00:00Değerli Fatih Birol Bey, tabi çok güzel enerji alanında bir ufuk turu yaptılar.
00:08Ben de müsaade ederseniz küresel ekonomik büyüme ve tabi ki Türkiye hususlarını ön plana çıkartan bir sunum yapmak istiyorum.
00:21Faydalı olacağını ümit ediyorum.
00:25Öncelikle küresel yani kısa vadenin ötesine bakalım.
00:31Uzun vadeli baktığımız zaman küresel büyümeyi sınırlayan önemli faktörler var, yapısal faktörler var.
00:44Yani son 30-40 ile baktığımız zaman 5'er yıllık büyüme tahminleri üzerinden gidersek şu anda büyüme tahminlerinin en düşük olduğu dönemdeyiz.
00:59Fakat karşı karşıya olduğumuz sorunlar bu seviyeyi korumamızı bile zorlaştırabilir.
01:07Yani uzun vadeli küresel büyümenin önünde önemli sorunlar var.
01:13Belki de enerji fiyatlarını özellikle petrol, doğal gaz fiyatlarını sınırlayacak en önemli faktör bu tabi Çin'le birlikte.
01:21Burada tabi ticarette artan korumacılık çok önemli.
01:26Yüksek küresel boşluluk, yaşlanan dünya nüfusu, dönüştürücü, yıkıcı teknolojiler tabi önemli.
01:36İklim değişikliği başlı başına kritik bir faktör.
01:42Öncelikle şu küresel ticaretteki parçalanmadan, korumacılıktan biraz bahsedelim.
01:50Aslında kökünde yani kural bazlı ticaretten uzaklaşmamız, çok taraflı sistemden uzaklaşmamızın kökünde ABD ile Çin arasındaki jeostratejik rekabet var.
02:07Dikkat ederseniz basit bir şey yani Ocak 2023'ten bu yana her iki ülkedeki ticaretteki sınırlama sayısı bile başlı başına aslında resmi ortaya koyuyor.
02:20Yani ABD 1035 yani 1000'in üzerinde, Çin'de 800 üzerinde tedbir almış, ticarette sınırlamaya gitmiş.
02:33Tabi küresel olarak da bu resmi görüyoruz. Yani küresel finansal kriziye kadar nispeten serbest ticaret rejimi daha sonrasında yerini ciddi bir şekilde korumacılığa bırakmış durumda.
02:46Ve sadece mal, ticaret ile ilgili bir sınırlama yok. Yani korumacılık yok.
02:54Hizmetlere, yatırıma, finansa bile artık sirayet etmeye başladı.
03:01Ve IMF'nin yakın dönemde yaptığı bir çalışmaya göre bu şekilde giderse tabi ki Fransa ve Almanya'nın büyüklüğü kadar küresel ekonomide bir kayıp söz konusu olabilir.
03:18Neden?
03:20Çünkü çok basit. Aslında ticaret büyümenin motorudur. Bu motorlardan bir tanesi eskisi kadar güçlü çalışmıyor. Özü bu.
03:31Şimdi yeni dönem ABD politikalarına ilişkin Peterson Institute tarafından bir çalışmayı gördük yakın dönemde.
03:41Ve çok basit varsayımlar yapmışlar aslında. Çok mütevazi varsayımlar.
03:46Yani Çin'e ilave yüzde altmış bir gümrük tarifesi. Diğer ülkelere yüzde on. Bunu zaten seçim öncesinde ifade edilen şeyler bunlar.
03:56Dergi indirimleri bu bütçe boyutuyla önemli. Bir de sekiz buçuk milyon diyelim ki yani göçmenin, yasal olmayan göçmenin sadece 1.3 milyonun sınır dışı edilmesinin ABD ekonomisine etkisini incelemiş.
04:17Enflasyon daha yüksek. Burada ekranda olduğu için rakamlara, detaylara boğmayacağım sizi.
04:24Bu da şu demek. Eğer enflasyon daha yüksek olacaksa bir ihtimal o zaman uzun vadeli faizler de daha yüksek kalacak.
