- 2 yıl önce
Tarihi sevdiren ve merak uyandıran program Tarihte Yürüyen Adam geçmişten günümüze kadar ayakta kalmayı başaran tarihi yapıları ve hikâyelerini izleyicilerle buluşturuyor.
Tarihte Yürüyen Adam Tarihçi Yazar Ahmet Anapalı’nın sunumuyla Ülke TV’de … Mekanların tarihçesi, gündelik hayatta sıkça kullanılan deyişlerin kökeni ve tarihe farklı bir bakış Ülke TV’de… Ahmet Anapalı, kimi zaman mimari yapıları ile ilk olma özelliğine sahip yerleri ekrana taşıyor.
“Dünü bilmeyen bugünü anlayamaz; bugünü anlamayan yarını göremez, yarını inşâ edemez; hattâ dünden gelen hamlelerin nedenlerini bile düşünemez.” diyen Abdulbaki Gölpınarlı’nın sözünden ilhamla ‘Tarihte Yürüyen Adam’ dünü anlatıyor, bugünü gösteriyor ve yarının rotası için ışık tutuyor.
Tarihi camiler, kervansaraylar, üstünde birçok medeniyetin yaşadığı Mezopotamya ve Anadolu şehirlerinin bilinmeyen hikâyeleri Tarihte Yürüyen Adam ile her Cumartesi Ülke TV’de…
Tarihte Yürüyen Adam Tarihçi Yazar Ahmet Anapalı’nın sunumuyla Ülke TV’de … Mekanların tarihçesi, gündelik hayatta sıkça kullanılan deyişlerin kökeni ve tarihe farklı bir bakış Ülke TV’de… Ahmet Anapalı, kimi zaman mimari yapıları ile ilk olma özelliğine sahip yerleri ekrana taşıyor.
“Dünü bilmeyen bugünü anlayamaz; bugünü anlamayan yarını göremez, yarını inşâ edemez; hattâ dünden gelen hamlelerin nedenlerini bile düşünemez.” diyen Abdulbaki Gölpınarlı’nın sözünden ilhamla ‘Tarihte Yürüyen Adam’ dünü anlatıyor, bugünü gösteriyor ve yarının rotası için ışık tutuyor.
Tarihi camiler, kervansaraylar, üstünde birçok medeniyetin yaşadığı Mezopotamya ve Anadolu şehirlerinin bilinmeyen hikâyeleri Tarihte Yürüyen Adam ile her Cumartesi Ülke TV’de…
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:00Erişim www.seslibetimlemedernegi.com
00:31Erişim www.seslibetimlemedernegi.com
00:41Efendim merhabalar.
00:43Tarihte Yürüyen Adama,
00:45Ülke TV ekranlarında artık yıllardır görmeye alıştığınız
00:50Türk televizyonlarında bir kült programı olan
00:53Ülke TV'de gelenekselleşmiş Cumartesi şenliği olan
00:57Tarihte Yürüyen Adam programına hoş geldiniz.
01:02Her cumartesi yeni bölümle, her pazar eski bölümle,
01:06tekrar programla karşınızda olmaktan son derece mutluyuz.
01:11Bizler Tarihte Yürüyen Adam ekibi olarak
01:15kamera önünde, arkasında, montaj odasında
01:19biz kocaman bir aileyiz ve bu aile sizlere
01:23tarihte yürüme sözü verdi.
01:25Sizlerle birlikte fotoğrafları yan yana koyarak
01:30üstüne basa basa bazen 150 yıl, bazen 170 yıl,
01:37bazen yalnızca 50 yıl, bazen 200 yıl ama bazen de 30 yıl
01:44öncesine giderek fotoğrafların üzerinden mekan ve makam
01:49sabit kalmak şartıyla fotoğraflarla değişen yıllara
01:55bağlı olarak tarihte yürüyoruz.
01:59Zaman makinesini bulduk dersek espri yapmış olmuyoruz.
02:04Zaman makinesini gerçekten ve cidden bulduk.
02:08İşte bu, bir mekanın 70 yıl önceki fotoğrafından
02:12150 yıl önceki fotoğrafına oradan bugüne gelmek.
02:17Zamanla yürümek değil de ne olsa gerek.
