00:00Evet, ııı şeyler
00:06Okul yemeği kamusal eğitim hakkının ve okulun temel bir
00:10öğesidir, bileşenidir. Sosyal devletin temel gereği olarak
00:14kamusal eğitimin temel ilkeleri eşit, parasız, bilimsel,
00:18nitelikli kapsayıcı olmasıdır. Okul yemeği tüm çocukların
00:21kamusal eğitim hakkıdır ve okul yemekleri programları
00:24ihtiyaç temelli bir gıda desteği müdahalesi değil,
00:28kalıcı eşitsizliklerin aşılmasında kullanılan bir
00:31sosyal politika aracı temel bir insan hakkı ve bir kamu
00:35hizmeti olarak görülmektedir. Dünya genelinde yüzü aşkın
00:39ülkede dört yüz on sekiz milyon çocuk okul yemeğine
00:43ulaşabilmektedir. Içme suyu eğitim hakkının ve okulun temel
00:48bir öğesidir, bileşenidir. Okul yemeği için kaynak
00:52ayrılması tercihten öte bütçe hakkıdır. Eğitim hakkının
00:56gereğidir. Öğrencileri okuldan koparmanın çocuk yaşta işçi
01:02hale getirmenin aracı haline getirilen meslemler yoluyla
01:05verilen ücretler kamu kaynaklarından karşılanıyor.
01:09STK adı altında bazı yapıları iki bin yirmi dört yılının ilk
01:13altı ayında yüz milyara yakın kaynak aktarıldı. Buna dair
01:17daha onlarca örnek sayılabilir. Tüm bu tablo gösteriyor ki okul
01:22yemeği için bütçe ayrılması veya ayrılmaması politik bir
01:26tercih ve önceliktir. Kaynak olmasına rağmen kamu kaynakları
01:31çocukların okul yemeği hakkı için kullanılmamaktadır. Okul
01:36yemeği sağlıklı beslenmenin genel sağlığın, akademik
01:39başarının ve çocukların ruh sağlığı ve iyilik durumunun
01:43ayrılmaz bir parçasıdır. Okul yemeği okullaşmada ve okul
01:47tertilerinin önlenmesinde en etkili kamusal önlemdir. Okul
01:53yemeği akademik başarı için en başat kamusal önlemdir. Okul
01:57yemeği çocukları psikolojik açıdan desteklemektir. Türkiye
02:02İstatistik Kurumu'nun bu yıl ilk defa açıkladığı çocuk
02:06yoksulluk ve yaşam verilerinde beş on yedi yaş arası
02:09çocukların yüzde yedi nokta üçü kendisini her gün depresyonda
02:14hissetmektedir. Verilere göre zorunlu eğitim çağındaki bir
02:18milyon dokuz yüz elli sekiz bin sekiz yüz seksen sekiz
02:21çocuk ise depresyon ve kaygı problemleriyle yaşamaktadır.
02:27Türkiye okul yemeği koalister olarak taleplerimiz. Okul yemeği
02:32kamusal haktır ve okul yemeği programlarını uygulamak Sosyal
02:36Devlet İlkesi'nin gereğidir. Kamu eliyle, kamu kaynaklarıyla
02:40okul öncesinden yüksek öğretme tüm öğrenciler için okul yemeği
02:44programları bir an önce hayata geçirilmelidir. Okullarda okul
02:49su sistemleri, arıtma, filtreleme sistemleri
02:52kurulmalı. Çocukların temiz içilebilir suya erişimini
02:55sağlayacak uygunlukta belirlenecek noktalara su
02:58sevilleri ve çeşmeler yapılmalıdır. Bütçe görüşmenin
03:03ana gündemlerinden biri okul yemeği olmalı. Okul yemeği ve
03:07temiz içilebilir su için yeterli bütçe ayrılmalıdır. Türkiye
03:11Uluslararası Okul Yemeği Koalisyonu'nun katılımcı
03:13ülkelerinden biri olması bu iyilikten kaynaklı olarak
03:17gerekli kamusal yükümlülüklerin yerine getirilmelidir. Mebe
03:21bağlı bir beslenme genel müdürlüğü illerde olacak şekilde
03:25birimi oluşturulmalı, yeterli sayıda beslenme ile ilgili gıda
03:29mühendisi, beslenme ve diyet uzmanı, hekim, aşçı ve mutfak
03:33personellerinin kadrolu güvenceli istihdamı
03:37sağlanmalıdır. Fiziki mekan açısından uygun okullarda
03:41acilen yemekhane mekanları oluşturulmalı. Fiziki mekanı
03:44uygun olmayan okullarda ise il ve ilçe bazında uygun yerleşim
03:48noktalarında merkezi mutfaklar oluşturulmalı. Okullara bu
03:53noktalardan uygun taşıma araçlarıyla okul yemeğe
03:56ulaştırılmalıdır. Okullarda ve illerde kurulacak merkezi
04:00mutfaklarda verilecek hizmet bir kamu görevi olarak görülmeli.
04:04Okul yemeği programı Milliyetin Bakanlığı'na bağlı olarak
04:07kurulacak olan beslenme genel müdürlüğü tarafından
04:10yürütülmelidir. Okul yemeği programlarında topraktan sofraya
04:14uzanan süreçte ekolojik bir bakış açısı esas alınmalı.
04:18Küçük üreticiler ve kooperatifler desteklenmelidir.
