00:00Eee Sayın Bakanım size eee bir özelleştirme hikayesinden
00:04bahsetmek istiyorum. Buradan da neden özelleştirmelere karşı
00:08olduğumuzu biraz anlatmak istiyorum. Soma Termik
00:11Santrali iki bin on beş yılında altı yüz seksen beş
00:14milyon dolar bedelle özelleştirildi. Bazı şartları
00:18vardı. Belli sürelerde filip de takılacaktı. Eee kendisiyle
00:21beraber özelleştirilen diğer termik santraller gibi bu
00:25şartları yerine getirmedi. Halen daha geçici ruhsatla
00:29geçici bir izinle eee baca gazı filtresi takmadan çalışmaya
00:33devam ediyor. Iki bin yirmi yedi yılına kadar izin vermiş
00:36buna. Çevre Şehircilik Bakanlığı. Ancak eee
00:39Torkun'un yani özelleştirme de alan Torkun'un bu yükümlülüğü
00:42yerine getirme niyeti yok. Yapma kabiliyeti de yok zaten.
00:46Sırf bu yüzden dolayı biz Akişsar'da yaşayanlar, Soma'da
00:50yaşayanlar, Kırk Ağaç'ta, Manisa'da yaşayanlar zehirlenmeye
00:54devam edeceğiz. Sayın Bakan Soma bir bombanın üzerinde
00:58oturuyor. Ciddi bir sıkıntımız var. Bu termik santral
01:02havamızı ve suyumuzu kirletiyor. Manisalıları
01:06zehirliyor. Bir yandan da yapması gereken rutin
01:10bakımları yapmıyor. Iki bin on beş yılından beri aylık
01:14normalde kamuda her ay bakım olurken belli lütfeler bakıma
01:18alınırken iki bin on beş yılından beri hiçbir bakım
01:21yapmamış durumda. Hiçbir yatırım yok. Hiçbir revizyon
01:25yok. Ve çok ciddi iş güvenliği sorunları var. Ve burada ciddi
01:31kazalar oluyor. Ciddi ııı yangınlar çıkıyor. Iıı ve burada
01:37insanlar çalışmak istemiyor. Yani daha önce kamuda çalışıp
01:40da devam eden insanların birçoğu işi bıraktılar. Can
01:44güvenliği olmadığı için işi bıraktılar. Bu işletmeye geçen
01:47ııı bütçede de bunu söylemiştim. Daha sonra buraya
01:50bir teftiş kurulu gidiyor. Bizim duyumumuza göre teftiş
01:53kurulu yetmiş noktada tutanak tutuyor. Ve buna rağmen bakın
01:59bu tutanaklara rağmen işveren, iş yeri sahibi herhangi bir
02:03önlem almayacak. Sayın Bakan altı yüz seksen beş milyon
02:07dolara bu özelleştirilmiştir bu santral. Şu an için kömür
02:12aldığı tek ay tek ayıya on milyar liranın üzerinde borcu
02:16olduğu söyleniyor. On milyar liranın üzerinde. Bakın altı
02:19yüz seksen beş milyon dolara özelleştirme oldu. Bu borç iki
02:23bin on dokuz yılı itibariyle bir milyar liraydı ve o günkü
02:27kurula yüz altı sekiz milyon dolardı. Iki bin yirmi yılı
02:31bütçesinde ben gene bunu dile getirmiştim. Niye tahsil
02:34etmiyorsunuz? Niye alacağınızı takip etmiyorsunuz demiştim.
02:37Aradan beş yıl geçti. Borç bir milyar liradan bugün on milyar
02:42lirayı geçtiği söyleniyor. Güncel kurlarla iki yüz doksan
02:47beş milyon dolar. Duyduğumuza göre TK'yı harekete geçmiş ama
02:51geçmiş olsun. Artık bu borcu tahsil etme yeteneği var mı?
02:54Yok mu? Onu da bilmiyoruz. Bu şirket yatırım yapmıyor, bakım
02:57yapmıyor, iş güvenli önlemlerini almıyor, filtre
03:01takmıyor, devlete olan borcunu ödemiyor ancak devletten teşvik
03:05almaya devam ediyor. Bu sene yedi yüz elli iki milyon liralık
03:08teşvik almış. Şirket borcunu ödemiyor ancak ancak eee dolar
03:14cinsinden olan özelleştirme bedeli borcu bu şirkete yaklaşık
03:19üç yüz yetmiş milyon dolarlık borcu TL'ye çevriliyor ve altı
03:24yıla bölünüyor. Yani kıyak üzerine kıyak yapılıyor. Şimdi
03:29bizim orada bir hikaye var. Eee samanlığın bir tanesine bir
03:34hırsız girmiş. Evin oğlu hırsız yakalamış. Babasına seslenmiş.