02:21Bugün Eminönü Meydanı'ndayız. Bugün yağ iskelesinde.
02:25Bugün yağ kapanında, sirke kapanında, un kapanında,
02:30bal kapanında. Arkamda görmüş olduğunuz gibi
02:341597-1664 yılları arasında 66-67 yılda bitirilen yeni cami
02:44ve onun ticari külliyesi olan Mısır Çarşısı civarındayız.
02:49Bugün size Rüstem Paşa'dan, bugün size Kanuni'den,
02:54bugün size Papaz Han'dan bahsedeceğim.
02:58Allah Allah, Papaz Han mı var?
03:01Kiziloğlu Han diye anılan hanın diğer adı acep neden Papaz Han?
03:07Sizi 60'lı yılların, 50'li yılların, 70'li yılların
03:11ya da benim hatırladığım 80-90'lı yılların
03:14otobüs duraklarına götüreceğiz.
03:15Sizi halk pazarına götüreceğiz.
03:1870'li yılların daimi halk pazarında meyveleri ve sebzeleri göreceksiniz.
03:24İnsanları otobüs duraklarında, otobüs bekleyen
03:28kalabalıkları ve yığınları göreceksiniz.
03:32Burası yalnızca bir meydan değil.
03:34Burası Bizans İmparatorluğu döneminde Likos köyü.
03:40Burası Roma İmparatorluğu döneminde
03:42birinci tepe olan Agustus tepesinin limanı.
03:48Burası Osmanlı İmparatorluğu döneminde gümrük binaları,
03:54sirkeci, eminönü, yağ kapanı, bal kapanı, un kapanı
04:02kelimelerinde geçen kapan kelimesinin karşılığı olan gümrükleri
04:08ve o gümrüklerin müdürlükleri olan eminlikleri.
04:12Emin ne demek? Gümrük müdürü.
04:15Eminler nerede bulunuyor?
04:17Benim şu an bulunduğum yerde yani eminönünde.
04:20Eminönü eminlerin bulunduğu yerdir.
04:23Bunlar dağıldıklarında her bir emin, her bir gümrüğün
04:28yani her bir kapanın bulunduğu bölgeye gidiyor.
04:32Efendim tarihte yürümek bu olsa gerek ya.
04:36Hazırsanız biz çok hazırız.
04:38Sizler evlerinizde, bizler arazide.
04:43Resimlerin ve mekanların ve olayların geçtiği yerlerdeyiz.
04:47Hep birlikte tarihte yürüyeceğiz.
04:50Şimdi oturun koltuklarınızla lütfen, alın elinize çayları
04:54ve bizimle beraber tarihte yürüyün.
04:581597'den size merhaba diyorum.
05:011597, 1664, 66, 67 yılda bitirilen bir eserin merdivenlerinden
05:12size merhaba demek ayrıca tarihi anlamda büyük bir mutluluk.
05:17Efendim bir cumartesi klasiği tarihte yürüyen adam
05:22Ülke TV ekranlarından merhabalar.
05:32Merhaba.
05:34Merhaba.
05:35Merhaba.
05:58Burası hem Roma İmparatorluğu'nda hem Osmanlı Devleti döneminde
06:03ticaretin bel kemiğiydi.
06:06Eminönü'nün sirkecinin bulunduğu yerdeyiz.
06:09Yağ kapanı adı verilen bir bölge var.
06:12Sirke kapanı, yağ kapanı, un kapanı, bal kapanı.
06:17Efendim kapan demek, gümrük demek.
06:20Muhtelif programlarda biz bundan bahsetmiştik.
06:23Kapan, gümrük demektir.
06:26Bu şehre İstanbul'a, Konstantinopole, başka şehirlerden ya da ülkelerden
06:31herhangi bir mal geldiğinde, herhangi bir yerde durmuyordu.
06:36Durması gereken yerde duruyordu.
06:39Sirke geliyorsa, sirke kapanında.
06:42Yani sirkeci de.
06:44Un geliyorsa, buğday geliyorsa, un kapanında.
06:49Yani ne diyeyim, fatihin altında.
06:53Bal geliyorsa, bal kapanında.
06:56Yağ geliyorsa, yağ kapanında.
06:58Kapan demek, gümrük demektir.
