00:00Şu anda ekranda Harvanovası yaklaşık Şanlıurfa'ya 10 kilometre uzaklıktaki bir bölge.
00:072006 yılında görüldüğü gibi bu verimli tarım toprakları kendisini korumuş ve
00:12tarımsal faaliyet yapılmakta hemen gelelim 10 yıl sonraya
00:19görüldüğü gibi aynen fabrikalar yapılaşma devreye girmiş durumda.
00:25Normalde bunların çoğunun burada olmaması gerekiyor.
00:28Hemen yakın mesafelerde 10 kilometre yakın mesafelerde tarım dışı araziler var.
00:34Böyle giderse de bu tür alanlar bu şekilde hızlı bir şekilde devam etmektedir.
00:39GAP projesinde Atatürk Barajı'ndan 2 tünel buradan yaklaşık 27 kilometre suyu getirmekte
00:47ve Harvanovası dediğimiz şu bölgeyi sulamaktadır.
00:511995 yılında başlatılan sulamadan sonra önemli derecede tarımsal üretim yapılmaya başlandı.
00:59Türkiye pamuğunun yaklaşık %30-40'ı sadece bu ovada üretilmekte.
01:05Tabii ki mısır ve buğday da var.
01:08Suyun etkisi sonucu ve bu toprakların güçlülüğü olması nedeniyle
01:13bu bölgede önemli tarımsal gelir elde edilmeye başlandı
01:18ve bölgenin geliri arttı.
01:22Ancak son zamanlarda yapılan bazı hatalarımız da var.
01:26Aşırı sulama çoraklaşmaya neden olmakta.
01:29Ayrıca diğer önemli bir konu kaçak yapılaşma dediğimiz
01:35biraz sonra ekranda göstereceğim sizlere.
01:38Kaçak yapılaşma dediğimiz bu şekilde son yıllarda kontrolsüz bir şekilde
01:44yapılaşma bu tarım toprakları üzerinde şu şekilde yapılaşmalar var.
01:50Üniversite olarak biz bunların haritasını yapıyoruz görüldüğü gibi.
01:55Normalde bu evlerin bu bölümde tarım toprakları yerine
01:59hemen yakın mesafede olan bu bölgede yapılması gerekirken
02:03çiftçiler kendi arazileri üzerine bu şekilde yapılaşmalar yapmakta.
02:14İnsan beslenmesi çok önemli.
02:42Yani günlük işlerimizde hayatımızın sağlıklı yürümesinde beslenme.
02:46Bu nereden gelecek? Besin elementlerinden, gıdalardan, sebzelerden, meyvelerden gelecek.
02:52Bu da doğrudan topraktan gelen üretimler, gıdalar sağlıklı olabiliyor.
02:57Son yıllarda dünya bilimi, EFO, Birleşmiş Milletler ve diğer dünya liderleri
03:03artık sağlıklı beslenmenin çok önemli olduğunu
03:06hatta son yıllarda açlık olayı tehlike göstermeye başladı.
03:10Bu açıdan toprak kaynakları bizim için vazgeçilmez kaynaklarımızdır.
03:15Önümüzdeki bir milyon yıl içinde önemlidir.
03:18Ama artan nüfusun baskısı sonucu topraklarımız kirlenmekte
03:22ve alansal olarak daralmakta.
03:24Bu bilim insanlarını, toplum liderlerini, yöneticileri endişelendirmektedir.
03:30Biz de üniversite araştırıcıları olarak bu toprak kaynaklarının çok önemli olduğunu
03:35sadece karın doyurma değil, sağlıklı beslenme açısından
03:39toprak kaynaklarının önemli olduğunu söylüyoruz.
03:42Tabii ki su kültüründe, topraksız kültürlerde, dikey seralarda üretim yapılabilir.
03:49Ama oralardaki besin elementi dengesi topraktaki gibi değil.
03:53Mutlu olmak için toprak kaynaklarımızı iyi korumamız gerekiyor
03:58ve oradan üretilen ürünleri tüketmemiz gerekiyor.
