00:00Sayın Başkan, değerli milletvekilleri iki bin yirmi
00:04beş yılı merkezi yönetim bütçe kanun teklifi ve iki bin yirmi
00:08üç yılı merkezi yönetim kesin hesap kanun teklifi üzerinde
00:11Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesi hakkında söz almış
00:14bulunmaktayım. Öncelikle ben de geçtiğimiz yıl bugün aramızdan
00:21ayrılan hak kavurladığımız Hasan Bitmez kardeşimi rahmetle
00:25yad ediyorum. Ruhu şad olsun. Mekanı cennet olsun. Türkiye'de
00:32sanayinin üç tane koçbaşı vardı. Türkiye Cumhuriyeti bin
00:38dokuz yüz yirmi üçten sonra sanayileşmeye başlarken üç
00:41koçbaşı vardı. Bunlardan bir tanesi rahmetli Necmettin
00:44Erbakan. Birisi Şakir Zümre, bir diğeri de Nuri Demirağ.
00:49Hani yurdu dört yurdun dört bir tarafını sardık Demiralar'la
00:53derken o tren yolundan bahsetmiyordu. Demirağ'ın
00:56bizzat kendisinden bahsediyor. Nuri Demirağ ilk ne imal ediyor
01:01biliyor musunuz? Sigara kağıdı. Anadolu'da çok tütün işliyor.
01:05Sigara kağıdı ithal ediyor. Ilk sigara sarmak için kağıt imal
01:09ediyor. Daha sonra eğitimsiz Anadolu okusun diye kalem
01:14imal etmeye başlıyor. Ve bundan para kazanmıyor. Zarar etmesine
01:18rağmen imalata devam ediyoruz. Onları da bugün rahmetle ve
01:24minnetle anıyorum. Bugün burada ülkemizin kalkınmasında hayati
01:28bir role sahip olan sanayicilerimizi karşı karşıya
01:32kalmış olduğu temel sorunlardan bahsetmek istiyorum size. Türk
01:36sanayisi üretim kapasitelerini arttırmak, istihdam yaratmak ve
01:41ülkemizi dünyada rekabetçi kılmak için mücadele ediyor.
01:44Ama ne yazık ki bütün bu çabalar birçok yapısal sorun
01:48nedeniyle istenilen sonuçları maalesef vermiyor. Türkiye'nin
01:53sanayi politikası uzun süredir plansız ve öngörüsüz bir şekilde
01:57ilerliyor. Yakın zamana kadar sanayi deyince sanayiyi
02:03Bostancı'daki otosanay sitesi alınan bakanlar tarafından da
02:06yönetildi bu bakanlık. Maalesef. Teknoloji Bakanlığı'ydı.
02:09Telefon açıp kapatmaktan başka teknolojiyle alakası olmayan
02:13bakanlar da vardı. O yüzden bu konuda plan bütçede de
02:16söyledim. Sayın Bakan'ın eğitimi, kariyeri bize umut
02:20veriyor en azından şu anda. Iki bin yirmi dört itibariyle
02:27yüzde yetmişi aramallardan oluşuyor ithalat. Çünkü
02:32sanayimiz önemli miktarda aramal ithalatına bağlı olarak
02:37devam ediyor. Şimdi dövizi baskılar tutuyorsunuz ama
02:40ihracatçı sanayicilerimiz var. Onlar batıyor Sayın Bakanımız.
02:44En köklü şirketler iflas ediyor. Konkordatoya
02:47gidiyorlar. Bakın konkordato ilanlarına ihracatçı sanayici
02:51şirketler birçoğu. Halbuki yapılması gereken enflasyonla
02:54doğru orantılı bir kur rejimi. Çünkü ihracatçı sanayicinin
02:58girdi maliyetleri artıyor ama enflasyon kuru karşısında
03:01enflasyon karşısında döviz kuru düşük kaldığı için Türk
03:05ihracatçısı kaybetmeye devam ediyor. Işçilik ücretleri
03:09meselesi var. Asgari ücret artıyor. Çok da önemli. Asgari
03:13ücretle çalışanların on yedi bin iki yüz lira aldıkları
03:16sefil bir hayat yaşamak zorunda kaldıkları bu ücretin artması
03:20çok önemli. Ama asgari ücretin artması çözüm olmuyor. Çünkü
03:24paranı satın alma gücü yok oluyor. Asgari ücreti artarken
03:27ne oluyor biliyor musun Sayın Bakan? Sanayicinin maliyetini
03:34arttırıyor. Dış pazardaki rekabet gücünü azaltıyor. Bazı
03:37ülkelerin ürettiği mal bedeli kadar Türkiye'de sanayici işçilik
03:42bedeli ödüyor. Böyle ilginç bir durumda karşı karşıyayız. Bir
03:46paradoksa girdik, bir türlü çıkamadık işin içerisinden.
