00:00Değerli basın mensupları öncelikle yeni dönemin ülkemize hayırlı olmasını diliyorum.
00:10İşçinin, çiftçinin, esnafın, emeklinin, engellinin, dar gelirlinin sorunlarına
00:16çözüm bulacak kanunların meclisten geçmesini temenni ediyorum.
00:22Yaz boyunca tallalardaydık, üreticinin yanında olduk.
00:29Sorunları yerinde sapladık ve meclisimizin açıldığı günde bu bağlamda sorunları bir
00:37kez daha gündeme getirip çözüm önerileriyle birlikte sürecin yönetilmesi konusunda
00:44iktidara çağrıda bulunuyoruz.
00:47NİDEİ'li tarımsal üretimde patateste birinci sırada, lahana da ikinci sırada, fasulyede
00:58birinci sırada, çavdarda birinci sırada üretim gerçekleşen bir bölge.
01:03Bu nedenle bölgede yoğun yetiştirilen patates ürününün durumunu sizlerle paylaşmak istiyorum.
01:14Patates her gün de yetişebilmesi, birim alanında yüksek verim sağlanması, kullanım
01:21alanının geniş olması, sindirim kolaylığı, besin değerinin yüksek olması nedeniyle
01:28dünyada pek çok ülkede üretilmekte ve tüketilmektedir.
01:33Patates, gıda güvencesi noktasında dünyanın önemsediği bir üründür.
01:40Temel gıda ürünüdür.
01:43Dünyada 380 milyon ton patates üretimi gerçekleşmekte, Çin, Hindistan, Ukrayna
01:50ilk sıralarda yer almaktadır.
01:53Dünyada ülkeler arasında da 10 milyon ton patates ithalatı gerçekleştiği görülmektedir.
02:01Ülkemizde de patates hemen hemen her bölgede yetişmektedir.
02:07Orta Anadolu'da yüzde 42, Ege bölgesinde yüzde 22 üretim alanına sahiptir.
02:14Nisan ayında başlayan patatesdeki hasat aralığa kadar bölgeler itibariyle devam
02:21etmektedir.
02:22Hem taze hem kendisinden elde edilen yan ürünler ile insan beslenmesi ve girdi niteliği
02:31ile endüstri bakımından önemli bir üründür.
02:35Taze ve işlenmiş olarak yumurları direkt olarak tüketildiği gibi atıklarından hayvanların
02:42beslenmesinde bitkisel üretimin devamında tohum olarak kullanılmaya ve gıda sanayini
02:49işlenerek değerlendirmeye olanaklı bir üründür.
02:53Patates üretimi ülkemizde 2023 yılında 5,5 milyon ton civarında gerçekleşmiştir.
03:00Bu yılda TÜİK verilerine göre patates üretiminin 6,5 milyon ton olması beklenmektedir.
03:08Bakanlık yaptığı açıklamada bu yıl patates üretiminin yüksek olmasının patatesle
03:15sorun yarattığı yönünde değerlendirmeler kamuoyuyla paylaşmaktadır.
03:20Oysa patates üretimi 1999 yılında 6,5 milyon ton olup nüfusumuzun 30 milyon arttığı
03:29dikkate alındığında ülkemizde patatesin tüketilebilir bir alana sahip olduğu da
03:37anlaşılacaktır.
03:39NİDE ili 1 milyon ton patates bu yıl yetiştirmesi beklenmektedir.
03:46NİDE ilinden sonra ikinci sırada Afyon ili gelmektedir.
03:50NİDE'de bu yıl 250 bin hektar alanda patates ekimi gerçekleşmiştir.
03:57Çekasya'ya kayıtlı çiftçilerin dışında %10 civarında da kayıt dışı üretiminin
04:03olması tahmin edilmektedir.
04:06Hasat süreci yazlık patates için Nisan'da başlar, Ağustos'ta sona erer.
04:15Kışlık patates de Ekim ayında sökümü gerçekleşir ve depolanma olanağı olduğu
04:22için de 6 aylık süre depolarda bu patates korunabilir.
04:28Genelde Ekim sürecinden sonra yazlıkla kışlık patates arasındaki bağı bu yıl
04:37kopmuştur.
04:38Şöyle ki yazlık patates daha tüketimi sağlanmadan satışı sağlanmadan kışlık
04:46patatesinde üretimi gerçekleşmiştir.
04:48Bunun nedeni mevsimsel değişikliklerin farklı ürünlerde de görüldüğü üzere
04:55erken olgunlaşma sürecine girmesidir.
