00:00Rissu ilçesi arasında yer alan yaklaşık 75 km uzunluğa sahip bir fay bölümü.
00:14Neden Rissu?
00:14Ve bu tür fayların belli deprem tekrarlanma aralıkları var, her fayın daha doğrusu.
00:21Bu sürenin yoğun bir deprem.
00:23Evet, şekilde de görüldüğü gibi bu ana şok 6 virüsü olduğunu görebiliyoruz.
00:33Büyükçekmece ve Silivri açıklarında.
00:38Şimdi 2020'de aslında başladı diyebiliriz sismik aktivite.
00:442020 yılından önce de Elazığ çevresinde yaklaşık 5 yıl uzun bir deprem etkinliğini gördük.
00:52Ve 24 Ocak 2020'deki depremden önce birkaç ay önce yine 5 üzerinde 2 deprem meydana geldi.
01:01Ve arkasından 24 Ocak depremini yaşadık 2020.
01:04Ve yaklaşık bir yıl sonra, 2020'nin sonlarında Uluova fayı dediğimiz yani mevcut ana kırığın biraz kuzeyinde Elazığ için konuşuyoruz.
01:15Havaalanı civarında olan bir noktada yine 5,9 büyüklüğünde bir deprem yaşadık.
01:23Bunlar benzeri yani Doğandoğlu fayında şöyle bir özelliğin olduğunu ortaya koyuyor son yaşadığımız depremler.
01:28Elazığ depreminde ana kol çalıştı.
01:32Arkasından kuzeydeki kolun deprem ürettiğini gördük.
01:35Benzer bir olayı 6 Şubat 2023 depremlerinde Pazarcık depremi diye adlandırdığımız depremden hemen sonra 9 saat gibi çok kısa bir süre sonra
01:45Elbistan merkezli kuzey kol üzerinde ikinci bir depremi yaşadık.
01:53Bu biraz da Doğandoğlu fay zonunun deprem üretme karakteristiği hakkında da bize bilgi veriyor.
02:00Benzer olayları 1874 ve 1875 Elazığ çevresine meydan gelen depremlerde görüyoruz.
02:08Benzer şekilde 1893 ve 1905 yıllarında Kale civarında Malatya'nın Kale ilçesi ki yakın zamanda yine orada da bir deprem meydan gelmişti.
02:20Orada bu şekilde belli aralıklarla bu aralık işte en son 6 Şubat 2023 depremlerinde 9 saatti.
02:28Elazığ çevresinde biriyle yakın 1874-1875 Kale çevresinde de 10 küsur yıl olarak göze çarpıyor ama adeta bir karakteristiği gibi algılayabiliriz veya yorumlayabiliriz.
02:436 Şubat depreminden sonra 6 Şubat 2023 depreminde fayın büyük bir bölümü 400 kilometrenin üzerinde bir bölüm kırıldı.
02:54Bu ana kırıklar üzerinde ana faylar üzerinde önemli bir enerji boşalmasına sebep oldu.
03:02Dolayısıyla kırılan fayların tekrar deprem üretebilmesi için belirli bir zaman geçmesi gerekiyor.
03:09Çünkü enerji birikmesi lazım ve bu enerjinin deprem ortaya çıkartması lazım.
03:14O yüzden o kırılan bölümler üzerinde büyük bir deprem beklemek doğru olmaz.
03:19Peki bölgede diğer olan depremleri nasıl yorumlayacağız?
03:23Çünkü bu depremler bir tek kırık şeklinde değil, pardon faylar tek bir kırık şeklinde değil.
03:29Birden fazla bölümü var, segment olarak adlandırılıyor.
03:33Her bir segmentin de pek çok kolu var.
03:36Dolayısıyla kırılmayan bölümler 6 Şubat sırasında, kırılmayan bölümler üzerinde pek çok deprem meydana geldi.
03:45Bunları hala yaşıyoruz.
03:48Elazığ çevresinde de zaman zaman meydana geliyor.
03:51Özellikle 6 Şubat 2023 depreminde meydana gelen kırılmaların uç noktalarında ki bunların güneybatı ucunda Göksun civarı,
04:05Hatay civarı var, Kuzeydoğu'ya geldiğimiz zaman Malatya Yeşilyurt çevresinde çok sık yaşıyoruz ve Sincik çevresinde.
04:14Bunlar kırılan fayın uç bölümleri.
04:18Dolayısıyla buralarda da depremin olması gayet normal, beklenilen bir şey.
04:22Ama büyük bir depremin kırılan faylar üzerine beklenmesi doğru değil.
04:27Risk taşıyan yerler nerede diye böyle bir bakacak olursak Doğu Anadolu fay zonu üzerinde tabii ki dedim kırılmayan kollar, küçük kollar üzerinde her zaman için 4-4,5 büyüklüğünde depremler yaşamamız gayet normal.
04:46Bunlardan korkmamak lazım.
04:47Ama esas tehlike Palu ve Bingöl arasındaki bölüm uzun zamandan beri deprem üretmiyor.
04:56Bunlara sismik boşluk adı veriliyor.
