00:30Arkadaşlar
01:00Burdur, Babon antik kenti kökenli Roma İmparatoru Septimius Severus'un başı ve yine Burdur'un
01:22Düver köyü kökenli kırk sekiz pişmiş toprak mimari levhanın iadesinin gerçekleştirilmiş
01:29bulunuyoruz.
01:30Ne acıdır ki Roma dönemi heykellerinin üstün örneklerinin olduğu bu antik kenti
01:37Anadolu topraklarından kaçırılan arkeolojik miras için çok dikkat çekici bir örnek.
01:44Bu değerli antik kent özellikle bin dokuz yüz altmışlı yıllarda maalesef kaçak kazı
01:49faaliyetleriyle büyük zarar gördü.
01:54Bu süreçte pek çok eser, sahte belgeler ve köken bilgileriyle İsviçre üzerinden
02:00ya da doğrudan Amerika Birleşik Devletleri'ne kaçırıldı ve müzeler ile koleksiyoncular
02:06tarafından satın alındı.
02:08Daha önce de büyük bir gurur ve mutlulukla duyurularını yaptığımız gibi kaçakçılıkla
02:14mücadele dairemiz ile Manhattan bölge savcılığı arasında yürütülen işbirliği sayesinde
02:20birçok bubon kökenli eser ülkemize iade edilmişti.
02:25Lusius Verus Septimus Severus genç imparator ve giyimli kadın heykellerinin yanı sıra
02:31imparator karakallaya atfedilen iki büst ve dönemin önemli şahsiyetlerine ait beş
02:37baş ile bir bronz kadın büstü Türkiye'ye yeniden kazandırılmıştı.
02:43Adeta bir dedektiflik hikayesini andıran çalışmalar sonrasında ülkemize yeniden
02:49kazandırılan bu iadeler sunulan belgeler görgü tanı ifadeleri ve atli kriminalojik
02:55çalışmalar sayesinde gerçekleşmişti.
02:59Bakanlığımız ile Manhattan savcılığı işbirliği de yapılan geniş kapsamlı soruşturmalar
03:05ve iadeler de dünyada ciddi düzeyde yankı buldu ve hepsinden önemlisi dünyaya örnek
03:12oldu.
03:13Ayrıca bu çalışmaların oldukça önemli bir başka sonucu daha oldu.
03:17Kaçakçılıkla mücadele dairemizin başarı dolu 5 yıllık çalışmaları sonrasında
03:22bugün dünyanın önünde gelen pek çok müzesi koleksiyonlarını daha detaylı kontrol
03:27ediyor ve kökeni şahibeli eserlere yönelik ilgili ülkelerle daha kolay bir şekilde
03:33irtibat kuruyorlar.
03:35Bu defa Danimarka'dan iadesini sağladığımız Roma imparatoru Septimus Severus'un tasvir
03:41edildiği heykel başının ülkemize teslimi için bugün birlikteyiz.
03:47Bu eserde bubon antik kentinde 1960'lı yıllarda gerçekleştirilen kaçak kazılar
03:53neticesinde yurt dışına çıkarılan bu grup arasında yer almaktaydı.
03:58Milattan sonra 3.
03:59Yüzyıla tarihlenen bu eserin iadesi vesilesiyle bu eser grubu hakkındaki çalışmalarından
04:07faydalandığımız merhum profesör doktor Jale İnan'ı da anmak isterim.
04:13Biz son 5 yılda gerçekten bu mücadelede önemli kazanımlar elde ettik ama Anadolu'nun
04:18kültürel mirasının korunması çalışmaları 10 yıllardır sürüyor.
04:24Rahmetli Jale İnan hocamız bu heykel başını yerinde incelemiş ve bubon kökenli olduğuna
04:29dair tespitlerde bulunmuştu.
04:32O dönem yapılan tespitler ardından sunulan yeni kanıtlarla birlikte kaçakçılıkla
04:37mücadele dairemiz çalışmalarını genişletip iade talebimizi Danimarka'ya iletti.
04:43Burada Kopenhag Büyükelçimiz Sayın Hakan Tekin ile kültür ve tanıtma müşavirliğimize
04:48de ayrıca teşekkür etmek isterim.
04:51Bizler yoğun bir mücadele veriyoruz ama onların bakanlığımız ile koordinasyon içinde
04:56yürüttükleri müzakereler olmasa bu başarıları elde edilmesi daha da güç olacaktır.
05:03Onlar bulundukları ülkelere adeta ülkemizin sesi oldular.
05:07Nihayetinde Gliptotek Müzesi sunulan deliller ile kendi bilimsel incelemeleri doğrultusunda
05:14eseri etik nedenlerle Türkiye'ye iade etmeyi kabul etti.
05:19Biliyorum buradaki ve ekranlarının başında herkes sonra yıllar sonra yan yana görmekte
05:24olduğumuz baş ve gövdeyi yeniden ilk günkü haliyle yani birleştirilmiş haliyle görmek
05:29istiyor.
05:30Bu konuda ayrı ayrı duruyor biliyorsunuz.
05:32Değerli katılımcılar bu konuda çok titiz bir çalışma sürecini başlatmış bulunuyoruz.
05:37Bakın antik dönemde bu heykel gövdeleri son derece idealize bir şekilde yapılmakta
05:42ve tarih içinde imparatorların değişmesi gibi durumlarda farklı başların birleştirilmesi
05:48ile kullanılmaktaydı.
