00:00Orta vadeli program kapsamında yer alan tamamlayıcı emeklilik
00:05sisteminin bu yıl devreye alınması bekleniyor. TES
00:08sayesinde emekliler çift maaş alma imkanı bulacak. Peki TES
00:12alabilmek için çift maaş alabilmek için neler gerekli?
00:16Ekonomist Muhammed Bayram'la birlikte konuşacağız. Efendim
00:18hoş geldiniz CNN Türk yayınına. Hoş bulduk yayınlar
00:21diliyorum. Nedir TES? Öncelikle bunu öğrenmek istiyoruz.
00:24Tamamlayıcı emeklilik sistemi ikinci bir emeklilik sistemi
00:26olacak aslında. Bireysilemek sistemi istenilen performans
00:29ulaşamadı diyor. Ulaşamadı. Ve bununla beraber birikim
00:32yapanlar kazançlarını borsa ve diğerlerde değerlendirdi ama
00:35ikinci bir emeklilik olarak yüksek meblalar alamadı. Ama
00:38burada zorunluluk esas. Yani bireysel emek sisteminde bir
00:41zorunluluk vardı ama giren kişiler bireysel emek
00:44çıkarak burada kazançlarını değerlendirmedi. Ama tamamlayıcı
00:47emek sistemi bu şekilde olmayacak. Orta vadeli
00:49program kapsamında bu zaten değerlendirildi. Burada
00:51emekliliğe için başvuran kişiler öncelikle sigorta
00:55primi işveren tarafına yatırılmış olacak ve belli bir
00:58doldurmuş olacak. Hem SGK'dan devlet tarafından hem de
01:01tamamlayıcı emek sisteminden emekli olursa eğer çifte maaş
01:03alınmış olacak. Burada tabii tamamlayıcı emek sisteminde
01:06işverenin belli bazı yükleri söz konusu. Her nasıl işveren
01:09çalışan için çalıştığı gün sayısına göre prim yatırıyorsa
01:13tamamlayıcı emek sisteminde bir kısımın yatırılması
01:15gerekecek. Burada tabii işverenin yükü olmadan ya da
01:18işverene belli bazı muhafazalar, insanlar söz konusu
01:21olarak ya da bir avantajlar sağlanarak bunu yapılması
01:23gerekiyor. Yoksa işvereninde ciddi bir ağır maliyet olur
01:26burada. Çünkü son yapılan zamlarla birlikte hem işverenin
01:29pazar maliyeti arttı hem de işçilik maliyeti arttı. Bunu
01:32göz önünde bulunarak tamamlayıcı emek sistemin devreye
01:34alınabilir. Burada vatandaşlarımız ikinci bir
01:36emeklilik olacağını düşünebilirler. Yani burada
01:38elli beş ve elli altı yaşlarında bilet emek sisteminde
01:40emeklilik söz konusu ama burada toplu para çekimi var
01:44bilet emek sisteminde ve yatırmış olduğunuz tutarı siz
01:46belli bazı fonlarda eylemde biliyorsunuz. Ama tamamlayıcı
01:49emek sisteminde o şekilde olmayacak. Tamamlayıcı emek
01:51sistemi sistemi aynı şekilde SGK'da olduğu gibi işveren
01:54tarafından prim yatırılacak ve primler değerlendirecek ve
01:57ikinci bir emeklilik yapılacak bununla birlikte. Peki ne zaman
02:00devreye alınması bekleniyor? O orta vadeli programda bu sene
02:04devreye alınması için çalışmalar başlandı. Bu sene
02:07sonuna kadar şarttan ortaya çıkıp kamuoyu tarafından
02:10tartışılıp devreye alınmasını bekliyoruz. Çok teşekkür
02:12ediyorum. Verdiğiniz bilgiler için ekonomist Muhammed
02:15Bayram'la birlikte tamamlayıcı emeklilik sisteminin
02:18detaylarını konuştuk diyelim ve sözü bulunduğumuz bu noktadan
02:21stüdyoya bırakalım.