04:58Patatesle de böyle bir durum bu yıl gerçekleşmiş ağustos ayından sonra bazı yerlerde kışlık
05:06patatesin sökümüne geçilmiştir.
05:08Kışlık patatesin %35'i depolanır.
05:11Pardon %35'i tüccar tarafından talla da satın alınır.
05:17%65'i depolanır.
05:19Bu depolanma da mart ayına kadar devam eder.
05:23Tüccar bu yıl patatesin ekiminin sonrasında gerçekleşen hasat döneminde ne yazık ki
05:31beklenen biçimde bölgeye gelmemiştir.
05:34Tüccar gelmediği için de şu anda hasat edilen ürünün önemli bölümü depolara
05:41kaldırılmakta ve fiyat oluşması.
05:44Çiftçiler tarafından beklenmektedir.
05:47Maliyet 6-7 lira aralığındayken şu anda 3-4 lira aralığında tallada ürün satışı gerçekleşmemektedir.
05:58Değerli arkadaşlar tallada 3-4 liradan tüccarın almadığı patatesi Ankara'da bir marketten
06:0713,5 liradan satın aldım.
06:11Yani çiftçi ürettiği ürünü girdi maliyetleriyle maliyetin altında bir fiyata satamayıp
06:18ürünü stoklamak durumunda kalırken şu anda patates niğdiye 3 saatlik mesafede
06:26kamyonla ürün geldiği varsayılsa 13,5 liradan markette satılmaktadır.
06:32Bazı yerlerde 15 lirayı 18 lirayı gördüğü de olmaktadır.
06:37Patatesin hasatı çiftçiden çıkma süreci bittiğinde fiyatının daha da marketlerde
06:44artması da olası görülmektedir.
06:47Yani üreten burada kazanmamakta ve bu da dalgalanmalara neden olmaktadır.
06:53Çünkü bu yıl üreten üretici girdi maliyetinin altında patates sattığında farklı ürüne
07:03bu kerede patates fiyatları artarak tüketici mağdur olmaktadır.
07:10Hışık patatesin hasatı ekim ayı sonuna kadar niğde bölgesinde devam edecektir.
07:19Ve şu anda çiftçi çok kaygılıdır.
07:24Bu anlamda yapılması gerekenler vardır.
07:27Bakanlığa bu konuda talladan da çağrıda bulunmuştuk.
07:32Toprak mahsulleri ofisinin Türk şekerin ve tarım kredi kooperatiflerinin patatesi
07:40alacağını açıklaması dahi piyasada en azından tüccarın çiftçi boğmasını engeller.
07:49Diğer ürünler gibi filesi yüksek bir üründe değildir patates.
07:54Niğde bölgesinde yüzde 40 dolayında bölgede Dekara 3000 kilo ürün alınır.
08:03Geriye kalan alanlarda 3500 kilo da alınıyor.
08:08Ama Bitlis gibi, Kayseri gibi yerlerde bu Dekara verim 4000 kilonun üzerine çıkabiliyor.
08:16Bu anlamda hışık patates stoklanma olanağının olması nedeniyle
08:22kamunun bu alıma girdiğinde zarar etmesi söz konusu olmaz.
08:26Piyasada olumsuz hareketlenen nelerde patates kamuoyuyla piyasaya verilip tüketicinin korunmasına yol açılabilir.
08:38Patates son yıllarda üretici tüketici sürecinde en çok dalgalanan yani fiyatı en çok değişkenlik gösteren ürün olduğu için de
08:49siyasi iktidarın bu konuda bir planlaması ve öngörüyle davranması da ihtiyaç durumundadır.
08:57Fiyattaki istikrarsızlık ekimi doğal olarak düşürmekte.
09:02Dönem dönem bu konuda tekrar ekime yönelilmesi sorunun artmasına neden olmaktadır.
09:102019 yılında ülkemizde patates ithal eder duruma dahi gelinmiştir.
09:17Tekrar o sürece düşülmemesi için üreticinin bu bağlamda sahiplenilmesi gerekir.
09:24Bakanlığın yapmış olduğu bir duyuru var.
09:27Bu duyuruda bakanlık askeri birlikler, hastaneler, yurtlar, okullar, üniversiteler, belediyeler, kurum personel yemekhaneleri,
09:38sosyal tesisler, misafirhaneler, aş evlerinde bu yıl patates tüketiminin arttırılması yolunda Eylül ayı başında bir tavsiyede bulundu.
09:50Bunun da ürün arz talep dengesine dolayı ortaya çıkan sonucun ortadan kaldırılması.
Yorumlar