04:33Yüksek bütçe açığı da bunu destekliyor. Dolayısıyla daha düşük büyüme.
04:40Biliyorsunuz dünya ekonomisinin önemli motorlarından bir tanesi Amerikan ekonomisi.
04:47Dolayısıyla eğer seçim öncesi taahhütler hayata geçirilirse küresel ekonomiyi ve gelişmekte olan ülkeleri iyi bir senaryo beklemiyor.
05:00Burada tabii bizim için önemli bir konu şu. Çin ihracatının rota değiştirmesi.
05:08Bizim sanayicimizin mutlaka dikkatle incelemesi gereken ve tedbir alması gereken bir konu. Neden?
05:17Çünkü hiçbir ülke kolay kolay mevcut kuruluk kapasitesini yok etmez.
05:23Bu işin doğasına aykırıdır.
05:28Peki ne yaparsınız o zaman? O kapasite varsa ve önemli bir pazarı şu veya bu nedenle korumacı tedbirlerle kaybederseniz diğer pazarlara yüklenirsiniz.
05:42Çok basit söylediğim şey.
05:44Dolayısıyla Türkiye açısından en kritik konulardan bir tanesi budur.
05:49Yani sanayi ve ticaret bakanımızda en çok konuştuğumuz konulardan bir tanesi budur.
05:54Ama mutlaka sanayicimizin de dikkat etmesi gereken konulardan bir tanesi.
05:59Dolayısıyla ticaret savaşlarının hız kazanması, tabii ki dolar değerindeki dalgalanmalar, iklim değişikliğiyle mücadelede tabii ki iradenin zayıflaması, küresel büyüme de beraberinde yavaşlamayı getirecek.
06:18Burada Çin niye önemli? Az önce Sayın Birol çok güzel bir şekilde enerji boyutuyla ortaya koydular.
06:25Aslında küresel imalat sanayinde Çin'in önemi çok net.
06:30Küresel imalat sanayinin yüzde otuzundan fazlasını, daha doğrusu imalatın yüzde otuzundan fazlasını Çin tek başına yapıyor.
06:41Bunu göz ardı edemeyiz.
06:43Size bir örnekle devam etmek istiyorum.
06:45Yine Türkiye'yi ve dünyayı etkileyecek bir örnek.
06:48Dünyada küresel otomobil pazarı yıllık diyelim ki doksan milyon.
06:55Çin'in şu andaki kurulu kapasitesi bunun yarısına denk geliyor.
07:00Ve ağırlıklı olarak da elektrikli yani yeni teknoloji.
07:06Dolayısıyla otomotiv üreticilerinin mutlaka bu hususu dikkate alması gerekiyor.
07:13Bizlerin politika yapıcılarının mutlaka bunu dikkate alması gerekiyor.
07:20Tabi bu dönem pandemiyle birlikte yakın ülkelerden tedarik ön plana çıktı ama o kısa vadeli bir trendti.
07:29Ama muhtemelen daha kalıcı bir trende dönüşebilecek dost ülkelerden tedarik önemini korumaya devam ediyor.
07:38ABD'deki yeni yönetimle muhtemelen bu önem daha da önem kazanabilir.
07:46Peki bu Türkiye'yi nasıl etkileyecek?
07:49Burada tabi Türkiye'nin nispeten az etkilenmesi olasıdır.
07:55Sebebi de şu bizim ihracatımızın yaklaşık yüzde altmış ikisi kural bazlı serbest ticaret anlaşmalarının olduğu ülkelere gidiyor.
08:06Tabi bu tek başına yeterli değil ama bu önemli.
08:11En azından kısa vadede yani yeni kırılmalar olmazsa
08:17Türkiye'nin ihracatının çok büyük bir kısmı da aynı zamanda yakın coğrafyaya gidiyor.
08:25Yani Orta Asya, Orta Doğu ve Kuzey Afrika ile birlikte serbest ticaret anlaşmalarımızın olduğu ülkeleri dikkate alırsanız
08:35ihracatımızın dörtte üçü
Yorumlar