00:00Şimdi Narin cinayetine dair soruşturma sürerken diğer yandan da sosyal medyada pek çok dezenformasyon
00:06yaratan haberler ve içerikler paylaşıma sokuluyor.
00:09Özellikle 8 yaşında hayattan koparılan Narin'in yapay zeka ile hareketlendirilmiş
00:14ve seslendirilmiş videoları tepki çekiyor.
00:17Şimdi buna ilişkin konuşacağız.
00:19Konuğum olacak.
00:20Dijital İletişim Araştırmacısı Prof. Dr. Ali Murat Kırık konuğumuz.
00:25Ali Bey merhabalar, hoş geldiniz.
00:28Hoş bulduk.
00:29Merhaba Sinem Hanım.
00:30İyi yayınlar diliyorum.
00:31Sağ olun.
00:32Çok teşekkür ediyorum.
00:33Şimdi bu tarz videolar sadece tıklanma amacıyla mı yapılıyor?
00:39Eğer bu video varsa bir önce bir görmek lazım.
00:44Bir hemen yönetmenime sormak istiyorum.
00:46Eğer video varsa.
00:47O videoyu bir görelim.
01:00Şimdi söylediği sözler belki çok tepki yaratacak sözler değil.
01:09Annemin elini tutmak istiyorum, babamla olmak istiyorum, çocukları koruyun diyebilir.
01:14Ama böyle cinayete gitmiş küçücük bir kızdan söz ediyoruz.
01:20Haliyle bu videolar ne amaç barındırıyor?
01:25Sadece tıklanma elde etmek için mi?
01:27Bunun üzerinden hangi faydayı sağlamak istiyorlar?
01:31Sinem Hanım aslına bakarsanız çok güzel bir şey söylediniz.
01:37Giriş cümleniz çok önemliydi.
01:39Çünkü söylenenler aslına bakarsanız bizlerin de günlerdir vurguladığı en temel hususlardan bir tanesi.
01:47Yani böyle bir kız çocuğu cinayete kurban gidiyor.
01:50Bunun aydınlatılması için uğraşılıyor.
01:53Bunun aydınlatılması ve bundan sonra başka narinlere bir şey olmasın diye bir çaba sarf ediliyor.
01:59Şu anda da zaten detaylar özellikle HTS kayıtları bununla birlikte işte dediğim gibi ses kayıtları,
02:05adli tıp uzmanlarının yapmış olduğu çalışmalar, bölgeteki incelemeler devam ediyor.
02:10Fakat şimdi böyle hassas konularda sizin de az önce ifade ettiğiniz gibi
02:16sadece sosyal medyada fenomen olabilmek, popüler olabilmek, buradan daha fazla izlenme alabilmek adına
02:24narinin bu tarz videoları yapay zeka aracılığıyla oluşturuluyor.
02:29Bir de toplumsal mesaj veriyormuşçasına bunların sunulması şu anlama geliyor.
02:35Yani biz zaten bunu toplumsal mesaj vermek yani başka narinlere bir şey olmasın diye yayıyoruz noktasına getirmiş oluyor.
02:44Şimdi insanlar da bunu çok yoğun eleştiremiyor.
02:47Çünkü söyledikleri ağzından çıkan yani o yapay zeka aracılığıyla oluşturulan metinler
02:52aslına bakarsanız yapay zekada bu deepfake dediğimiz derin sahtecilik aracılığıyla gerçekleştirilmiş bir video.
02:59Makine öğrenmesi, derin öğrenme, dil işleme modeli oluyor.
03:02Ki zaten bu narinin sesi olduğunu da ben düşünmüyorum.
03:05Tamamen farklı bir ses fakat görüntü narinin bir karesinden alınmış.
03:11Medyada gördüğü bir fotoğrafı ona işte dediğim gibi yüz hareketleri, göz hareketleri, kafa hareketleri verilmiş.
03:18Ve işte başına da bir melek tacı giydirilmiş ki orada da bir gösterge bilimsel olarak bu kız aslında melek oldu manasını vermek istiyor.
