00:00Ay Karabağ, de ne sende nem kaldın?
00:07Ay Karabağ, de ne sende nem kaldın?
00:13Bir anamın, bir atamın, cebanımın, gebre kaldın.
00:30Bir anamın, bir atamın, cebanımın, gebre kaldın.
00:40Bir anamın, bir atamın, cebanımın, gebre kaldın.
00:50Fikrimden geceler yatar bilmiren.
01:13Dünyanın gözü önünde oldu her şey.
01:1513 yaşında bir kız çocuğunun derisini yüzüp kaç dakika içinde ölebileceğinin deneyini yaptılar.
01:23Masum insanları kurşuna dizdiler.
01:25Gözlerini kırpmadan 613 Azerbaycan Türk'ünü işkenceyle öldürdüler.
01:31Bizim çocuklara kıydılar.
01:33Kadınlara kıydılar.
01:35O bizim çocuklarımıza, kadınlarımıza, kıyanlara, özlerine kahraman eylediler.
01:41Karabağ'ın göz bebeği Hocalı.
01:43Ermenistan 26 Şubat 1992'de Hocalı'da katliam yaptı.
01:48Azerbaycan Türklerini Hocalı'dan göndermek için şehri kuşattı, işgal etti, yaktı, yıktı, cinayetler işledi.
01:57Türk dünyasının en büyük acılarından birinin adı oldu.
02:03Her bir dertten yana yamanların geceleri
02:12Şubat ayı, Şubat ayındayız.
02:14Şubat ayı gelince Azerbaycanlıların acısı da tazelenir.
02:18O masum hayatların kaybından doğan acıyı biz hiçbir zaman unutmadık.
02:23Hep içimizde, kalbimizde yaşıyor.
02:25613 kişiyi bir gecede kaybettik.
02:28Onlar acımasızca katledildiler.
02:31Çünkü bu bir planlanmış da diyebiliriz, önceden düşünülmüş bir cinayetti.
02:37Hakikaten o gece insanlığın önem verdiği bütün değerler ihlal edildi.
02:43Azerbaycan'da hiçbir zaman unutmadı, Türk dünyası unutmadı o kara geceyi, tarihi.
02:48Hiçbir zaman unutmadı.
02:50Türkiye her zaman, Türk devletleri de ve Türkiye her zaman Azerbaycan'ın acısını paylaştı.
02:57Bu konuda o zaman gazetelerde bu çok geniş ışık almıştı, ışıklandırılmıştı, hatırlıyoruz.
03:05Bu acıda da yanımızda oldu Türkiye ve evet hiçbir zaman unutulmadı ve bunu hala yaşatıyoruz bu hatıraları ki
03:12bizden sonra gelen genç nesil de unutmasın o gece yaşananları.
03:16Cengiz Mustafa Yev, meslektaşımızda Azerbaycanlı bir kameramandı.
03:21Birinci Karabağ Savaşı'nda şehit düştü.
03:24Ermeni güçleri onu sırtından vurdu.
03:27O dönem Hocalı katliamının yaşandığı gün o acılarıysa böyle kaydetmişti.
03:34Ne oldu, niye geldiniz, niye çıktınız?
03:36Ermeniler kovdu.
03:38Kovdu.
03:40Refika hanım ayaklarında ne oldu kızım?
03:42Meşe'de kaçındım.
03:45Ne oldu ayaklarında?
03:47Üç günlük harin içinde kaldım.
03:50Buzlardı ha yavrum.
03:52Şimdi ne diyorsun öyle?
03:54Yok şey.
03:551992 yılındaki Hocalı soykırımının tanıkları anlatacak.
03:59Yıllardır hem ruhen hem bedenen yara içindeler.
04:07Oradaki Ermeniler, biz esir düşmeyi on defa ölmekten ağır bilirdik.
04:21Salman Kasımov Hocalı'dan Ermeni zulmünden ailesiyle kaçarken günlerce kar altında kaldı.
04:28O zaman 14 yaşındaydı.
04:30O günleri anlatırken zorluk çekti.
04:33Gözleri hep doldu.
04:34Bunu gösterelim, bunu görsün insanlar.
04:37Ayak parmaklarınız yok.
04:42Soğuktan dondu.
04:44Ermenilere esir düşmemek için 12 gün yol geldik.
04:50Karların altında değil mi?
04:52Karların altında evet.
04:53Don oldu. Dördüncü derece don vurma oldu. En son derece.