05:49İşte bu sebeple şu an baş ve gövderin ani ve hızlı bir müdahale ile ayrım noktalarının
05:55birbirine oturtulması esere zarar verebileceğinden konservatörlerimiz bu süreci çok dikkatli
06:01analiz ederek ve zamana yayılan bir proje kapsamında ele alacaklar.
06:06Pek tabi bu projenin sonucunu da bilim dünyası ve kamuoyuyla yine büyük bir mutlulukla
06:11paylaşacağız.
06:12İadesini sağladığımız bir diğer eser grubumuz da düver kökenli pişmiş toprak
06:18leyfalarımız.
06:19Burdur'un düver kökenli pişmiş toprak leyfalarının da yine 60'lı yıllardaki kaçak
06:24kızlarının neticesinde yurt dışında kaçırıldığı ve dünya çapında koleksiyonlara girdiği
06:30bilinmekteydi.
06:31M.Ö.
06:326.
06:33yüzyıla tarihlenen düver kökenli pişmiş toprak leyfalar antik pisidiya kültürünü
06:38anlamamıza olanak sağlayan önemli arkeolojik veriler arasında kabul ediliyor.
06:44Bu vesileyle bir kez daha belirtmek isterim ki dünyanın neresine kaçırılmış olursa
06:49olsun bu topraklara ait hangi eser varsa biz bu eserlerin izini sürüp ülkemize
06:55getirmekte kararlıyız ve bunu yapmaya devam edeceğiz.
06:59Bunu en temel sorumluluklarımızdan biri olarak görüyoruz.
07:03Artık koleksiyonerler ya da konunun uzmanlarının kabul ettiği bir gerçek var.
07:09Biliyorlar ki ellerinde Anadolu'dan yasal olmayan yollarla çıkarılmış bir arkeolojik
07:14eser varsa Türkiye Cumhuriyeti gelip onu bulacak ve yasal yollarla iadesini sağlayacak.
07:21Bakın 2005 yılında 14 önemli eserin iadesini sağladık.
07:252024 yılında ise tam 1149 tarih eseri bulup ülkemize getirdik.
07:31Yurt dışına kaçırılan eserlerin iadesi konusunda ne kadar titiz davrandığımızı
07:36gösteren bir diğer önemli rakamı da sizlerle paylaşmak istiyorum.
07:402018-2025 yıllar arasında 7 yılda biz 8.967 eserin iadesini sağladık.
07:48Çingenekızı mozaikleri, Roma dönemi Zoykma kökenli Stel, Kiliyatipi İdol, Mustafa Dede
07:56tarafından istihsah edilen Kur'an-ı Kerim, Roma dönemi Lesius Verus heykeli, Erosbaşı,
08:02Şile Bozgoca Camii kitabesi, Bubon Antik Kenti kökenli bronz kadın büstü, Adana Ulu
08:08Camii Çinisi ve Kibere Adak heykeli görev süremizde iadesini sağladığımız eserlerden
08:14sadece birkaçı.
08:162002-2025 yıllar arasında iadesi sağlanan eserlerin sayısı ise tam 13.282.
08:25Bugün iade süreçleri tamamlanarak ülkemizde koruma altına alınan bu eserler vatandaşlarımız
08:30ve dünya insanları için korumakla ve erişilebilir kılmakla yükümlü olduğumuz mirasa geri
08:36kazandırılmıştır.
08:38Altına çizmek istediğim bir başka nokta da şu, kaçakçılıkla mücadele dairemizin
08:42faaliyetlerini sadece rakamlarla ele almak, sayılara indirgemek yanlış olacaktır.
08:49Elbette asıl başarı bu değerlerimizin yurt dışına kaçırılmadan müze enfanterimize
08:54girmesi.
08:55Son yıllardaki başarılı çalışmalarımız ile bu konuda çok mesafe aldık.
09:01Ancak bununla yetinmiyoruz.
09:03İnsanlık yetkililerimiz Anadolu'ya adeta karış karış geziyorlar.
09:08Köy köy dolaşıp muhtarlarımız başta olmak üzere herkese bu mücadelenin önemini anlatıyorlar.
09:15Sadece yetişkinlerin bilinçlendirilmesi değil, geleceğimizin sahibi çocuklarımıza
09:20geçmişin mirasının önemini anlatmak için hikaye kitapları hazırlıyor.
09:24Ağaç yaşken eğilir mantığıyla onlara eğitimler veriyoruz.
09:29Bugün burada konuşmak için teşekkür ederim.
09:32Bronspantre'nin İmparatorluğu Septimus Severus'un Türkiye'ye geri döndüğünü kutlamak için.
09:41Ayrıca sizlerden, Denmark'tan ve benden, Antalya'nın güzel bir şehirde
09:47buradayken sağlıklı ve çok tatlı bir şekilde teşekkür ederim.
09:57Ben ve burada, Denmark Hükümeti ve Köy Köyü'nün İmparatorluğu Septimus Severus'un
10:04muzeyinde konuşmak için de konuşuyorum.
10:07Bugün, bu güzel bir şehirin yerine geri dönmek için sağlıklı olduğumuz için mutluyuz.
10:18Ağaç yaşenmek önemli bir iştir, ama çok zor bir iştir.
10:27Bugün, biz Türkiye ve Denmark'ın İmparatorluğu Septimus Severus'un muzeyinde
10:34sağlıklı bir sorunu bulmak için birlikte olabildik.
10:57İzlediğiniz için teşekkür ederim.