03:37Baba samanlıkta hırsız yakaladı demiş. Oğlum getir. Cevap
03:42gelmiyor. Oğlum sal gitsin, gitmiyor. Şimdi öyle belayla
03:46karşı karşıyayız ki burayı kapatmaya kalksak kapatamayız.
03:49Çünkü Soma'da on iki bin tane hanenin ısınmasını bu termik
03:55santral yapıyor. Bizim burada önerimiz net. Bizim burada
03:59önerimiz net. Burada bir an önce kamulaştırma yapılması
04:02lazım. Burada bir an önce bu Soma Termik Santrali'nin
04:06kamulaştırması yapılması lazım. Işte size Adalet ve Kalkınma
04:11Partisi usulü bir özelleştirme gelinen nokta ne yazık ki bu.
04:14Sayın Bakan ELE'yi Soma'da sadece en az açık acağında
04:18üretim yapmakta. Söz konu sahada yirmi beş milyon ton
04:21kömür olduğu rezervi bulunmakta. Ve on yedi yıldan
04:25beri işçilerin bize anlattığı madencilerin bize anlattığı on
04:28yedi yıldan beri ELE'yi burada dekapaş çalışması yapmakta. On
04:33yedi yıl emeğin sonunda iş artık bitmiş. Alttaki kömürü
04:37kepçelerle sadece kamyonlara doldurmak kalmış. Yani iş artık
04:42kaymak yemeğe kalmışken iki bin yirmi iki yılında bir haber.
04:46Dediler ki biz burayı özelleştireceğiz. Bakan
04:49yardımcılarımız biliyor. Siz o zaman bakan değildiniz. Daha
04:52sonra burada işçiler de eylem yaptılar haliyle. Yani dediler
04:57ki biz bizimdir. Bırakmayacağız dediler. Kırk iki gün boyunca
05:00eee eylem yaptılar. Daha sonra maden işin genel başkanıyla
05:05Türk İşin Genel Başkanı geldi. Dediler ki biz dönemin bakanıyla
05:09görüştük. Bakan yardımcılarıyla görüştük. Özelleştirme
05:12olmayacak dediler. Ve işçiler de eylemlerini bıraktılar. Fakat
05:17biz sonradan öğreniyoruz ki MAPEK'in bir eee evrağı var.
05:20Buna göre yani bu sözler verilirken bu özelleştirme
05:24yapılmış. Gerçekten bu özelleştirme yapıldı mı?
05:28Yapılmadı mı? Onu sormak istiyorum. Eğer hakikaten de
05:32bu özelleştirme yapıldıysa yani o eylemler esnasında o
05:35müjdeler verilirken bu özelleştirme yapıldıysa ya
05:39maden iş ya siz maden iş sendikasını ve hatta Türk işi
05:43kandırdınız. Ya maden iş sendikası Türk iş madencileri
05:47kaldırdı. Veyahut da el birliğiyle madencileri
05:51kaldırdınız. Benim aklıma başka şey gelmiyor. Sayın Bakan
05:54sunumunuzda elektrik kurulu gücümüzün yüz on dört bin
05:58megawatta ulaştığını enerjiyi de devrim yaptığınızı son yirmi
06:03yılda enerji sektöründe neredeyse üç yeni Türkiye
06:06inşa ettik dediniz. Yaptığınız yeni Türkiye eski Türkiye
06:10metaforu beni eski Türkiye'ye yani çocukluğuma götürdü. Kırk
06:13sene evvelsine götürdü. Seksenli yıllarda aklımda
06:17kalan çocukluğumda şeylerden bir tanesi şuydu. Devamlı
06:21elektrik kesintisi olurdu. Devamlı arızalar olurdu.
06:24Aklımda kalmış devamlı biz geceleyin mum ışığında lamba
06:28ışığında ders çalışmak zorunda ııı kalmıştım. Belki sizin
06:32yaşınız buna yetmiyordur. Kırk yıl önce eski Türkiye'de mum
06:36ışığında ders çalışıyordum ben. Inanın benim çocuğum kırk yıl
06:39sonra gene Türkiye'de mum ışığında ders çalışıyor. Bakın
06:43Manisa'da elektrik kesintilerinden arızalardan
06:47illallah ettik artık. Illallah ettik. Devamlı buzağı
06:51arıza görüyor. Devamlı elektronik eşyalarımız arıza
06:55görüyor. Ve biz artık bundan bıktık. Peki ya bu nasıl oluyor?
