemeleri nasıl yaptıklarını, bunun önüne nasıl geçtiklerini aslında biraz da gördük.
06:14Dolayısıyla İstanbul için yapı stoğu malum, hepimizin bütün hocalarımızın konuştuğu şeyler de var.
06:19Bütün yapı stoğunu bir anda 24 saat içerisinde değiştirmemiz mümkün olmadığına göre hızlı bir şekilde erken uyarının tüm bu bölgeye yaygınlaştırılıp,
06:29insanlara en azından erkenden uyarı verip, evin içerisinde bile bir yerlere toplanarak belki yaşamlarını kurtarma açısından bir şeyler yapmak gerekiyor.
06:38Dünden beri konuşulan çok fazla iki kavram var, iki terim var. Bunları size sormak istiyorum.
06:42Stres transferi veya enerji boşalması. Biz nasıl anlamalıyız bu kavramları? Ne anlama geliyor?
06:48Ve bu deprem hangisi?
06:49Evet, bu deprem aslında bir stres boşalması ama aktivitenin biliyorsunuz batıda başlayıp doğuya doğru hareket etmesiyle stresi ya da enerjiyi biraz da doğuya doğru transfer etmiş durumda.
07:02Yani beklenen İstanbul depremini bir nevi bir tık daha sıkıştırmış durumda.
07:07Dolayısıyla ama en önemli nokta hiçbir bilimsel çalışma, hiçbir bilim adamı ya da hiçbir teknoloji bize bu depremin öne alınıp alınmadığını,
07:19ne kadar öne alındığını söyleyebilecek maalesef kişiye sahip değil.
07:23Ama bir tık daha bunu sıkıştırdığı tüm bilim adamlarımız tarafından öngörülen veya ortak bir karar olarak verilen bir karardır.
07:30Ama bunun ne kadar öne çekilebileceği veya bunun ne zaman olacağı konusunda bir şey söylemek maalesef mümkün değil.
07:37Peki hocam yani şimdi mesela 6.2'lik deprem oldu. Gerçekleşti. Hepimiz de korktuk.
07:43Gerçekten o yerin altından ses çıktı. O anları anlatmama gerek yok zaten.
07:47İstanbul'da yaşayan veya çevresinde yaşayan herkesi de hissetti. Ciddi de bir korkuya neden oldu.
07:53Ben şunu merak etmek istiyorum. Özellikle o deprem bence biraz turnusol kağıdı gibi oldu.
07:58Çünkü daha büyük bir deprem olmayacak diyen uzmanlar da var. Daha büyük bir deprem olacak diyen çok sayıda uzman da söz konusu.
08:05Ama bilim dünyası da özellikle bu konuda bir ikiye ayrıldı. Ben mesela yaptığım haberlerde bugüne kadar bilim dünyasından ya da bilim insanlarının bir konuyla ilgili bu kadar ikiye ayrıldığını görmemiştim.
08:17Hatta oturdum şunu düşündüm. Dedim ya bu bilim sonuç itibariyle bilim dediğimiz şey bir gerçek bilgiden bahsediyoruz.
08:23Nasıl bu kadar siyahla beyaz kadar farklı sonuçlar çıkabiliyor?
08:27Ya da düşünmüştüm hiç şüphesiz ki. Ben o yüzden size şunu sormak istiyorum.
08:31Şimdi biz İstanbullular olarak ya da İstanbul'da yaşayanlar olarak ya da çevresinde yaşayanlar olarak nasıl adlandırırsak biz neye karşı hazırlıklı olmalıyız?
08:39Biraz da bunun anlatılması gerekmiyor mu insanlara?
08:42Evet. Aslında çok haklısınız. Aslında demin bahsetmek istediğim şey de buydu.
08:46Bilim adamlarının bu noktada şunu ortaya koymalarının çok bir manası yok.
08:50Bunu televizyonda tartışmanın da çok büyük manası yok.
08:53Burada bir fay var mıdır yok mudur aktif midir pasif midir değil midir?
08:56Biz şunu gördük. En azından kumburgas tarafında bir fay var mı var?
09:00Bu 6-6,5'ün üzerinde bir deprem üretiyor mu? Üretiyor.