07:01Kapan demek, depo demektir.
07:04Ve o depo, yağın deposu tam olarak şu an karşınızda.
07:09Efendim karşımızda yaklaşık olarak 90 yıllık bir fotoğraf var.
07:14Takvimler 1930'ları göstermekte.
07:17Net olarak bir rakam veremiyoruz.
07:201930'lar.
07:22Yağ kapanı tam karşımızda Galata Köprüsü ve Galata Kulesi.
07:29Galata Kulesi 2024 yılında net ve açık bir biçimde görülüyor.
07:3530'lu yıllarda günümüzden 90 küsur sene önce yine çok net bir biçimde görülüyor bir farkla.
07:44Deniz o kadar dolduruldu ki ben 74 Fatih doğumluyum.
07:50İşte burası, benim doğup büyüdüğüm yer burası.
07:5374 Fatih doğumluyum.
07:56Ve burada denizin, burada suyun ne kadar geriye doğru gittiğini,
08:03ne kadar denizin, sahilin doldurulduğunu ben bile şahit oldum.
08:08Fotoğrafta, şuralarda yazı ile yazılmış olan al geçicinin oralarda kayıkların, sandalların bulunduğu görülmektedir.
08:19Bir sandal şuradan geçiyor.
08:22Bugün 90 küsur sene önce diye tarif ettiğimiz fotoğrafta görmüş olduğunuz kayığın bulunduğu yerden metrelerce ileriye doğru deniz götürüldü.
08:37Kara dolduruldu ve artık oralarda sahil, oralarda iskele.
08:43Burası yağ kapanı.
08:45Hem Osmanlı İmparatorluğu zamanında hem Roma İmparatorluğu zamanında gümrüklerin ve kapanların bulunduğu yer yağ kapanı.
08:53Kapanların başında bulunan adama emin deniyor.
08:57Eminlerin toplu halde bulunmuş olduğu yere ise emin önü denir.
09:02Bakın böyle İstanbul ne kadar keyifli değil mi?
09:06Sirkeci, un kapanı, hemen şurada bal kapanı, hemen burada adımımızı attığımız, ayağımıza bastığımız yer yağ kapanı
09:17ve Pepsi'nin bulunduğu, müdüriyet emin önü, eminlerin bulunduğu yerde şurası.
09:25İstanbul bu haliyle anlamlı.
09:27İstanbul fotoğrafları yan yana koyduğumuz haliyle anlamlı ve biz şu an yağ kapanından 1500 yıllık Roma İmparatoru Jüstinian döneminden daha önce yapıldığını bilmiş olduğumuz Galata Kulesi'ne bakıyoruz.
09:471500 yıldır burada bulunanlar şuraya baktığında önünde Cizvit Kilisesi'ni, arkasında Galata Kulesi'ni görüyorlar. Değişmeyen bir manzara.
10:18Sarı otobüsün olduğu yerde bir kayık var, bir sandal var. Önünde bacak bacak üstüne atmış bir fayton kullanan bir faytoncu bulunmaktadır.
10:36Bugün değişen ne var? İstanbul'un yoğun trafiği var. O gün trafik yokmuş, bugün trafik var.
10:451985 yılında ben ilkokul 5'e giderken, 1985'te ben 5'i bitirdim.
10:54Öğretmenimiz bize, çocuklar yaklaşık olarak 5 milyon kişi var İstanbul'da. 1985, 5 milyon kişi İstanbul'da yaşıyor dediğinde ben düşünmüştüm Allah Allah bu 5 milyon kişi nerede yaşıyor acaba?
11:14Biz nereye sığıyoruz? 5 milyon. 5 milyona yakın demişti, 4 milyon nüfus vardı. Bugün 20 milyon nüfus var ve biz 20 milyonluk bir şehirde yaşıyoruz.
11:28Ama hala 90 sene önce şu an önünüzde bulunan fotoğraf hala karşınızda. Cizvit Kilisesi ve hemen onun arkasındaki Galata Kulesi karşınızda.
11:43Fayton yok, kayık yok, siyah beyaz görüntü renkliye dönüşmüş ve karşınızda bir eminönü ve karşınızda bir sirkeci ve karşınızda bir yağ kapanı.