03:27Fakat bu olayın bir de sizin de ifade ettiğiniz gibi tık alma durumu söz konusu var.
03:32Sosyal medyada bir duygu sömürüsü var.
03:35Biz gerçekten narinin bu durumunu anlatmak ve topluma bu noktada bilgi vererek bakın başka narinlere bir şey olmasını mı istiyoruz?
03:44Yoksa bu tarz videoları oluşturarak, sosyal medya üzerinden bunları paylaşarak takipçi kazanmak, hit kazanmak, izlendikçe gelir elde etmek mi istiyoruz?
03:54Konu buradan kaynak. Burada etik bir durum ve anlayış hakim.
03:58Daha farklı yöntemlerle mesaj verilebilir, bir farkındalık oluşturulabilir.
04:03Değil mi? Tabii, tabii. Yani bunu geçmişte bakın aynı durumu kimlerde de gördük.
04:09İşte Atatürk'ün fotoğrafları üzerinden de yapıldığını gördük.
04:13Mesela Atatürk geliyor yine bunu da TikTok'ta çok görmüşsünüzdür.
04:17Geliyor mesela işte bir kullanıcıya sarılıyor vesaire.
04:21Şimdi bakın böyle hususlar her zaman dezenformasyona açık ve yarın öbür gün farklı yanıltıcı bilgileri de sunabilir.
04:30Burada belki bir mesaj amaçlı kullanıldı. Lakin yarın öbür gün şu denemez mi Sinem Hanım?
04:35Benim katilim buydu, benim bu katilime niye hala işlem yapılmıyor, gerçekleştirilmiyor deyip infial oluşturabilir misiniz?
04:42Ali Bey bu noktada şunu söylemek istiyorum, şunu belirtmek istiyorum.
04:45Bu görüntüden birçok yerde oluşturulmuş aslında. Sadece bu görüntü yok.
04:51Narin'in görüntüsüyle birlikte bu soruşturmaya ilişkin farklı farklı bilgiler söyletilen videoları da var.
05:00Soruşturmaya şu an henüz kesinleşmemiş, netleşmemiş iddiaları yayan görüntüler de var.
05:07Çok güzel bir noktaydı. Ben zaten ikinci husus oraya gelecektim.
05:11Nadizane Sinem Hanım, ben de bu işin dijital boyutlarını adli bilişimci olarak takip eden bir insanım.
05:17Bizim için nedir? Temel deliller, işte amcadan gelen verilerdir, telefonundan gelen verilerdir, HTS kayıtlarıdır, GPS sinyalleridir.
05:25Şimdi sosyal medyada öyle bir dezenformasyon var ki, sanki böyle itirafçılar var, yapay zeka aracılığıyla oluşturulmuş.
05:33Şurada gördüm, burada ettim, şu yaptı, bu yaptı ve bunların da sahte hesaplar ve bot hesapları üzerinden şunu yapıyorlar Sinem Hanım,
05:41bunları delil olarak neden kabul etmiyor devlet? Bakın burada itirafçılar var, bunları almıyor, bunun üstü örtülüyor gibi bir mentalite, bir anlayış hakim olmaya çalışıyorum.
05:51Hatta sizi geçtiğimiz haftaya götürmek istiyorum. Hatırlarsanız İçişleri Bakanı Sayın Ali Yerlikaya'nın bir tane açıklaması vardı,
05:59bu bot ve sahte hesaplarla ilgili. 21 Ağustos ve 4 Eylül tarihleri arasında 4 milyon tweetin çekilip araştırıldığını ifade etmişti
06:07ve açıklamasında şunu söylemişti, bunların %38'inin bot olduğu %76'ının da tamamen provokatif bir şekilde gerçekleştirdiğini söylemişti.
