00:00artık
00:02mesela
00:04o
00:06ağaçların
00:08içinden
00:10geliyor
00:12ama
00:14ağaçların
00:16içinden
00:18geliyor
00:20hedef
00:22bu
00:24rap
00:26tamam
00:28Yüksek ısınma ısınmasına izin verilmektedir.
00:30Yüksek ısınma ısınmasına izin verilmektedir.
00:32Yüksek ısınma ısınmasına izin verilmektedir.
00:34Yüksek ısınma ısınmasına izin verilmektedir.
00:36Yüksek ısınma ısınmasına izin verilmektedir.
00:38Yüksek ısınma ısınmasına izin verilmektedir.
00:40Yüksek ısınma ısınmasına izin verilmektedir.
00:42Yüksek ısınma ısınmasına izin verilmektedir.
00:44Yüksek ısınma ısınmasına izin verilmektedir.
00:46Yüksek ısınma ısınmasına izin verilmektedir.
00:48Yüksek ısınma ısınmasına izin verilmektedir.
00:50Yüksek ısınma ısınmasına izin verilmektedir.
00:52Yüksek ısınma ısınmasına izin verilmektedir.
00:54Yüksek ısınma ısınmasına izin verilmektedir.
00:56Yüksek ısınma ısınmasına izin verilmektedir.
00:58Yüksek ısınma ısınma ısınmasına izin verilmektedir.
01:00Yüksek ısınma ısınma ısınmasına izin verilmektedir.
01:02Yüksek ısınma ısınma ısınmasına izin verilmektedir.
01:04Yüksek ısınma ısınma ısınmasına izin verilmektedir.
01:06Yüksek ısınma ısınma ısınmasına izin verilmektedir.
01:35Özellikle de Doğu Akdeniz dediğimiz, ülkemizin de sahillerinin bulunduğu,
01:39kentimizin de bulunduğu alan Doğu Akdeniz.
01:42Doğu Akdeniz tropikalleşiyor.
01:44Aslında sadece 3-5 tane balıkla bu kavramı, aslında bu olguyu anlatamayız.
01:50Süveyş Kanal'ın açıldığı günden bugüne planktonik deniz canlılarından,
01:54makrozobentik canlılardan tutun balıklara kadar çok çeşitli deniz canlıları aslında
02:02Akdeniz'e geliyorlar, yerleşiyorlar ve besin zincirinde bir alanı işgal ediyorlar.
02:08Bu anlamıyla da bu tropikalleşme sürecini biz aslında geri dönüşümsüz bir süreç olarak görüyoruz.
02:17Zaten bildiğiniz gibi çeşitli atmosferik olaylar yani iklim değişikliğinin etkisinin
02:24en çok görüldüğü yerlerden bir tanesi de Akdeniz baseni.
02:29Bu yıl biz çok yoğun, çok sıklığının arttığını görüyoruz sıcak hava akımlarının.
02:37Sıcak hava akımları yaz boyunca sürekli geldi ve bildiğiniz gibi sıcak hava akımları
02:44deniz suyunun, yüzey suyunun ısınmasına neden oluyor.
02:48Bu sıcaklıklar 33-34 derecelere kadar çıktı. Bunlar çok yüksek sıcaklıklar.
02:53Bu yüksek sıcaklıklarda bazı habitat oluşturan sünger, makroalk, deniz çayırı gibi mercanlar gibi
03:03türlerin yüksek sıcaklıklarda öldüklerini ya da popülasyonlarını daraltarak belli oranlarda
03:12sahil bandından çekildiklerini görüyoruz.
03:14Bunların yerlerine de işte bu boşluklara da Kızıldeniz'deki yani sıcak denizlere alışmış canlıların
03:22daha fazla yerleştiğini görüyoruz.
03:24Mesela Pistonya otlaklarının zamanında olduğu yerlere Halofila dediğimiz deniz çayırlarının,
03:29tropik deniz çayırlarının yerleştiğini görüyoruz.
03:32Temel olarak sıcak hava akımlarından sonra deniz suyu sıcaklıklarının arttığı yıllarda
03:41hemen sonrasında yaptığımız sağa çalışmalarında tropik türlerin daha fazla geldiğini görüyoruz.