11:5790 yıl arayla aynı açıdan çekilen iki fotoğraf yan yana geldiğinde şu açıdan şu görüntü itibariyle çok şeyin değiştiğini görüyoruz.
12:08Artık deniz daha ileride, artık faytonlar kullanılmıyor, artık sandalların devri bitti ve kocaman bir meydan, kocaman bir trafik.
12:19Yok canım, o kadar da trafik yok sakın demeyin. Zira bu programın çekildiği saatler sabah saatleri.
12:28Sabah saatlerinde trafik bu kadar. Öğlen olsun, öğlen 12'den sonra burada arabalar, trafik inanılmaz, nefes alınmayacak kadar kilit oluyor.
12:42Ve İstanbul'un kaçınılmaz bir gerçeği trafik ve İstanbul'un kaçınılmaz bir gerçeği 20 milyonluk İstanbul'un yoğunluğu.
12:53Sizi 90 yıl arayla aynı açıdan çekilen iki fotoğrafla baş başa bırakıyorum.
13:11İzmir'de, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da, İstanbul'da
13:41İstanbul'a göç etmiş olan bir aile görmekteyiz.
13:45Arkamızda Süleymaniye Camii'nin bir minaresi, ancak tüm sülüetiyle birlikte Rüstem Paşa Camii görülmektedir.
13:53İstanbul'un Yağkapanı adı verilen ve bir önceki fotoğrafta göstermiş olduğumuz bölgedeki iskelinin arkasında bulunan yerdir.
14:04Ben buranın otobüs durağı olduğu zamanları hatırlıyorum.
14:07Bugün kocaman ve güzel bir meydan.
14:11İstanbul'da meydan kıtlığı bulunmaktadır.
14:13Roma İmparatorluğu zamanında çok fazla meydan vardı.
14:18Yeditepe'nin yedisinin de üstünde meydanlar, altlarında meydanlar vardı.
14:25Otuz civarı İstanbul meydanlarından bahsedilir.
14:29Fakat Osmanlı Devleti meydan sevmez.
14:33Osmanlı'da meydan demek boş kalabalıklar demek.
14:38Boş kalabalıklar işsiz güçsüz insanlar demek ve bir darbeye çağrı demektir.
14:44Bu yüzden Osmanlı Devleti'yi çok da fazla meydan sevmiyor.
14:50Bulduğu bütün meydanları külliyelerle, eserlerle ve yeni mahalle yapılaşmalarıyla doldurmuş.
15:00Osmanlı meydan sevmez.
15:02Bu yüzden burada bulunan meydanı da öncelikle sokaklara, evlere verdi.
15:081930'lu yıllarda caddeye yaptı.
15:12Benim önümde sizin arkanızda Yeni Cami bulunmaktadır.
15:1766 yılda bitirilen Yeni Cami şu an tüm güzelliğiyle karşımda.
15:23Siz zaten şu an onu görüyorsunuz.
15:26Arasından bir yol var.
15:28Mısır Çarşısı ile Yeni Cami arasındaki bu yol ya da Yeni Cami ile sahil yolu arasındaki yol caddeydi.
15:38Buradan gelen otobüsler, buradan gelen arabalar Yeni Cami ile Mısır Çarşısı arasındaki yoldan ya da diğer taraftan gidiliyordu.
15:50Az evvel cadde dediğim, sokak dediğim, arabaların geçtiği yol dediğim her yer bugün trafiğe kapalı.
15:59Yapanın aklına gelenin eline sağlık.
16:02Çok güzel.
16:03İnsanların yürüme yolları oldu.
16:06Kocaman bir meydan.
16:08Fotoğrafta caddeler görüyorsunuz.
16:10Fotoğrafta otobüsler, arabalar görüyorsunuz.
16:14Fotoğraf yoğun.
16:17Fakat bugün 2024 ya da 2010, 2010 yılında böyleydi.
16:23Arkamda görmüş olduğunuz meydan insanların yürüme yolu olarak açıldı.
16:2990'lı yıllarda burası otobüs durağıydı.
16:34Karşı taraf da otobüs durağıydı.
16:37Karşı taraf yani şurası, şu gemilerin bulunduğu yer otobüs durağıydı, kaldırıldı.
16:46Orası merkezi sistemdi, kaldırıldı.