04:22Okul yemeği programının yaşama geçirilmesinde yerel
04:26deneyimlerden yararlanılmalı. Okul yemeği programı konunun
04:30özneleriyle birlikte demokratik bir planlamayla yaşama
04:34geçirilmelidir. Okul yemeği programları ve sağlıklı suya
04:38erişim uygulamaları okul aile birlikleri, meslek örgütleri,
04:42sendikalar, demokratik kitle örgütlerin denetimine
04:45açılmalı. Yalnızca varilik kontrolünde değil, beslenme
04:49genel müdürlükleri kapsamında da olması sağlanmalıdır.
04:53Okullarda sağlıklı beslenme dersi, zorunlu dersler arasını
04:57yer almalı, sağlık bilgisi ve hayat bilgisi gibi derslerde su
05:01ve beslenme temel bir ünite olarak yer almalıdır. Ayrıca su
05:06ve beslenme konusu okul rehberlik hizmetlerinin ve
05:09sınıf rehberlerinin temel bir parçası olmalıdır. Velilere
05:14yönelik olarak beslenme konusunda bilgilendirme
05:16çalışmaları yapılmalı. Okul yemeği programlarının
05:19gerekliliği, yaratıcı faydalar ve çeşitli ülkelerde var olan
05:23deneyimler hakkında bilgilendirici yayınlar
05:25yapılmalıdır. Türkiye'de tüm okullarda ayrımsız, amasız,
05:30fakatsız şekilde sağlıklı su ve yemek sağlanmasını bunun
05:35yanında Türkiye'nin uluslararası yemek koalisyonuna
05:38katılarak taahhütte bulunmasını talep ediyoruz. Ücretsiz okul
05:42yemeği hemen şimdi Türkiye Okul Yemeği Koalisyonu.
05:50Şimdi şehir koalisyonlarımız var şu anda. Bu çalıştay
05:54sonuçlarını şehir koalisyonlarıyla paylaşıp
05:56orada ııı mülki amirlerle, idare amirlerle çalıştay
06:01sonuçlarını paylaşacağız ve o şehirden özelinde ııı
06:05okullardaki genel durum ııı izah edilir. Iıı okul yemeğini
06:09talepini yükselteceğiz. Yok, kesinlikle beslenemediğini
06:13biliyorum. Yiyenlerim var çünkü. Çok zor. Ne yapılması
06:17gerekir? Yani devletin el atması lazım. Millet zaten kendi
06:22elinde geleni yapıyor, hayırseverler. Ama devlete
06:25daha çok iş düşüyor. Bunu devlet yapacak. Yani en azından
06:29ücretsiz bir şey verilmesi lazım. Kantinlerin fiyatı daha
06:35düşük olabilir. Yani yapılacak çok şey var. Yani yeter ki
06:38yapılsın. Ama beslenemiyor çocuklar. Yani ben biliyorum
06:42çoğu kişi besleme bile veremiyor çocuklarını. Bence
06:45beslenemiyor. Iş bugünki şartlarda öyle bir şey yok
06:49yani. Kira olmuş yirmi bin lira, asgari ücret on yedi bin
06:53lira. Nasıl geçinecek insanlar, nasıl beslenecek? Bana göre
06:57yani bu sistem değişmesi lazım yani. Her şey konuşuyorlar.
07:01Yok şöyledir, yok böyledir. Ben mesela elli yaşındayım. Asgari
07:07ücretle çalışıyorum. Iki bin on yedi bin iki lirayla nasıl
07:10geçineceğim? Kira yirmi bin lira. Ya her yerde aynı.
07:13Değişen bir şey yok ki her yerde. Yani bu bakkal olsun,
07:16market olsun, ezane olsun, giyim olsun, her şey öyle. Bak
07:21üstümdeki cekete bak. Yirmi yıllık ceket giyiyorum. Daha
07:24nasıl olsun? Nedir? Benim çocuğum okusun diye, benim
07:28çocuğum aç kalmasın diye biz böyle geziniyoruz yani. Iki
07:32tane çocuğum var. Bir tanesi ortaokula gidiyor, bir tanesi
07:35eee üniversiteye hazırlık yapıyor. Evet yok beslenemiyor.
07:41Ha şartlar yetmiyor zaten. Her şey ortada zaten. Siz de onu
07:46biliyorsunuz yani bunu sadece insanlara sormaya gerek yok.
07:48Bunu herkes biliyor zaten yetmiyor her şey eee pahalı
07:52yani. Harçlık veremiyorum. Ben harçlık verene söyleyeyim
07:54yani. Eee kendi evimde ne yaptıysam onu veriyorum çocuğun
07:57eee beslemesine. Veremiyorum para yani yetmiyor. Ben de
08:01içeyim. Teşekkürler sağ olun. Yani çocuğumu okula
08:05göndermediğim için bu konuda çok bir fikrim yok ama duyduğum
08:08kadarıyla bazıları yetersiz kalıyormuş. Bunu da hani eee
08:12çok net bir konuşma yapamayacağım yani. Kendimi
08:15göndermiyorum çünkü. Neler yapılması gerekir? Yani her
08:19sosyal devlet gibi bence devlet tarafından biraz
08:22desteklenmesi gerekiyor. Ailelerin de desteklenmesi
08:25gerekiyor bunda. Okulların yeterince denetim altında
08:28olduğunu bilmiyorum ama ııı öncelikle okulların
08:31denetlenmesi gerekiyor. Bir de ııı bence bu konuda en önemli
08:36sorun çocuklar çok erken saatlerde okula gittiği için
08:38kesinlikle eee yani eğitim kadar beslenme de önemli. Bu
08:44benim en baştaki sorunum olmalı. Çünkü seneye okula
08:46göndereceğim ben de. Ben de bunu araştırmayı düşünüyorum.
08:49Okullardaki eğitim ve beslenme konusu nasıl diyelim?
Yorumlar