00:00Değerli basın emekçileri, değerli meslektaşlar bugün
00:11burada bu açıklamayı yapmamızın sebebi basın açıklamasının
00:17sebebi dokuz Eylül iki bin yirmi dört günü başlayan yeni
00:22eğitim ve öğretim döneminde engelli çocuklarımız karşısında
00:27okulların, eğiticilerin, ilgililerin, yetkililerin
00:33duyarsızlıkları ve yetersizlikleri. Önce bunu
00:36belirtmek istiyorum. Çünkü yıllardır devam eden engelli
00:40çocuklarla ilgili yapılması gereken yasal düzenlemelerin
00:45aslında var olan yasal düzenlemeleri ve yönetmediklerin
00:49gereği gibi uygulanmaması sebebiyle dokuz Eylül'den
00:53bugüne belli alanlarda çalışan engelli derneklerine,
00:57komisyonlara ve tabii İzmir Barosu'na bu alanlardan çok
01:02ciddi şikayetler geldi. Evet, anayasal bir hak, eğitim,
01:06öğretim hakkı beş bin üç yüz yetmiş sekiz sayılı bir yasa
01:10var. Bu yasanın hükümleri ve uygulama yönetmedikleri ve
01:14uluslararası sözleşmeler, Birleşmiş Milletler Engelli
01:18Hakları Sözleşmesi iç hukuk düzenlemesi olarak kabul
01:22edilmişken anayasanın doksanıncı maddesine göre bu
01:25yasal düzenlemelerdeki açık hükümler ne yazık ki ya
01:29bilgisizlikten ya da yetersizlikten ya da farklı
01:33sahiplerle uygulanmıyor. Işte İzmir Barosu Engelli Hakları
01:37Komisyonu bu anlamda bir çalışma yaptı ve bunu bir
01:40rapora dönüştürerek aynı zamanda bu basın açıklamasıyla
01:44da sizlerle paylaşmak istedi. Unutmamak gerekir. Engelli
01:49hakları bir insan hakkıdır, yaşam hakkıdır. Yaşam hakkının
01:54engellendiği bir süreçte ne yazık ki diğer haklar gibi aynı
01:58mücadeleyi burada alanlarda açıklamalarda o alanlarda
02:04arkadaşlarımızın yanında bulunmak suretiyle vermeye
02:06çalışıyoruz. Bu anlamda da İzmir Barosu Engelli Hakları
02:10Komisyonu önceki çalışmalarda yaptığı gibi bu daha sonra da
02:14bu çalışmalarını her zaman ortaya koymaya, üretmeye devam
02:18edecek. Basın açıklamasını komisyonumuzda görev alan
02:23yönetim kurulu üyemiz Sayın Avukat Anıl Güler okuyacaklar.
02:28Basına ve kamuoyuna. Okul zili tüm çocuklar için çalmadı. Yeni
02:34eğitim öğretim yılında da engelli çocuklarının eğitim
02:37hakkı engelleniyor. Dokuz Eylül iki bin yirmi dört
02:41pazartesi günü Türkiye'de ilk ve orta öğretim kurumlarında
02:44yeni eğitim öğretim yılı başladı. Çocuklar, anne ve
02:48babalar ve toplum için önem taşıyan bu tarihte bir yandan
02:52coşku yaşanırken bir yandan da eğitim hakkına ulaşamayan
02:56çocukların sürekli inelen trajedisiyle karşı karşıya
03:00kaldık. Halen İzmir Barosu Engelli Hakları Komisyonu'na
03:03ve alanda çalışan komisyon üyesi meslektaşlarımıza çok
03:07sayıda yakınına ulaşmaktadır. Anayasanın kimse eğitim ve
03:12öğretim hakkından yoksul bırakılamaz. Hükmünü taşıyan
03:16kırkıncı kırk ikinci maddesi ortadayken yine birçok engelli
03:20ailesinde çaresizlik ve mutsuzluk egemeni oldu. Beş bin
03:24üç yüz yetmiş sekiz sayıda engelliler hakkında kanun on
03:27beşinci maddesiyle düzenlendiği üzere hiçbir gerekçeyle
03:31engellilerin eğitim almaları engellenemez. Engelli çocuklara
03:36gençlere ve yetişkinlere özel durumları ve farklılıkları