04:56Ezalar çürüyordu.
04:58Çürüyüp kopuldu.
05:01Bu acılar geçer.
05:02Ben unutmuşum bu acıları.
05:04Ama manevi acı hiç zaman geçmez.
05:08Hiç zaman.
05:09Ve Melahat Aliyeva Hocalı'dan Ermeni zulmünden kaçarken 8 yaşındaki kızını ve eşini gözünün önünde vurdu Ermeni askerleri.
05:18Ama ağamızda da damaşlıydı. Evde geyriye bununla.
05:21Bununla çıkmıştık.
05:23Onlar kayaların arasından bizi öldürürdü.
05:26Bizden üzüldü. Öldü onlar.
05:28Uzandım ki sanki bu saat kalsın ben ölürüm.
05:31Ama aslında öyle olmadı.
05:32Ben kaldım, o öldü.
05:34Çocuğunuz mu?
05:35Evet. Yoldaşım da kızım da.
05:38Uşak öldü mü benim altımda.
05:41Ama ben onu korudum.
05:43Ben yaralandım ama o öldü.
05:45Uzandım bunun üstüne böyle.
05:47Bak böylesine uzandım.
05:48Onu koydum ben altımda.
05:50Ama buradan böylesini koymadım da.
05:52Burasını.
05:53Burasını örttüm ki esas yerleri üreydi.
05:57Neyse de aklıma öyle geldi.
05:59Tabi bilmedim ki buradan da öldürermiş.
06:01Neyse uzandım.
06:02Uzananda pis atışma düştü.
06:04Ben özümde de yaralanmıştım.
06:07Ben de yaralanmıştım.
06:08Ermenilerin yanı.
06:09Ermenilerin yanı.
06:10Her 26 Şubat'ta ne hissediyorsunuz?
06:13O günü yaşıyorum.
06:15Hemen hadiseni yaşıyorum.
06:17Unutulması şey değil.
06:19Hiç vakti de unutulmayacak.
06:21Onu biz yaşamışız.
06:24Onu da bilmiyoruz.
06:32Her yıl 26 Şubat'ta Bakü'de
06:35Hocalı Anıtı'nın önüne binlerce kişi geliyor.
06:38Ellerinde karanfillerle Hocalı şehitleri anılıyor.
06:42Aslında Hocalı'nın intikamı alındı.
06:45Karabağ zaferiyle.
06:47Acılar dinmese de o zafer yüreklere su serpti.
06:51Kara gecenin üzerinden geçen 30 yılın ardından
06:542. Karabağ Savaşı ile
06:56Azerbaycan, Ermenistan işgalindeki toprakları
07:00kurtardı, özgürleştirdi.
07:02Hocalı da işgalden tamamen kurtarıldı.
07:06Ermeni çeteler bölgeden çıktı.
07:09Hocalı yeniden özgürlüğüne kavuştu.
07:11Bugün geldiğimiz bu noktada
07:13işgalden kurtarılmış Hocalı'ya dair
07:16son durum nedir?
07:18Hocalı'da neler oluyor, neler yapılıyor?
07:20Yaşamın yeniden başlayabilmesi için.
07:22Zannediyorum göç yavaş yavaş başlıyor.
07:24Değil mi Azerbaycan Türkleri?
07:26Yerleşmeye başlayacak Hocalı.
07:28Başlayacak Hocalı gibi
07:30birkaç diğer şehirlere de, köylere de
07:33yaşam yeniden dönüyor.
07:35Altyapı yapıldıktan sonra binalar, inşaat biliyorsunuz
07:38çok hızla gidiyor orada.
07:40Binalar, okullar, yollar, tüneller
07:42hepsi inşa ediliyor ve yavaş yavaş
07:44vatandaşlarımız bir de o toprakları
07:47dede babaları zamanında
07:50kaçmışlar, oradan kovulmuşlar.
07:52Onların torunları, çocukları
07:54yeniden o topraklara dönüyor.
07:56Hocalı alındığında
07:58düşünüyorum ki
08:00bu Hocalı kurbanlarının, onların
08:02yakınlarının, ailelerinin
08:04biraz da olsa
08:06onlara teselli oldu.
08:08Bizim bayrağımızın orada dalgalanması,
08:10yeniden oraya sancılması
08:14herhangi, çok az da olsa
08:16belki onları sakinleştirmiştir
08:18ve tabi ki kurbanların da ruhu
08:20şad olmuştur buna.
Yorumlar