03:49Sanayici bu şartlarda özellikle Avrupa Pazarı'nda hiç rekabet
03:52etme şansı yok. Mümkün değil. Finans mana erişiminde çok
03:56ciddi zorluklar çekiyor sanayici. Özellikle Kobiler.
03:59Bakın kamu bankaların durumu Türkiye'de belli. Siyasi
04:03referans olmazsa Kobiler'in kamu bankalarından krediye
04:07ulaşmaları neredeyse mümkün değil. Ama eğer belli bir
04:12referansınız varsa üç aylık şirkete yüz yirmi milyon lira
04:16kredi alabilirsiniz. Hiç bilançosu olmayan bir şirkete
04:20yüz yirmi milyon lira kredi alabilirsiniz. Ama o Kobi
04:23maalesef imalatını devam ettirmek zorunda olsuzluğu
04:27krediye ulaşamıyor. Ulaşsalar bile yüksek faiz oranları ve
04:30kredi maliyetleri nedeniyle de sorunlar yaşıyor. Bu durum hem
04:35ham madde alımları için hem de makine yatırımları ve kapasite
04:37genişletme çalışmaları için maalesef imkansız hale
04:41getiriyor sanayicinin durumunu. Özellikle ithalata bağımlı
04:46aramallarını temin etmekte zorlanan sanayiciler üretim
04:49kapasitelerini ciddi anlamda düşürmek zorundalar. Bakın ben
04:52sanayicilik yapıyorum. Dilovası sanayinin yoğun olduğu bir
04:56yerdir. Geçen cumartesi Dilovası'ndan aşağıya
04:59iniyorum. Biz hep hava kirliliğiyle ilgili şikayetimiz
05:01var. Bütün her yer bacadır. Kaç tane fabrikanın bacası
05:05tutuyordu biliyor musun sen bakayım? Sadece üç tanesi. Emin
05:07olun. Ara vermek zorunda kaldılar insanlar. Sanayicinin
05:11durumu gerçekten zor durumda. Finansman kadar sanayicilerimizi
05:14zorlayan bir şey de KDV. KDV mevzuatı sanayiye ve üretime çok
05:19büyük yük getiriyor. Sebebi şu. Parasını almadığı malın
05:24KDV'sinden ertesi ay ödemek zorunda. Üç ay sonra badeli
05:28verdiği bir malın yüzde yirmi artık KDV dediğiniz şey önemli.
05:32Ürettiği malı yüzde altmış kadar da finanse etmek zorunda
05:35kalıyor. Sanayicinin bu durumuna bir mutlaka çözüm bulmanız
05:39gerekiyor. Özellikle bu finansman sıkışıklığında. En
05:42büyük sorunlarından biri size sayın bakanım yüksek enerji
05:44maliyetleri. Türkiye'de sanayiciler enerji için
05:47Avrupa'daki rakiplerinden bile yüzde otuz kırk fazla maliyet
05:51ödüyorlar sanayide. Bu fark özellikle enerji yoğun
05:55maliyetleri üretim maliyetlerini etkileyen
05:59sektörlerde hem fiyat rekabetinde sanayicimizi zor
06:02durumda bırakıyor hem de üretim konusunda ciddi anlamda üretimi
06:07düşürmek zorunda kalıyor. Sanayi için Almanya, Fransa gibi
06:11ülkelerde düşük karbonlu enerji teşvikleri veriyor. Siz de
06:14takip ediyorsunuz. Vergi indirimleri uygulanıyor.
06:16Türkiye'deyse enerji maliyetleri yüksek vergiler, maliyetli
06:21altyapılar sanayiyi zora sokuyor. Yüksek enerji
06:23maliyetleri nedeniyle küresel rekabetten ciddi anlamda
06:26uzaklaştı sanayiciler. Inovasyon ve RG'den hiç
06:29bahsetmek istemiyorum. Burada başlık da var. Teknoloji yoğun
06:33üretim yapan sektörlerde modern ekonomilerin o motor gücü olan
06:37inovasyon ve RGF faaliyetleri maalesef gerçekleştirilemiyor.