09:03Bu İstanbul etkiler mi? Etkiler.
09:05Biz bundan böyle bir depremden nasıl kendimizi korumalıyız?
09:08Artık bu bunun batısında mı olur, doğusunda mı olur, güneyinde mi olur, kuzeyinde mi olur bir anlamı yok.
09:13Asıl problemlerden bir tanesi bu İstanbul'a çok yakın olduğu için bunu konuşuyoruz ama
09:18aynı zamanda biliyorsunuz bu fayın güney kolu da var.
09:21Bursa'ya yakın Armutlu'dan geçen bir kol daha var.
09:24Bu fay üzerinde de bir deprem olduğu zaman bu da İstanbul'u çok etkileyecek durumda.
09:29Dolayısıyla artık o fay mı kırılacak, bu fay mı kırılacak, orada mı olacak, burada mı olacak da çok
09:33bizim önlemlerimiz, tedbirlerimiz nedir?
09:37Bunu bir alışkanlık, bunu bir artık yaşam standartı haline getirmemiz lazım.
09:42Çünkü sadece İstanbul için geçerli değil artık bu.
09:45Görüyorsunuz ülkemizin, yurdumuzun her yerinde depremler oluyor ve bundan da insanlarımız etkileniyor.
09:50Artık bunlar için gerekli tedbirleri almamız gerektiği diye düşünüyorum.
09:54Son olarak sizin eklemek istedikleriniz, şunu bir netleştirmek amacıyla kısa ve orta vadede deprem senaryosu diyoruz ya,
10:01çok küçük ya da çok önemsiz, önemsiz değil de daha önemli konulara vakit ayarabilmek amacıyla,
10:06son soru olarak da bunu sormak istiyorum.
10:07Hocam, biz kaç büyüklüğünde bir deprem bekliyoruz?
10:10Önemli değil dediniz ama bu da hiç şüphesiz ki insanlar için önemli bir konu ya da dikkatlerini çeken bir konu.
10:15Biz hocam kaç büyüklüğünde bir deprem bekliyoruz İstanbul'da?
10:19Bu aslında şu sorunun en büyük cevabı şöyle oluyor, şuna bir cevap vermemiz gerekiyor.
10:27Yedinin üzerinde bir deprem olduğu zaman insan hayatı etkilenecek ve bazı canlarımızı kaybedeceğiz belki,
10:32bazı vatandaşlarımızı kaybedecek.
10:34Burada şunu açıklamak, 7.1 olduğu zaman ne kadarını kaybederiz, 7.2'ye ne kadarını kaybederiz,
10:407.4 ne kadarını kaybederiz, 7.8'e çıkarma, ne kadarı kaybederimizin artık çartışmasını yapmamamız lazım.
10:47Bir kişinin bile canı gidecekse bunun için tedbirleri alabilecek durumda olmamız lazım.
10:52Bizi ilgilendiren kısım da erken uyarı için bizi ilgilendiren kısım,
10:56bizim burada tanımladığımız, bu fayda tanımladığımız sadece şu olay vardır.
10:59Burada bir büyük olay var mı, yok mu? Evet, büyük bir olay olacak. Bizim için bu yeterli şeydir.
11:04Artık bu büyük olayın derecesinin ne olacağının bir önemi yoktur.
11:07Önemli olan burada büyük bir deprem olacaksanız...
11:08Büyük olaydan kastığınız nedir? Ona bir çok kısa açma şansınız var mı?
11:11Evet, 6.5'ün üzerindeki herhangi bir deprem.
11:15Dolayısıyla bu depremlerden İstanbul etkilenecek mi? Evet, etkilenecek.
11:19Bundan sonrası teferruat bence.
11:21Artık 7 olup 7.2, 7.4, 7.5 olması inanın bizim hayatımızda herhangi bir değişikliğe ya da çok korkmamıza, az korkmamıza neden olmayacak.
11:29Büyük bir deprem olacaksa bunun tedbirini almamız lazım.
11:32Peki, çok teşekkürler Sayın Tunç bizimle paylaştığınız değerlendirmeleriniz için.
11:36Ben teşekkür ediyorum. Ben teşekkür ederim. İyi yayınlar.

Önerilen