03:40dikkate alınarak bütünleştirilmiş ortamlarda ve
03:43engelli olmayanlarla eşit eğitim imkanı sağlanır. Keza
03:48anayasa ve imzacısı olduğumuz Birleşmiş Milletler
03:51engellilerin haklarına içken sözleşme hükümleri uyarınca da
03:54engelli bireylerin eğitim ve eğitime erişim hakkı
03:57tanımlanmıştır. Yine bu yasalar doğrultusunda hazırlanan
04:01Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği
04:05ile eğitim hakkının nasıl kullanılacağı İl Milli Eğitim
04:09Müdürlükleri'nin okul idarecilerinin öğretmenlerin
04:12neler yapmakla hükümlü olduğu tek tek belirlenmiştir. Ancak
04:16gerek yönetmeliklerde belirlenen hususları ııı taşıdığı
04:20eksiklikler gerekse düzenlemelerin akip olmasına
04:24rağmen hatalı uygulaması sebebiyle engelli çocukların
04:27eğitim hakkı olumsuz yönde etkilenmektedir. Uygulayıcılığın
04:32ve uygulayıcıların görevlerini çoğu zaman bilmiyor olması
04:35bilse de uygulamaktan kaçınması halinde etkin bir yaptırımla
04:39karşılaşmayacağının verdiği rahatlık veli ve öğrencilerin
04:43karşısında büyük engeller çıkarmaktadır. Engelli bireyler
04:47ve aileleri yasal düzenlemelerle belirlenmiş bu hakların en
04:51hafif deyimiyle ricacısı olmak zorunda bırakılmaktadır. Bu
04:55durum velileri yıpratırken çocukların da hak ettiği
04:59eğitime ulaşılmamasına sebep olmaktadır. Engelli çocuklar
05:03yasa gereği önce durumunu gösterir sağlık raporu sonra
05:07Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı rehberlik ve de araştırma
05:11merkezlerinin düzenlediği raporla bizzat kurul tarafından
05:14hangi okula gideceğini belirlenmektedir. Ancak
05:17uygulamada okullar bu yönlendirme yazısına rağmen
05:20çocuğun bu okula uygun olmadığı yeterli altyapılarının olmadığı
05:26yeterli eğitim ya da destek personeli olmadığı gibi
05:29bahanelerle çocukların kaydını okula almak istemektedirler.
05:32Bir şekilde kayıt yaptırabilen çocuklar ise yine yasa gereği
05:37zorunda olan reisterleştirilmiş eğitim programını hazırlamak
05:40destek eğitim odası açmak gibi hükümetlerin yerine
05:43getirilmemesi sebebiyle okulda sadece fiziksel olarak
05:47bulunmaktadır. Gerekli destek ve uygulamaların yapılmadıkça
05:52gerçek bir eğitimin hayatı eğitim hayatından bahsetmek
05:55mümkün değildir. Yine öğrencinin okula kaydı. Mecburen
06:01yapılsa dahi bu kez de diğer çocukların belirlilerinin bu
06:05çocuğa ııı sınıf bu çocuğu sınıflarında istememesi sebebiyle
06:10hem engelli birinin hem de ailesinin zorbalığa maruz
06:14bırakıldığı bir gerçektir. Sadece geçen sene basın ya da
06:17sosyal medyaya yansıdığı için kamuoyunun haber olduğu benzer
06:22onlarca vaka yaşanmıştır. Yasal haklarının peşinde olan
06:26aileler sadece diğer çocuklarının belirlileri
06:29tarafından değil okul idarecileri ve öğretmenler
06:32tarafından da sorumlu veli olarak tanımlanmakta ve
06:37Bu empatiden yoksul durum tamamen bilinçsiz ve ayrıcı bir
06:42yaklaşımın ürünüdür. Bizzat Milli Eğitim Bakanlığı Özel
06:46Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün iki bin
06:49yirmi üç yılı için yayınladığı bilgilendirme raporuna göre