06:58Yani enerjide devrim yaptığınız bir ülkede nasıl biz karanlıkta
07:03kalıyoruz? Neden bizim eşyalarımız devamlı bozuluyor?
07:07Dağıtımı özelleştirdiniz. Millet karanlıkta kaldı. Hal
07:11böyleyken Sayın Bakan elektrik üretimi de özelleştirmeye
07:15kalkıyorsunuz. Elektrik üretimindeki kamunun kamunun
07:19üretimi şu anda sadece yüzde on yedi, yüzde seksen üçü özel
07:22sektörün elinde. Iki bin otuz beşe kadar mevcut rüzgar ve
07:26güneş kurulu gücünü dört katına yüz yirmi bin megavatta
07:29çıkartma hedefliyorsunuz. O zaman şunu sormak istiyorum.
07:31Yani bu kurulu güçte elektrik üretim AŞ'nin bir yatırımı
07:36olacak mı? Ne kadar onda olacak? Yani iki bin otuz beş
07:38yıla geldiği zaman kamu sıfırlanacak mı? Onu ben size
07:42sormak istiyorum. Mesela kömür üretiminden çıktınız çok ciddi
07:46sıkıntılar yaşıyoruz. Geçtiğimiz sene dünyada kömür
07:49fiyatları arttı. Dolar arttı. Türk lirası değer kaybetti.
07:52Yani yerli ııı ithal kömür dört kat beş kat fiyatlara çıktı.
07:57Yerli kömür de birdenbire dört kat beş kata çıktı. Yani onu
08:01regüle edebilecek bir üretimimiz olmadığı için kamu
08:03üretimi olmadığı için insanlarımız mağdur oldu. Şimdi
08:07yerli petrol kaynakları buluyorsunuz, doğal gaz
08:11kaynakları buluyorsunuz ve üretimlerimiz artıyor.
08:13Yenilebilir enerji üretimi hakikaten de artıyor. Yüzde kırk
08:17dokuzlara kadar gelmiş durumda. Yarısı şu anda
08:19yenilebilir enerji ve bu yenilenebilir enerjinin
08:23içerisinde de eee yerlik oranı ciddi şekilde arttığını siz
08:26söylüyorsunuz. Brent petrol eee doğrusal bir seyir halinde
08:31düşüyor. Enerji fiyatları günden güne azalıyor. Ancak
08:35Türkiye tüm bunlara rağmen tüm bu imsaf tabloya rağmen eee nasıl
08:41oluyor da Türkiye enerji enflasyonunda OECD ülkeler
08:45arasında açık ara birinci oluyor. Bence bu izaha muhtaç
08:49bir konu. Yani bakıyorsunuz otuz altı tane otuz yedi tane
08:52ülke var. Sadece on tanesinde eee pozitif enflasyon var. Geri
08:57kalan hepsinde enerji enflasyonu negatif. Türkiye
09:01yüzde altmış beşlerde bütün ülkeler toplayın enerji
09:06enflasyonunu bir Türkiye yapmıyor. Yani bir tarafta
09:10enerji enflasyonunda OECD'de birinciyiz. Dünyada hatırı
09:14sarılır yerlerde olduğunu düşünüyoruz. Bir taraftan da
09:17siz diyorsunuz ki biz eee bin liralık bir faturanın sadece
09:22dört yüz lirasını yansıtıyoruz. Altı yüz lirasını biz sübvanse
09:26ediyoruz diyorsunuz. Ve iki yıldan beri de toplamda altı
09:30yüz milyar liralık bir kaynak aktardığınızı söylüyorsunuz.
09:34Bakın Sayın Bakanım yani sizin göreviniz Türkiye'de sanayiciye,
09:38meskenlere, ticarethanelere, şifşiye, ucuz, sürekli ve temiz
09:44enerji vermek yani bu kadar sübvanse ediyorsanız demek ki
09:48bizim ülkemizde ve halen daha dünyada enerji enflasyonda
09:52birinciysek demek ki bir şeyler ters gidiyor. Bu durum böyle
09:55olmaması lazım. Bu kadar sübvanse olmaması lazım bu
09:58kadar yatırıma rağmen.
Yorumlar