00:00We'll be right back to an update on the Bais Negros Oriental
00:05from Ian Cruz.
00:07Ian?
00:11Yes, Howie, now is it's a bit of a bit of a bit of a bit of a bit.
00:16Howie, earlier a lot of people are here in my life.
00:19Now, it's a bit of a bit of a bit of a bit of a bit of a bit of a bit of a bit.
00:21Because, as I said earlier, howie is it's a bit of a bit of a bit of a bit of a bit.
00:25Yung 8 sa Siam na Automated Counting Machine o ACM.
00:30Pero ngayon ay nagawa na ng paraan yun.
00:32At tuloy-tuloy na yung pagboto ng ating mga kababayan dito.
00:36Sa kabilayan, Howie, ng napaka-init na panahon.
00:41Umaabot sa 33 degrees Celsius yung temperatura ngayon.
00:43Pero yung damang-init o yung heat index ay below 40 degrees Celsius.
00:48Kaya naman talagang nagtsatsaga ang ating mga kababayan na pumunta dito sa mga polling centers.
00:55Para nga sila ay makaboto ng mga krusonada nilang mga kanidato.
00:59At sa tingin nila ay magiging susi para mabago ang sitwasyon ng ating bayan.
01:05Howie, kanina, yung mga naantalang ACM ang sinasabi sa atin ng technical support.
01:11Kadalasan ay either may mga foreign object daw doon sa mga scanner ng mga makina.
01:16Kaya nangyayari ay hindi binabasa yung mga isinusubong mga balota.
01:22Iniluluwa ito at eventually, ang ginagawa ng mga technical support group ay lilinisan yung mga scanning area ng makina
01:32para nga maalis yung mga sinasabing foreign object gaya ng mga alikabok.
01:36At doon lamang naaayos, Howie, yung pagsusubo muli ng mga balota na nakaka-apekto rin siyempre sa pagpasok naman ng mga susunod na mga butante na magsishade ng balota.
01:48At sa gitna naman ng init, Howie, sinabi naman ni Principal Octavio Cabio Jr.
01:53na wala pa namang naitatalang medical case dito sa kanilang polling center.
01:57Nakaantabay din ang mga medics sa loob ng paaralan.
02:01At sa datos na kinalap ng GEM Integrated News Research,
02:04mahigit 976,000 ang registered voters dito sa Negos Oriental na itinuturing na number 22 sa Vote Rich Province ng Bansa.
02:13May mga nakakalamang ng bahagya ang bilang ng mga kababaihang butante sa mga lalaki dito.
02:18At mga millennial pa rin ang mataas sa porsyento ng mga butante dito.
02:24Noong election 2022, Howie, umaabot ng mahigit 85% ang voter turnout dito.
02:31At dito naman sa Bais City kung saan tayo naroon, may tinatayang 63,000 voters na noong election 2022 ay halos 83% ang voter turnout.
02:40At Howie, alam natin na noong mahigpit yung tunggalian ng mga magkakalabang kandidato at partido dito sa Negos Oriental.
02:48Pero tiniyak naman ni Police Brigadier General Tom Ibay, ang director ng Negos Island Region ng PNP na sapat,
02:54ang nakadeploy nilang tauhan para mga kapayapaan at kayusan.
02:58Kasama raw nila ang Philippine Army, gayon din ang Philippine Coast Guard para nga matiyak ang kayusan dito.
03:04So mula rito sa Bais City, ako si Ian Cruz mula sa GMA Integrated News.
03:09Dapat totoo sa eleksyon 2025.
03:11Ian, follow up ko lang. Sabi mo, 8 out of 9 automated accounting machines nagka-Aberia dahil sa foreign objects.
03:21Tama ba yung narinig ko? 8 out of 9 dyan sa iyong pwesto?
03:25Yes, Howie. Actually, Howie yung isang ACM nga dito, five times siyang nagkaroon ng Aberia.