04:01Son yıllarda yapılan bazı hatalar, bazı yanlışlardan dolayı
04:04toprak kaynaklarımız alansal olarak azalıyor.
04:07Bir yandan nüfus artıyor, bir yandan yapılan yapılaşma, fabrika,
04:12kentsel yerleşimden dolayı verimli tarım toprakları alansal olarak azalıyor.
04:18Bu ne demek?
04:19Önümüzdeki yıllarda sağlıklı gıdaları bulabilmemiz için bazı risklere gireceğiz.
04:26Bu açıdan biz istiyoruz ki oluşumları binlerce yıl süren toprak kaynaklarını daha hassas yönetelim.
04:33Özellikle belediye başkanlarımız, valilerimiz, kaymakamlarımız
04:37toprakla ilgili kararlar alırken daha dikkatli, hassas bir şekilde karar almalarına yarar var.
04:43Bu çok çok önemli.
04:45Biz şu anda GAP alanında bulunuyoruz.
04:48GAP alanı toprakları Türkiye'yi besleyecek bir pozisyonda.
04:52Burada maalesef bazı hatalarımız var.
04:55Kaçak yapılaşma denilen ve kontrolü zor alan bazı hatalar var.
05:01Bu da verimli olan yukarı mezopotamya topraklarının alansal azalmasına neden oluyor.
05:08Biraz daha bu konulara dikkat etmek gerekiyor.
05:11Şimdi tabii GAP alanında yaklaşık 3.2 milyon hektar tarım arazisi var.
05:19Bunun en önemli ovalarından bir tanesi de Haran Ovası.
05:22Haran Ovası da tabii GAP'ın merkezi dediğimiz en verimli yukarı mezopotamyanın toprakları.
05:29Burada çiftçilerimiz buğdayda ortalama 700-800 kilogram dekara verip alıyor.
05:36Ama son yıllarda yapılan kaçak yapılaşmadan dolayı sıkıntı var.
05:41Bizim yaptığımız, Üniversite GAP Kalkınma İdaresi ile yaptığımız çalışmalarda
05:45yaklaşık 100 bin dönüm, 100 bin dekarlık alanda günümüze kadar bir kaçak yapılaşma sorunu var.
05:53Bizim üniversite ile ondan sonra alanla ilgili değerli hocalarımıza
05:583-4 akşamalı bir çalıştay hazırlıyoruz şu anda.
06:02Birinci çalıştayımızı yaptık.
06:05İkinci çalıştayı da bütün kamu kurumlarıyla alakalı hepsini davet edip
06:10Şanlıurfa'mızın Haran Ovası, Ondan sonra Baziki Ovası, Suluç Ovası
06:18ve hepsinin şu anda Atürk Barajı ile sulanma sonucunda hepsinin bir tarım arazisi alanı olduğunu
06:24ama maalesef son 5-20 yıl arası, yani 20 yıl geçmişe dönerekten
06:34arazinin çoğunun kaçak yapılaşmasıyla betona dönüşmesi,
06:42tarım arazisinin geleceğe dönük,
06:45yani yapılan bazı çalışmalardan neredeyse 2050-2060'larda
06:50tarım alanında 50-100 dönümlük boş alan kalmayacak.
06:56Parsel olarak tabi.
06:59Şu anda 2000'lerde başlayan sulanma bölgelerinde %1 betonlaşma varken,
07:10şu anda kaçak yapılaşmalardan, kontrolsüz bir yerleşim alanların açılmasından,
07:16bunlar küçük işletmeler de dahil, şu anda neredeyse %20'lere ulaştı bu.
07:22Çok ciddi bir kaçak betonlaşma, kontrolsüz betonlaşma.
07:28Bunlarla ilgili kurumların hepsinin bir farkındalık oluşturması için
07:33bu çalışmalarımız olacak.
07:36Bütün yeredeki kamu kurumlarımızın, idari amirlerimizin, mülki amirlerimizin de
07:42bilgilerinin olması ve farkındalık oluşsun diye de üniversiteyle çalışmalarımız olacaktır.
Yorumlar