06:52bakanlığa bağlı kurumlarda okul öncesi, ilkokul ve ortaokul,
06:57özel eğitim meslek lisederi, özel eğitim uygulama okulları
07:00dahi olmak üzere sadece altmış iki bin sekiz yüz seksen
07:04öğrenci eğitim alabilmektedir. Üstelik bu sayı görme, işitme,
07:09zihinsel, bedensel engelli öğrencilerin tamamının
07:12toplamıdır. Aynı raporun devamında kaynaştırma,
07:16bütünleştirme yoluyla eğitim gören öğrenci dağılımı
07:19göstermiştir. Buna göre ilkokul öncesi okul öncesi ilkokul ve
07:23ortaokul üzerinde kaynaştırma eee eğitim alan öğrenci sayısı
07:27toplam üç yüz on bir bin yüz elli beş iken liseye devam
07:30edebilen öğrenci sayısı sadece kırk sekiz bin beş yüz elli
07:34beştir. Türkiye Avrupa Birliği ülkelerinin içinde yüzde altmış
07:38oranla ilkokuldan sonra engellilerin okulu bırakma
07:42oranın en yüksek olduğu ülkedir. İzmir Barısı
07:46Engelli Halkları Konuşma tarafından gerçekleştirilen ve
07:49engellilik alanlarının farklı engellilik alanlarının
07:51İzmir'deki temsilcileriyle yapılan görüşmeler sonucu
07:54olarak çalışma raporunda yer alan bilgilere göre de İzmir
07:58ve çevresinde işitme engelli bireylere yürürlük tam
08:01kapasiteli ilkokul mevcut değildir. Işitme engelli
08:05öğrencilerin mevcut okullar içinde akranlarıyla birlikte
08:07ve bütünleştirilmiş ortamlarda akıllı tahta gibi çok basit
08:11çözümlerle eğitim alabilmeleri mümkünken okul ve veya eğitimci
08:16olmadığı gerekçesiyle eğitim hayatından uzaklaştırılmakta
08:20durular. Ailelerin talebi doğrultusunda işitme engelli
08:24bireyleri için ilk orta ve lise düzeyinde herkesin kolaylıkla
08:29ulaşabileceği merkezi noktalarda okullar açılılması
08:32gerekmektedir. İzmir gibi büyük bir şehirde lise düzeyinde
08:35işitme engelli okulu sadece kınıkta bulunmaktadır. Okul
08:40binalarının uluslararası ve ulusal eleştirebilirlik
08:42mevzuatı çerçevesinde düzenlenmesi standartlara uygun
08:46rampa, kapı genişliği, asansör yapısı, aydınlatma düğmeleri,
08:50tuvalet yapısı, okul kantini, kütüphane spor salonu gibi tüm
08:54fiziki özelliklerinin yeniden yapılandırması gerekmektedir.
08:58Tekerletli sandalye ya da koltukli iğne gibi yardımcı
09:01cihaz kullanımı çocukları kullanan çocukları örgün
09:05eğitim içinde Milli Eğitim Bakanlığı tarafından serbest
09:08hizmeti verilmemesi bu çocuklar için eğitime erişim açısından
09:12büyük sorun teşkil etmektedir. Özel eğitim okullarında ya da
09:15milli eğitim için de özel sınıflara giden özel eğitim
09:19sınıflarıyla öğrencileri serbest serbest hizmeti
09:21sağlanmaktayken bu hakkın bedensel engelli öğrencilere
09:25tanınmaması ayrımcı bir uygulamadır. Tüm engelli
09:29çocukların akranlarıyla birlikte eğitime dahil
09:31olabilmeleri için nitelikli kaynaşma, bütünleştirme
09:34eğitimi sağlanması ve eğitimde öğretmenler başta olmak üzere
09:38destek personeli de donanımlı hale getirmesi gerekmektedir.
09:42Engelli bireylerin anayasadan, yasadan ve anayasanın doksanıncı
09:47maddesi uyarınca iç hukuk normu haline gelmiş uğursuz
09:50ilişkilerden doğan haklarının karşılanması devletin sosyal
09:54hukuk devleti olma yeteneğinin gereğidir.
Yorumlar