06:43OİS'i ortalama yüzde iki nokta yedi. Iki bin yirmi beş
06:48bütçesinde bizde ne kadar aydırmış biliyor musunuz RG?
06:51Sadece sıfır nokta doksan sekiz. Yani onların yüzde otuzu
06:57kadar bir bütçe ayrılmış. Gayri safi milli hastalığın sadece
07:00yüzde sıfır nokta doksan sekizi. Bir de burada kalkıp
07:03RG'den kimse bahsetmesin. Nitelikli iş gücünden
07:07bahsetmek istiyorum. Bu alandaki eksiklerimiz sanayinin
07:10ihtiyaç duyduğu alanlarda az ve talebin birbiriyle
07:13örtüşmemesine sebep oluyor. Zira sanayide nitelikli iş
07:17gücü yetersizliği giderilmeden Türkiye'nin üretimi ve
07:21ihracatla rekabet gücünü zorlaması mümkün değil. Eğitim
07:25ve iş gücü politikaların sanayi stratejileriyle bir bütün ele
07:29bir bütün olarak ele alması gerekiyor. Ancak böyle bir
07:33strateji devre iktidarınızda hiç olmadı. Tam tersine mantar gibi
07:38yürüyen tabeli üniversiteleri var. Her gün normal liseleri,
07:42meslek liselerini, imam hatip liselerini dönüştürürken
07:46nitelikli eleman yetiştiren meslek liseleri geri plana
07:50itildi. Bir de beyin göçünün artması var. O da sanayi
07:54sektörünü çok olumsuz etkiledi. Sistem beyaz yakalıya uygun
07:58sayın bakanım. Üniversiteler beyaz yakalı yetiştiriyor. Ama
08:01sanayinin asıl ihtiyaç duyduğu mavi yakalı. Buna da uygun
08:05değil bizim eğitim sistemimiz. Mesleki eğitim merkez mesleki
08:09eğitim merkezleri var. O sistem çırak yetiştirmiyor. Çıraklık
08:14üstünden vurgunlar gerçekleştiriyorlar. Benim kendi
08:17vilayetimde Kocaeli'nde olmayan çırak ve kalfalar yüzünden beş
08:22yüz milyon lira vurgun yaptılar. Olmayan çırak ve
08:25kalfalar yüzünden. Diğer illerde de durum böyle. Soru önergesi
08:29verdim ben. Soru önergesinden sonra vurgunun büyüklüğünü
08:32görünce yine düzenlemelere gittiler. Ama biliniz ki
08:35Türkiye'de hiçbir konuda işlemeyen hukuk bu konuda da
08:38işlemediği için yolsuzlukların önüne hiçbir düzenleme maalesef
08:41geçmiyor.
08:44Hukuk demişken hukukun işveren aleyhine işlediği bir düzenden
08:48bahsetmek istiyorum. Öncelikle iş davalarında ara bulucuk
08:51mekanizmasını zorunlu hale getiren çok yerinde bir
08:54uygulama bu ara buluculuk. Ama ancak mahkemede görülen burada
08:58işveren arkadaşlarımız da var. Iş davalarının büyük çoğunluğunun
09:02işveren aleyhine sonuçlanması sonucu istihdam yaratmanın
09:06önüne geçiyor bu sonuç. Bu sefer kadrolu çalıştıranlar yerine
09:10taşlara sözleşmeli personel alanına geçmek zorunda kalıyor
09:13sanayici. Ülkelerin iki bin otuz ajandalarıyla yeniden
09:19şekillendiği bu dünyada Türk sanayisinin önündeki asıl en
09:24büyük engelden bahsetmek istiyorum. Dünya ekonomisinde
09:27daralma var. Bu daralmayı Avrupa'da da görüyoruz, dünyanın
09:32diğer ülkelerinde de görüyoruz. Bu maalesef Türk sanayisinde çok
09:36ciddi bir anlamda bir yavaşlama içerisine soktu. Avrupa
09:39da özellikle metal sanayi, otomotif ve tekstilde hissedilir
09:43bir daralma var. Türkiye'de etkisini düşündüğünüzde
09:46sanayiciyi zor duruma soktuğunu geçtim. İmdat butonuna bastı
09:51sanayici entübe edilmiş durumda. Avrupa'daki bu sanayi.
09:55Çünkü Türkiye'nin ihracatının yüzde kırkı
Yorumlar