00:00MÜZİK
00:17Gezdelim.com'da bu haftaki durağımız Yıldız Sarayı.
00:20Osmanlı Devleti'nin İstanbul'da yaptırdığı son büyük saray olan Yıldız Sarayı,
00:25hem İstanbul'un hem de devletin tarihinde büyük bir öneme sahip.
00:29Şu an bulunduğumuz mekan Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerine
00:33ve özellikle de 2. Abdülhamid ile bütünleşmiş, özdeşleşmiş Yıldız Sarayı'ndayız.
00:39500 bin metrekarelik bir alandayız.
00:59Daha evvelinden, 2. Abdülhamid'den evvel de burada yapılar mevcuttu.
01:04Çok geriye gidiyoruz.
01:05Kanun Sultan Süleyman döneminde bu alan yeşillik, kısmen halka açık,
01:10daha çok saray halkının ve saray hanımlarının faydalandığı,
01:15sultanların gelip avlak olarak kullandığı, av yaptıkları bir alandı.
01:30Tarihte Kızıl Sultan, Yalnız Hükümdar, Hakan-ı Sani ve birçok olumlu-olumsuz namlarla anılan
01:362. Abdülhamid'in çok özel bir mekanındayız.
01:39İdare katından, birimlerinden bir tanesindeyiz.
01:42Büyük mabeyin binasındayız biz şu an.
01:44Bu alanın önemi, bu binanın önemi ne?
01:47İlk başta dışından sanat tarihi açısından, güzel sanatlar açısından değerlendirecek olursak
01:52eklektik bir binanın, eklektik bir alanıdır.
01:55Eklektik bir bina ne demek?
01:57Dışından baktığımızda gotik etkiler de görüyoruz, rokoko, ampir etkiler de görüyoruz.
02:01Fakat bu binaların, bu kompleksteki bütün binaların içindeki mobilyalar,
02:06aynalar, halılar, detaylar, tablolar, hepsiyle bizatihi,
02:10kendi zevkine göre ilgilenen bir padişahtan bahsediyoruz.
02:14Bakın olumlu-olumsuz bütün namlara eleştirilere geçiyorum.
02:17Sanata bu kadar yatkın bir sultandan bahsediyoruz.
02:20Yani bir sultandan bahsediyoruz.
02:22Yani burada gördüğümüz bütün sanatsal öğelerde kendisinin zevki, kendisinin yansıması var.
02:35Mabeyinci ne demek? Baş mabeyinci, büyük mabeyin derken niye kastediyoruz?
02:40Padişahın en yakınındaki şahıslardan birisi ve Osmanlı saray teşrifatının adabını,
02:47Osmanlı saray teşrifatının adabını,
02:50işte padişahla görüşecek kişinin nasıl konuşması gerektiğini,
02:54ne soru sorması gerektiğini, içeriğinin ne olduğunu tamamen talim edip,
02:58araştırıp, öğrenip, ondan sonra padişaha ulaşmasını sağlayan kişi baş mabeyinci oluyor.
03:09Saraya adının verilmesinde iki tane rivayet var.
03:12Bir bu Osmanlı bayrağındaki yıldız sembolizmi, Türk bayrağındaki yıldız sembolizmi.
03:18Ayrıca 3. Selim'in hanımlarından bir tanesinin adından da geldiği rivayet.
03:26Olunsa da ağırlıktaki bayrağımızdaki yıldızdan yola çıkarak sarayda çok fazla yıldız kullanımının
03:32bu saray kompleksine yıldız sarayı olarak isimlendirilmesine sebep olduğu söylenilmekte.
03:42Saray kompleksine yıldız sarayı olarak isimlendirilmesine sebep olduğu söylenilmektedir.
04:13İstihbaratın ilk kaynakları, ilk nüvelerinin görüldüğü,
04:17Osmanlı döneminin istihbaratının sağlandığı noktalardan birisidir desek hiç de yalan konuşmuş olmayız.
04:23Neden dersek burada 4 tane oda var girişten itibaren.
04:27Bu 4 oda aslında o dönemde 2. Abdülhamid döneminde bir kişi hakkında bir şüphe, bir muhbirlik,
04:33bir ittiha, bir suç zanlı bulunsa ya da padişahla ısrarla görüşme talebinde bulunduğunda
04:39bu 4 odadaki sorgudan geçerek arz odasına ulaşabilirdi.
