00:00Ülkemizde et sorunu var. Bu işi hayvancılık olarak yapanlar
00:06para kazanmadığını söylüyor. Vatandaşa rafa gitti mi eti
00:10alamıyor. Emekli, asgari ücretli, dar gelirler artık et,
00:14süt, et ve sütten mağmur ürünlere erişmesi zorlaştı.
00:18Ekonomik krizin en önemli etkilediği kesim sabit ve dar
00:23gelirler oldu. Bunun yanı sıra hayvancılık yapanlar da bu
00:27işten dertli. Ülkemizde büyükbaş hayvan varlığı giderek
00:31azalıyor. Iki yılda bir milyon iki yüz bin büyükbaş hayvan
00:35ithal edildi. Yine de ne et sorunu çözüldü ne de
00:38hayvancılıkta sorunlar bitti. Uzmanlar diyorlar ki büyükbaş
00:42hayvancılık yerine ülkemizin yapısına uygun küçükbaş
00:46hayvancılığın desteklenmesi. Et açıp öyle ortadan kaldırılır.
00:50Onun için de küçükbaş hayvancılık desteklensin
00:53diyorlar. Çünkü ülkede kırk dört milyon hektar mera
00:57alanımız varken on dört milyon hektara düştü. Artık ithal
01:02hayvanların ağız yapılarından dolayı ülkemizdeki meralarda
01:06yayılmaları olası değil. Bunun için on iki ay büyükbaş hayvana
01:11yem vermek gerekiyor. Onun da maniyeti çok yüksek oluyor. Ama
01:15koyun için meralar var. Meralara götürüyorlar, oralarda
01:20yayıyorlar ve kendi yemlerinin yanında mera beslenmesini
01:24sürdürebiliyorlar. Buna rağmen bölgeyi geziyoruz. Birine on
01:29hayvan olan küçük aile tipi işletmeleri artık ahıllar
01:32boşalmış. Yalnızca ahıllarda koyunlara rastlıyoruz.
01:36Koyunlarla ilgili de mevcut süreçte sorunların arttığını
01:42öğrendik. Bu anlamda yıllardır bu işi yapan bir arkadaşımızla
01:48beraberiz. Siz şimdi koyunla ilgilisiniz yalnız değil mi?
01:51Evet başkanım. Ben kendimi tanıdıyım. Ben Çağlar Bayazı
01:54Niğde Yeşilyurt Köyü'nde. Küçük çocukluğumdan beri
01:57küçükbaşla uğraşıyorum. Ve bu dertten yanıkıyoruz. Yem
02:01aletlerinin önüne geçemiyoruz. Kredilerimizi çekemiyoruz.
02:06Çeksek de geri ödeyemiyoruz. Çok zorlanıyoruz. Çekerken de
02:08öderken de. Kaç kardeşsiniz? Sekiz kardeşimiz. Hepimiz burada
02:12çalışıyoruz. Hepimiz buradayız. Bu işle uğraşıyoruz. Küçükbaş
02:15geliriniz koyun üzerine. Evet. Bütün gelirimiz hayvan
02:18küçükbaş hayvan üzerine. Geçen yıla göre bu yıl yem
02:20fiyatlarında artış var mı? Var başkanım. Yüzde yüz var. Bu
02:24durumda sizin geliriniz düşüyor, gideriniz artıyor.
02:27Evet. Evet başkanım. Şimdi koyunda aşısı var. Veterineri
02:32var. Onun dışında yem var. Evet. Ve kendiniz güdüyorsunuz.
02:37Kendimiz güdüyoruz başkanım. Çobanınız yok. Zaten çoban
02:40tutsak bu işin içine hiç çıkamazız. Şimdi temin ettiğiniz
02:44zaman krediyi döndürebiliyor musunuz? Yoksa borcu borçla mı
02:47kapatıyorsunuz? Borcu borçla kapatıyoruz başkanım.
02:48İstediğiniz zaman kredi alabiliyor musunuz? Alamıyoruz.