04:59Yani depremin meydana gelme süresi dolmuş ama deprem henüz ortaya çıkmamış.
05:05Burası riskli gözüküyor.
05:09Tabii burada olabilecek bir deprem Elazığ için de risk taşıyor.
05:13Çevre iller içinde, Bingöl başta olmak üzere, diğer ilçeler, yakın ilçeler içinde.
05:20En son söyleyeceğim şu arada söylemek isterim.
05:24Şimdi gerek Doğu Anadolu fay zonu üzerinde meydana gelen depremler, belli aralıklarla, az önce de bahsettiğim bin küsur kilometre uzunluğunda bir faydan bahsediyoruz.
05:35Bunun farklı farklı bölümleri var.
05:37Ve yeterli enerji biriktiği zaman bu faylar kırılarak deprem üretiyor.
05:42Artık bu bilinen bir gerçek.
05:44Hem yaşayarak gördük hem tarihsel dönemdeki kayıtlardan biliyoruz.
05:49O halde yapmamız gereken depremin ne zaman meydana geleceğini de bilme şansımız yok şu an için.
05:55Ama nerede meydana gelebileceğini bilebiliyoruz.
05:58Çünkü faylarımızın yeri belli, haritalandı.
06:00Özellikle 6 Şubat 2023 depreminden sonra çok yoğun bir saha çalışması gerçekleştirildi.
06:07Haritalamalar yapıldı, uzaktan algılamalar yapıldı, hava fotoğrafları, drone uçuşları.
06:14Yani çok zengin bir veri kaynağına sahibiz.
06:17Şimdi yapılması gereken artık bu yüzey kırıklarının olduğu yerde fayın nereden geçtiğini bildiğimize göre yapılaşma yapmamak.
06:24Diğer yerlerde yapılaşma yaparken de zemine uygun yapı tipini seçmek.
06:31Yedisu segmentinden bahsediliyor.
06:33Yedisu, Erzincan Havzası ile yani Erzincan şehrinin olduğu çöküntü alanı, ovası diyelim.
06:42Doğusundaki Karlova'ya doğru olan bölümde bir ilçe Yedisu ilçesi.
06:46Bunun arasında kalan yaklaşık 75 kilometrelik bir fay bölümü.
06:53En son depremini 1784'lerde ürettiğine göre yani 200 yılın üzerinde, 250 yıl civarında bir zaman geçmiş.
07:02Bu deprem üzerinde yapılan çalışmalar, deprem tekrarlanma aralığı dediğimiz yani her fayın belirli aralıklarla deprem üretme potansiyeli var.
07:13Bu tarihin dolduğunu gösteriyor bu zaman aralığının.
07:17Dolayısıyla burası da az önce bahsettiğim Palu ve Bingöl arasındaki sismik boşluk gibi bir sismik boşluk olarak kabul ediliyor.
07:25Bunun üzerinde de 75 kilometrenin tamamının kırılacağını düşünürsek, 7 ve üzerinde bir depremin meydana gelmesi ihtimal dahilinde.
07:36Ancak şunu da belirtmekte yarar var.
07:39Yani fayın tamamının kırılacağını da her zaman bilemeyiz.
07:43Ne kadarlık bölümü kırılacak?
07:44Yani biz en kötü senaryoya göre kendimizi ayarlayalım.
07:47Eğer daha az bir bölümü kırılırsa, daha düşük mertebede örneğin 6-6,5 gibi yıkıcı olmayan bir deprem meydana gelirse o da bizim şansımız olacak.
07:58Kuzey Anadolu fay zonunun batı ucuna gelecek olursak 23 Nisan'da saat 12.49'da bilindiği gibi 6,2 büyüklüğünde bir deprem de sarsıldı.
08:11Bu dillendirilen, beklenen Marmara depreminin bir fayın bir bölümünde Orta Marmara segmenti adı verilen bir yerde meydan geldi.
08:22Ve Silivri açıklarında öncesinde küçük bir deprem, 3'ün üzerinde bir deprem meydana geldi.
08:29Arkasının 6,2 meydana geldikten sonra ana şok, 200'e yaklaşan şu ana kadar, 200'e yaklaşan artçının meydana geldiğini görüyoruz.
08:40Ve bu artçılar da yine Silivri ve Büyükçekmece'nin güneyinde Marmara Denizi içerisinde.
08:46Yani bu açıdan baktığımızda bağımsız bir deprem ve artçıları var.
08:50Ama çok sayıda artçının olması aynı zamanda o bölgedeki fayların da gerilim halinde olduğunu,
08:56oralarda da kırılmalar meydana geldiğini gösteriyor.
09:00Tabii bu orada ben çalışmadığım için ayrıntıya girmem mümkün değil ama literatürden takip ettiğimiz kadarıyla
09:08farklı kırılmayan faylar da var.
09:11Ama bunların zamanını ne zaman deprem üretir söylemek mümkün değil ama bir risk olarak orada durduğunu söylemek de doğru olur.
09:19Şurada, yok sonuçlarda mıydı?
09:24Hıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıhıh
Yorumlar