06:17Evet, hatta sizinle o kadar yayın yaptık ki haber globalde, yapay zekanın milli güvenlik sorunu olabileceği, bir terör sorunu olabileceği,
06:26ciddi problemleri beraberinde getirebileceği konusunda da, şimdi bakıyorsunuz şu an belki de Türkiye gündeminin ilk noktasında az önce gördüğümüz
06:352 yaşındaki bebek ve şimdi bir de narini görüyoruz. Şimdi bunun üzerinden bile sosyal medyadan prim kasmaya çalışan,
06:42dezenformasyon yayan, topluma yanlış bilgi vermeye çalışan, soruşturmanın gidişatını farklı noktaya evirmeye çalışan hesaplar var.
06:50Şu aynı durum, nasıl diyorlar ya 50 çağrı yapılıyor, farklı çağrı yapıyor, patatesat dediğimiz farklı kişilere ait,
06:58ha onu yapmışsınız, ha sosyal medya üzerinden narin aslında şurada görülmüştü, şurada görüntüsü vardı, bakın itiraf eden şu kişi var,
07:06ama bunların hiçbiri dinlenmiyor, delil olarak sunulmuyor, bunlar delil olarak savcılığın dosyasına girmiyor şeklinde açıklamalar da var.
07:14Bu noktada şunu da sormak istiyorum, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın da açıklaması vardı hatta adaletin etkileşime kurban edilmesine göz yummamalıyız diyordu.
07:24Şimdi tam bu noktada da 8 yaşında özellikle cinayete kurban gitmiş bir çocuğun görüntülerini bu şekilde kullanmak suç değil midir, cezası nedir?
07:31Şimdi bakın şöyle bir durum var, şu an aslında burada bir yanıltıcı bilgi vardır biliyorsunuz,
07:38dezenformasyonla mücadele etmek için basın kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun biliyorsunuz geçmişte,
07:46orada da 29. maddede halkı yanıltıcı bilgiye alene yayma suçu vardı, şu an aslına bakarsanız burada yanıltıcı bir video ve görüntü var,
07:56aslına bakarsanız bu eylemi gerçekleştiren kişiler de şu an suçlu durumdalar,
08:01dolayısıyla muhtemelen bu hesaplar, bu videoyu paylaşan hesaplar, sadece birisi yapmış bunu ama şu an viral olmuş durumda,
08:10onlarca hesapta sinemanın ben bu ve buna benzer videoları gördüm, aynı zamanda 5651 sayılı bildiğiniz üzere internet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi,
08:19bu yayınlar yolu işlenen suçlarla mücadele edilmesi hakkındaki kanun var, burada katalog suçlara da aynı şekilde aykırı bir durum söz konusu oluyor,
08:27dolayısıyla bunun hem hapis hem para cezası söz konusudur, dolayısıyla bilgi vereyim derken gerçekten yanlış bilgiyi sunabilme durumunun söz konusu olabilir,
08:37dezenformasyonu yayabilirsiniz, aynı zamanda prim kasıyım, izlenme sahibi olayım, abone sahibi olayım derken,
08:44dediğim gibi bir anda adli kolluk kuvvetleriyle karşı karşıya kalabilir ve bir anda bu durumdan dolayı soruşturulabilirsiniz,
08:52bu hususlar çok hassastır, şu an gerçekten hassas bir şekilde yürütülen bir soruşturma var,
08:58sosyal medya üzerindeki dezenformasyona ya da tık uğruna yapılan bu çalışmalara bunun kurban gitmemesi gerek,
09:04çünkü bütün toplumun istediği şey böyle açıklamalar değil, bir an önce bu suçu kimin işlediğinin ya da kimlerin işlediğinin,
09:11ortak olup olmadığının işlediğinin ortaya çıkması ve bu suçun aydınlanarak suçluların Türkiye Cumhuriyeti Devleti Adaleti tarafından gerekli cezayı almalarıdır efendim.
09:22Peki çok çok teşekkür ediyorum, dijital iletişim araştırması Prof. Dr. Ali Kırık bizlerle birlikteydi, bize vakit ayırdığınız için sağolunuz.
09:29Ben teşekkür ediyorum, iyi yayınlar.
09:31Sağolun.
Yorumlar