02:51İstediğimiz zaman kredi alamıyoruz. Kredi yer şimdi de
02:54sorun var. Evet. İpotek veriyorsunuz. Ipotek veriyoruz
02:57başkanım. Bölgede peki koyunculuğu yapanların sayısı
03:00artıyor mu? Azalıyor. Azalıyor başkanım. Her lira göre
03:03azalıyor. Niye? Yapamıyorlar. Maliyetler yüksek. Bu eee peki
03:07maliyetler düşen oldu mu? Oluyor başkanım. Icraya düşük
03:11evi satılandı oldu, hayvanı satılandı oldu, aracı
03:13satılandı oldu. Yani biten çok oldu bu işte. Hayvancıları siz
03:17tavsiye etmiyorsunuz yani bu koşullarda olmaz. Bu
03:20koşullarda tavsiye etmiyoruz. Peki sen ha gençliğinde. Ama
03:23biraz çiftçiye bir destek olursa bu yem maliyetlerinden
03:26bakımından dolayı bir destekler olursa herkes severek yapar.
03:30Daha önce sen işte başladığınız yıllarda nasıl yedik
03:34koyunculuk? Bundan altı, yedi sene önce, on sene önce güzeldi
03:38başkanım. Şu anda artık para kazandırmıyor. Şu an para
03:41kazandırmıyor. Bu anlamda sürdürülebilirlik yok diyor.
03:44Sürdürülebilirlik. Peki hayvan sayınız azaldı mı eskiye göre?
03:47Yıldan yıla fark ediyor başkanım azalıyor. Hayvan sayınız
03:50azalıyor. Evet. Yeterli desteği alamıyorsunuz. Yeterli desteği
03:53artıyor. Evet. Kredi erişiminde sorun yaşıyorsunuz. Aynen
03:57başkanım. Eee yem temininde sorun yaşıyorsunuz. Şu anda
04:01saman ne kadar? Bir kilo saman dört buçuk beş lira başkanım.
04:05O arada. Evet. Yani kilosu mu samanın? Evet kilosu. Tonu dört
04:10bin lira yani. Tonu dört bin liradan saman alıyorsun. Başka
04:13ne yediriyorsunuz? Sularca ediyoruz başkanım mısır samanı
04:16küs ve yem. Bunlara ne kadar ödüyorsunuz? Yani hepsinin tonu
04:22hemen hemene aynı başkanım. Bir günde ne kadar yem yer bir
04:25koyun? Bir koyun bir günde iki kilo yer. Iki kilo. Mera'ya
04:28gittiği zaman da aynı yemi veriyor musun? Şu an zaten
04:31Mera'ya gitmiyor başkanım kış sezonu. Gitse bile kanını
04:34doyurmaz. Yine yiyor içeride. Aynı yiyor. Ya siz de altı ay
04:36zaten Mera'ya gidiyorsunuz. Altı ay. Altı ay. Yem vermek
04:40zorundasınız. Evet. Peki doğum sürecinde şimdi hayvan
04:43varlığınız ııı Mart'a doğru doğum yapıyor. Bunlardan kayıtlı
04:48oluyor mu yavru? Kaygınız oluyor mu? Illa ki ufak tefek
04:50oluyor başkanım. Ama büyük oranda sarsmıyor diyorsun.
04:53Esasını sarsan kredi teminindeki. Kredi temini
04:56yem fiyatına. Diyorsun. Iıı ipotek ve diğer koşullar ağır
05:01olunca sorun oluyor. Şöyle bir şey olmalı. Sen üstü eğer
05:06ödemede sorun yaşıyorsan yanında devlet durmalı. Sana
05:10bir fransız tanımalı. Bu işi sürdüresin. Devletlerin
05:12desteklerimizi istiyoruz. Yani koyun eti şu anda. Koyuncu
05:15desteklemelerini istiyoruz. Kaç liradan ııı kesime gidiyor
05:18hayvanlar? Duyduğumuz ayol dört yüz yirmi filan o civarladı
05:22başkanım. Ama biz de o fiyatı göremiyoruz biz. Yani mezbahadaki
05:26kesim fiyatı. Mezbahadaki fiyat çiftçi göremiyoruz biz o
05:29fiyatı. Bir de vatandaş da pahalıya et alıyor. Evet kasapta
05:32beş yüz elli altı yüz altı yüz elli lira reyonda. Evet.
05:35Evet marketlerde reyonda. Aracılar kazanıyor diyorsun sen
05:37kazanamıyorsun. Bize geldi mi altı lira yedi lira şu hayvanın
05:41fiyatı.
Yorumlar