00:00Ama aynı zamanda Atatürk, o sırada politik sistemi açabilmek gibi bir elinde opsiyon
00:10olmasına rağmen, tam tersini yapıyor, elinde gücü birlikte merkezleştirmeye çalışıyor.
00:19Yani, mümkün müydü gerçekten daha demokratik bir şey olması?
00:24Belki de mümkündü.
00:25Niye?
00:26Osmanlı'dan başlayarak, yani Birinci Dünya Savaşı'ndan önceki parlamentolara bakarsanız
00:32daha çoğulcu bir sistem var.
00:34İlk İstiklal Savaşı sırasında bile var, iyice şeyini Atatürk eline geçirmeden önce.
00:41Ve Atatürk tabii ki bunu yapmasının nedeni, belki öbür türlü savaşın efektif olmayacağını
00:49mı düşündü?
00:50Ama aynı zamanda nereden geldiği de önemli.
00:52İttihat ve Terakki Partisi'nden geliyor.
00:53Ama özünde bir İttihat ve Terakki'cilerin de çok sevdiği birisi Atatürk biliyorsun
00:58yani başında.
00:59Başında, yani içinde sevmeyenleri de var.
01:00Enver'le çok büyük bir şey var.
01:01Enver'le ve Terakki'de hiç iyi değiller.
01:02Evet, Enver'le çok büyük bir şey var orada.
01:05Ama İttihat ve Terakki bir kurum olarak, bir düşünce olarak tabii ki demokrasiye
01:10çok yakın değil, çok yukarıdan.
01:12Ve onun dışında bir sistem olsa, özellikle daha muhafazakar kesimi biraz daha sistemin
01:22içine almanın başka bir yolu var mı?
01:24Önemli olan bu konu.
01:26Çünkü yani sonuçta halka bir şeyi empoze edersen bu sonunda geri geliyor.
01:32Yani bunun başka hiçbir yolu yok.
01:34Hiçbir yerde biz bunu empoze ettik de geri gelmedi, yok.
01:38Bazı şeylerde çok o empoze, çok özel zamanlarda olursa, örneğin işte Fransa'da
01:44Napolyonik şeyler, savaşlar zamanında, savaştan dolayı belki geçiyor.
01:50Ama onun dışında hemen hemen hiç örneği yok.
01:53O yüzden daha baskıcı değil de daha çoğulcu bir şekilde yapmanın mümkün olduğunu
01:58düşünüyorum ben o zamanki reformların ve o yüzden.
02:01Ve bunun da çok büyük bir önemi var.
02:03Çünkü Türkiye'nin demokrasisinin problemini ben başından beri, sivil toplumun çok zayıf
02:09ve gücün de devleti kim kontrol ediyorsa onu eminim merkezileşmesi.
02:13Bu Atatürk'e de geri gidiyor, Osmanlı'ya da geri gidiyor.
02:17Evet, Türkiye'de öyle bir hali var.
02:19Şimdi Atatürk'ün çok fazla seçeneği olduğunu düşünüyorum.
02:21Savaşlar pek uzun süren savaşlardan çıkmış ve kendi içinde de çok ciddi sıkıntı olan
02:26bir dönemde özellikle de bütün dünyada baktığın zaman rejimler çok da özgürlükçü
02:32olmadığı ve bugün kavramlarla düşünülmeyen bir zamanda elinde çok da fazla seçenek
02:36olduğunu düşünmüyorum.
02:40En Son Haber
Yorumlar