04:44Bu 4 odada kişi sorgulanır ne amaçla geldiği, niçin geldiği, kişiden şüphelenirse bir müddet
04:50bu kasrın altında bulunan mahzenlerde zapt edilir, bir müddet tutulur.
04:54Eğer iyi olduğuna, iyi niyetli olduğuna karar verilirse arz odasına ulaşıp sultanla görüşmesine izin verilirdi.
05:01Bu bulunduğumuz odalarda sergilenen, teşrif edilen ürünler ne dersek, eserler ne dersek
05:07Sultan Abdülhamid Han'ın marangozhanesinden biliriz ki kendisi marangozlukla da iştigal etmekteydi.
05:14Onun kendisinin bizzat yapmış olduğu ahşap eserler bulunmakta, çalışma masaları, dolaplar,
05:21yine yıldız porselenlerinden eserler bulunmakta ve Osmanlı'nın
05:27sarayına 2. Abdülhamid'e hediye edilmiş eserler bulunmakta.
05:30Bunlardan çok ilginç olanlarından bir tanesi de Kudüs Başpsikoposluğu'nun
05:362. Abdülhamid'e hediye etmiş olduğu dikili taş var.
05:39Bu da bize şunu gösteriyor ki Abdülhamid Han ile Kudüs Başpsikoposluğu arasında
05:45bir iletişim söz konusu, iyi anlamda süren bir iletişim söz konusu.
05:50Bu da Kudüs'ün elden çıkarılmaması adına.
05:57Kudüs'ün elden çıkarılmaması adına.
06:15Yıldız Sarayı'nda en önemli köşklerden birisindeyiz.
06:18Sultan 2. Abdülhamid Han'ın son günlerini yaşadığı,
06:21halledildiği Küçük Maybeyn Köşkü'ndeyiz.
06:28Çok önemli bir noktadayız. Küçük Maybeyn Köşkü'ndeyiz.
06:32Ve aslında çok zarif bir odadayız.
06:34Özellikle tavan süslemeleri olarak baktığımızda
06:37yine rokoko detaylar, ampir detaylar görüyoruz.
06:40Kalem işleri görüyoruz.
06:41Ve tavanın köşelerinde vesair yerlerde İstanbul'dan manzaralar görmekteyiz.
06:47İstanbul'dan manzaralar görmekteyiz.
06:49İstanbul'dan manzaralar görmekteyiz.
06:51İstanbul'dan manzaralar görmekteyiz.
06:54Çok zarif bir oda fakat bu zerafetiyle beraber
06:57çok acı bir anıyı da duvarlarında yaşatmakta, saklamakta, hatıralarını hissettirmekte.
07:03Oda ne dersek, yanımızdaki tabloda da resmedildiği gibi
07:075 kişilik bir heyetin gelip
07:0933 yıllık 2. Abdülhamid'in iktidarına son verdikleri günün yaşandığı mekan,
07:16işgal edildiği mekan,
07:173 yıllık 2. Abdülhamid'in iktidarına son verdikleri günün yaşandığı mekan işte bu oda.
07:252. Abdülhamid Han'ın azledilmesi için geliyorlar.
07:28Kendisinin görevden alındığını söylüyor bu 5 kişilik heyet.
07:32Fakat Abdülhamid Han o gün kendilerine siz beni azletmiyorsunuz,
07:36hallediyorsunuz diyerekten,
07:38bu bir azil değildir, halledilmektir diyerekten karşı koymuyor.
07:43Aslında karşı koyabilecek güç de istese Orhaniye Alayı'nı,
07:48Ertuğrul Alayı'nı çağırıp oradaki herkesi katlettirebilir.
07:52Gelen heyetteki herkesi öldürebilir.
07:54Müslüman kanı birbirlerine kırdırmamak için, Müslüman kanı dökülmemek için
07:58kendi isteğiyle iktidardan, imparatorluktan çekiliyor 2. Abdülhamid.
08:13Tarih ve fotoğraf severlerin mutlaka görmesi gereken has bahçedeyiz.
08:43Osmanlı Devleti'nin yakın tarihine tanıklık etmiş olan Yıldız Sarayı'nı siz de ziyaret etmek isterseniz,
08:49çarşamba günleri hariç 9-17 saatleri arasında ziyaret edebilirsiniz.
Yorumlar