03:36So ganun lagi ang nangyayari, Howie.
03:38Pag ang tansya nila, pag about one hour or more na yung ginagamit yung ACM,
03:45so doon na nakikita at na-experience yung Aberia na hindi nang binabasa yung pinapasok na balota, iluluwa ito.
03:53And then, ang ginagawa naman na nila ngayon, Howie, dahil nga for several times na na-experience yun,
03:59ay nililinisan yung scanner ng ACM at pag naayos ng malinis ito, muli na yun lang bubuksan yung ACM.
04:09And then, eventually, babalik na ulit sa normal.
04:11So ganun na lang, Howie, yung ginagawa nila dito mula kaninang umaga.
04:16At itong Howie, kanina punong-puno talaga itong area na ito dahil nga natingga lahat ng mga boboto
04:22dahil nga halos magkakasunod na nagka-Aberia yung mga ACM.
04:28Pero mabuti nga ngayon, Howie, parang alam na at kabisado na itong mga electoral board members
04:33at nung kanilang chairman yung gagawin.
04:35Kaya kahit wala yung technical support group, ay alam na nila yung gagawin nila.
04:39So Ian, linawin ko lang, sabi mo, nagkaka-Aberia dahil sa foreign objects na sumasama doon sa balota
04:45pag pinapasok doon sa machine.
04:48Pero sinabi mo, kadalasan itong foreign objects ay alikabok lamang?
04:54Parang napaka-sensitive naman itong mga machines na ito na alikabok lang ay magkaka-Aberia
04:58at kailangan pang ayusin ng mga technical na staff dyan.
05:02Yes, Howie, talagang medyo sensitibo itong bago nating ACM
05:10kumpara doon sa mga naggamit na Picos at VCM.
05:13Kasi yun nga, Howie, ang tinitingnan itong mga technical support group,
05:19baka dahil nga kakapasok ng kakapasok nitong mga balota,
05:22eh maaaring yung balota na yun ay may alikabok
05:25at tinitingnan din nila na baka isa rin sa posibilidad yung tinta
05:30nung pinangshishade sa mga balota,
05:32baka hindi pa masyadong tuyo pag pinasok doon sa ACM,
05:37eh yun ang isa rin sa mga tinitingnan nila, Howie.
05:40Pero siyempre, lahat naman ang yan ay nilalagay ng mga electoral board
05:44doon sa kanilang minutes.
05:45Tinatala din ito nung mga technical support group
05:49sa kanilang mga minutes din, sa kanilang mga report
05:52para mapag-aralan talagang maigi ito, Howie.
05:55Pero so far naman sa ngayon, ngayong bandantanghali,
05:59wala na tayong nadidetect at wala na rin na ibabalita sa atin
06:02na nagkakaroon ng aberya.
06:04At siyempre, yan ang panalangin din nung mga electoral board
06:07dahil Howie, kapag talagang nangyari na nagkakaroon nga nung error
06:12yung ACM, talagang minimum na 10 minuto na matetingga yung butohan.
06:18So may punto pa nga yung isang malapit dito sa atin na clustered precinct
06:22about mga 20 to 25 minutes pang natingga.
06:25So yun yung nagiging dahilan kaya nakakapatong-patong yung mga butante
06:29at siyempre, humahaba yung pila kaya naantala.
06:33Pero ngayon, Howie, nakikita natin mas tuloy-tuloy na dumarating lamang
06:37yung mga kababayan natin, diretso sila doon sa clustered precinct
06:41at eventually, makakaboto sila at makakalabasin sila.
06:44Pero hindi tulad kanina, Howie.
06:45So yung iba, nakausap natin, umaabot sila na mga 2 hours
06:50or 2 and a half hours bago matapos
06:52dahil nga, siyempre, doon sa mga nangyari nga na mga aberya sa mga ACM, Howie.
06:57Okay, maraming salamat Ian Cruz sa Baez, Negros Oriental.
Comments