16:49Biraz ileriye Halic Köprüsü'nün arkasına kaldırıldı.
16:55Burası ise yürüme meydanı ve gemi iskelesi olarak yapıldı.
17:00Onun karşısında bulunan bu bölgede ise Kurtuluş'a, Feriköy'e, Mecidiyeköy'e, Şişli'ye,
17:10Tatavla'ya, Pangaaltı'na, Ok Meydanı'na, Kasımpaşa'ya giden arabalar burada bulunmaktaydı.
17:17Ben 90'lı yıllarından bahsediyorum buranın.
17:20Fakat elimizde bulunan fotoğraf 70'li yıllara ait.
17:23Tipik bir Türk ailesi, Anadolu'dan İstanbul'a göç etmiş, çocuğuyla, çoluğuyla ve eş.
17:31Bu arada bir bilgi vereyim mi?
17:34Çoluk demek aslında kadın demektir.
17:38Çoluk çocuk nasıl demek, eşin ve çocuğun nasıl demektir.
17:42Çoluk, öz Türkçe'de eş demektir.
17:47Çoluk çocuk nasıl cümlesi, ailen nasıl, eşin nasıl, çocuğun nasıl demektir.
17:54İşte biz şu an 70'li yıllarda çoluk çocuk bir aile görüyoruz.
18:00Çoluk çocuk bir aile, yağ kapanında durmuşlar.
18:04Sırkeciye doğru, Eminönü Yenikapı'ya doğru ilerliyorlar.
18:09Hemen arkasında bir mimar Sinan.
18:12Yapımı Rüstem Paşa, Kanuni Sultan Süleyman Han'ın kızı, Mihrmaz Sultan'ın eşi,
18:19Hırvat kökenli devşirme Müslüman Rüstem Paşa'nın mimar sana yaptırmış olduğu,
18:26sonra beğenmediği, sonra Sinan'dan rahatsız olduğu,
18:31Sinan hakkında söylenen sözlerden kurtulmak için de dünyanın en güzel Çinileri ile,
18:40Bursa İznik Çinileri ile süslediği Rüstem Paşa Camisi.
18:46Sanat tarihi öğrencileri, hocalarıyla birlikte mutlaka bu camiye gelirler.
18:52Zira bu camide 500 yıllık Çiniler bulunmaktadır.
18:56Ve bu Çinilerin kırmızısı hala canlı kırmızı, laciverti hala canlı lacivert,
19:03türkuazı hala canlı türkuaz.
19:07500 yıllık Çinilerden bahsediyorum, renkler hala dipdiri.
19:13İşte mimar Sinan'dan kalma.
19:16Rüstem Paşa Camisi 55 sene önce çekilen fotoğrafta ana hatta görülmekte.
19:23Arkada ise bir tane, sizin de şu an gördüğünüz gibi bir tane minare var.
19:29O da bir mimar Sinan.
19:31Ama bu sefer damat Rüstem Paşa'ya değil, Kanuni Sultan Süleyman Han'a mahsus bir caminin minaresi.
19:411550-1557 yılları arasında yine mimar Sinan tarafından yapılan
19:48Muhteşem Süleymaniye Camii'nin dört minaresinden birini görmektesiniz.
19:54Bugün de hala aynı açı var, o gün de hala aynı açı var.
19:59Önünde ise hala detay olarak görülen Papaz Han var.
20:05Bugün de var, fotoğrafta da var.
20:08Kizir oğlu Han'ı diye geçer, Papaz Han diye geçer, Rüstem Paşa'ya komşudur.
20:18Bu videoyu izleyenler için teşekkür ederim.
20:39Şuralarda bir yerlerde yürüyor.
20:42Şurada, hemen yanlarına gideyim ve beraber yürüyelim.
20:46İşte burası. O ailenin yürümüş olduğu yol burası.
20:51Baba önde, elinde bir poşet. Çocuk ve hanım şuralarda ve beraber bu tarafa doğru yürüyorlar.
21:00Hadi gelin o aileyle beraber her halinden belli ki çok yeni Anadolu'dan İstanbul'a göç etmiş olan bu aileyle birlikte
21:10yeni camiye, Sirkeciye, Eminönü'ne doğru yürüyelim.
