00:00Herkese merhabalar. Yüksek kiralar hayat pahalılığının en büyük tetikleyicisi.
00:05Kira maliyetleri ekonominin tüm çarklarını zorlayarak adeta bir domino etkisi yaratıyor
00:10ve piyasaların her alanını etkileyerek kontrolden çıkmış bir enflasyon canavarına dönüşüyor.
00:15Sanayide üretim maliyetlerini artırıp üretim süreçlerini baltalarken
00:19toplumun düşük ve orta gelirli kesimlerinin harcama gücünü ciddi şekilde zayıflatıyor
00:24ve ekonomik dengeleri alt üst ediyor.
00:26Bu durum sosyal adaletsizliğin derinleşmesine, gelir eşitsizliğin artmasına
00:30ve toplumda huzursuzluğun giderek gerginleşmesine neden oluyor.
00:33Geçtiğimiz günlerde Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek
00:37hayat pahalılığının en büyük sebebinin yüksek kiralar olduğunu,
00:40bu yüzden enflasyonun sadece ekonomi politikalarıyla düşürmelerinin zor olduğunu,
00:46bunun yerine konut arzını artıracak bir takım önlemler üzerine çalıştıklarını belirtmişti.
00:51Geçmişte konut arzını artırıcı düşük faizli konut kredileri verilmişti.
00:56Bu kez yeni konut inşaatlarına teşvikler verilmesi de planlanıyor.
00:59Ancak geçmişte yapılan ilk evin politikası maalesef arz talebini fırsat olarak gören
01:04emlakçı ve müteahhitlilerin fiyatlara spekülatif artışlar yapması sonucunda
01:08biraz hayal kırıklığı ile sonuçlanmıştı.
01:11Yine aynı hataların tekrarlanmaması yeni durulacak kampanyaların başarısı açısından büyük önem taşıyor.
01:17Bu konuyla ilgili olarak geçmişte benzer ekonomik sorunlar yaşayan bazı Avrupa ülkelerinin deneyimlerini inceledim biraz.
01:23Birçok Avrupa ülkesi konutta arz-taleb dengesi bozulduğunda,
01:27emlak fiyatlarını geçici olarak sabitleyerek ve sıkı denetimler uygulayarak bu fırsatçılığın önüne geçmiş.
01:33Örneğin İspanya, Kanada, İrlanda gibi ülkeler,
01:36belirli bir süre fiyatları dondurarak piyasanın yeniden dengelenmesini sağladı.
01:40Türkiye'de de buna benzer bir yöntem etkili denetimlerle desteklenerek uygulanabilir.
01:45Elbette sadece fiyat sabitleme yeterli değil.
01:48Bir de piyasada boş duran ev sorunumuz var.
01:50Bu evlere yüksek vergiler ve cezalar getirilmesi,
01:53gayrenkoz sahiplerini evlerini kiraya vermeye veya satmaya zorlayarak konut arzını arttırabiliriz.
01:59Böylelikle yatırım amaçlı tutulan bu evler de ekonomiye kazandırılmış olur.
02:03Bunun yanı sıra emlak ilanlarında fiyat güncelemelerinin ilan sahibinin tek taraflı olarak yapılmasına izin verilmemeli.
02:10Her fiyat değişikliği ilgili kurumların onayına tabi tutulmalıdır.
02:14Bu sayede ilan sayfasına yansımadan önce spekülatif artışlar engellenebilir,
02:19daha fazla gayrimenkule sahip olan maliklerin üzerindeki mal vergisi yükü de arttırılabilir.
02:24Gelir amacıyla konut edinmenin önünü kesmek için caydırıcı cezalar ve ağır vergilerle
02:29elinde yüzlerce mesken tutan konut sahiplerinin bu dengeleri bozan,
02:33aşırı mal edinmelerin önüne geçilmeli ve bu kaynaklar ekonomiye kazandırılmalıdır.
02:38Kısacası düşük faizli kredi uygulaması tek başına yeterli değil.
02:42Bu tür kapsamlı önlemlerle desteklenirse toplumun barınma hakkı daha iyi korunur ve ekonomik denge sağlanabilir.
Yorumlar