03:49Bunun bir mekanizma olabileceğini düşünüyoruz.
03:51Şöyle sıcak denizlerde yaşayan canlılar yani Kızıldeniz'de yaşayan canlılar
03:58deniz suyu sıcaklıkları Akdeniz'de arttığında o yıl daha fazla süreç kanalından geçerek Akdeniz'e giriş yaptıklarını
04:06ama bununla ilgili bir istatistiksel çalışma yapmadık ama bu bizim sağa çalışmalarında dalışlar ve
04:12çeşitli sağa çalışmalarında karşılaştığımız bir durum.
04:16Akdeniz'deki bu değişim aslında önlenemez değişim.
04:20Sonunda Doğu Akdeniz'in tropikal bir deniz karakterini kazanacağını söyleyebiliriz.
04:28Şu anda zaten önemli oranda bir ilerleme var.
04:32Tropikalizasyon süreci için önemli bir noktaya gelindiğini düşünüyoruz.
04:36Bu sürecin hızlanarak devam edeceğini düşünüyoruz.
04:39Bunun içerisindeki en önemli faktörlerden bir tanesi de iklim değişikliği ve Akdeniz baseni üzerindeki
04:45sıcak hava akımlarının sıklığının artması bunun da bir mekanizma olduğunu değerlendiriyoruz.
04:56Aslında adaptif uyum yetenekleri tropik denizlerdeki türlerin daha fazla ve buraya geldiklerinde
05:03ortama adapte oluyorlar ve ortamda yaşıyorlar.
05:07Yerli türler için aslında şöyle değerlendirmek gerekiyor.
05:13Denizdeki türler için çok ciddi tehditler var.
05:17Bunlardan bir tanesi de aşırı avcılık faaliyeti kaynaklı balık stokları sömürülmesi.
05:25Eğer siz stokları çok fazla sömürüyorsanız ve oradaki besin zincirinde bir alanı boşaltıyorsanız
05:32onun yerine gelen türler oluyor.
05:36Bunlardan bir tanesi bugünlerde polis balığı denilen çizgili gargur denilen bir balık çok fazla çıkıyor.
05:44Fazla bir ekonomik değeri yok ama besin zincirinde bir boşluk bulduğu için yani balıkçılıktan kaynaklı
05:52balık oradaki canlı grubunun aşırı sömürülmesinden kaynaklı oradan gelen bir tür burada kendini
06:00popülasyonu arttırabiliyor, çok büyük biomasslara ulaşabiliyor.
06:05Bu anlamıyla değerlendirdiğimizde aslında sorunu tek taraflı görmemek gerekiyor.
06:11Yerli türler üzerindeki avcılık baskısının da aslında bu yeni gelen türler için geniş alanlar,
06:19geniş besin alanları açtığını kolaylıkla söyleyebiliriz.
06:26Bu yeni gelen türlerin zaten önemli bir kısmı ekonomikti aslında.
06:31Biz ekonomik olmayan türlerden aslında şikayet ediyoruz.
06:34Bu da aslında çok doğru bir şey değil.
06:38Bugün bildiğimiz gümüş balığından tutun, kalıbı mercana birçok karides türü aslında Kızıldeniz'den geldi.
06:45Bunlar ekonomik türler ve şu anda tüketiyoruz.
06:48Tüketildiği için de hiçbir sıkıntı yok.
06:50Aslında tüketemediğimiz türlerden şikayet ediyoruz.
06:54Bunlar balon balıkları gibi türler, toksik türler ya da çizgili gargur gibi
07:00ekonomik düzeyi düşük olan türler konusunda çeşitli şikayetlerimiz var.
07:05Aslında gelen türlerden önemli bir kısmı da,
07:09tropik türlerden önemli bir kısmı da edible yani tüketilebilir türler.
07:14Bu konuda da aslında bizim perspektifimiz
07:18gelen türler içerisinde tabii ki tüketilemeyecek türler olacaktır.
07:24Balon balıkları gibi ya da toksik türler gibi.
07:27Ama önemli bir oranda da, şu anda tükettiğimiz balıkların önemli bir kısmı da,
07:32karideslerin önemli bir kısmı da yine tropik türlerden oluşuyor.
Yorumlar