21:15Efendim, 1970'ler, 2024 aradan geçen 55 yıl, 55 yıl arayla aynı açıdan çekilen iki fotoğrafla sizi baş başa bırakıyorum.
21:45Bir fotoğraf daha var aynı meydanda ve bu meydandaki bizim son fotoğrafımız bulunmakta.
22:07Fotoğraf abimimdeki tarihlendirmede 60'ların sonları diyor. Bilmiyorum kaçlar 65 olabilir, 69 olabilir 60'ların sonları.
22:17Yani günümüzden yaklaşık olarak 60 yıl evvelden bahsediyoruz.
22:22İşte ben 90'lı yılları, 80'li yılları hatırlıyorum. Burada otobüs durakları vardı, arabalar vardı.
22:2960'lı yıllarda da anlaşılan burada aynı sistem devam ediyor.
22:35Şuralarda bir yerlerde Mısır Çarşısı, Bosphorus yazan tabelanın olduğu yerde bir otobüs durağı olsa gerek.
22:44Bu arada otobüs durağı her yerlerde var. Şurada var, kırmızı hanımefendinin yürüdüğü yerde var, beyazlı amcanın olduğu yerde var.
22:54Burası otobüs durağı ve her yer otobüs durağı.
22:57Burada da bir otobüs durağı var, bir kalabalık var, bir kuyruk var ve araba bekliyorlar.
23:03Ön taraf araba, şu an olduğu gibi her yer trafik.
23:08Burada da burası gibi bir trafik 60'lı yıllar.
23:142024'te buraya baktığımızda trafik, ancak buraya baktığımızda bir insan meydanı, meydan görmekteyiz.
23:22Bu güzel bir şey.
23:2460'lı yılların sonları, yani nereden bakarsan bakalım, 60-65 yıl öncesinden bahsediyoruz.
23:34O tarafta alan görüntü olarak camiler görülüyor.
23:39Rüstem Paşa Camisi var, Süleymaniye Camisi var.
23:43Rüstem Paşa Camisi'nin hemen altında boylamasına kırmızı, bugün de kırmızı, Keziroğlu Han ya da Papaz Han var.
23:55Hikayesi uzun derler ki Roma İmparatorluğu zamanında da burada bir han vardı, Roma Hanıydı.
24:03Yerine o hanın üzerine eklemeler yaptılar ve orası bir papaz han olarak,
24:11hayır hayır sahibi papaz değil, sahibi rahip değil, sahibi Hristiyan bir ruhban değil.
24:18Sadece Hristiyanlık döneminden kaldığı için, Roma İmparatorluğu devrinden kaldığı için oranın adına Papaz Han dediler.
24:28Osmanlı Devleti'nde de Papaz Han, bugün de Papaz Han.
24:33Eğer bir gün Papaz Han'la bir işiniz olursa, bir şey almak durumunda kalırsanız ki çoğunlukla mukavva karton, naylon torba, poşet satıyor,
24:47almak durumunda kalırsanız meydana gelin, önünüzü Süleymaniye Camii'ne dönün,
24:54hemen altındaki kırmızı dikdörtgen uzunlamasına han, Papaz Han'dır.
25:01Bu Papaz Han'ın önünde ise 60'lı yıllarda, 70'li yıllarda, 80'li ve 90'lı yıllarda,
25:09hatırladığım zamanlar 80'ler ve 90'larda bir otobüs durağı var, bugün meydan var.
25:16Ancak 60'ların sonlarında yine otobüs durağı, şuralarda kalabalık, iki kız kardeşin geçmiş olduğu yer otobüs durağı.
25:27Orada bekleyen kalabalıklar hiçbiri yok.
25:31Necip Fazıl'ın dediği gibi, sahip değiliz mekanlar ve eşyalar kadar bu hayata.
25:40Mekan duruyor, cadde duruyor, camiler duruyor, hanlar duruyor, meydan duruyor, sirkeci duruyor, eminönü duruyor.
25:53Ancak Allah-u Alem şu an görmüş olduğunuz fotoğraftaki hiç kimse durmuyor.
26:00Necip Fazıl'ın dediği gibi, sahip değiliz eşyalar kadar, mekanlar ve makamlar kadar bu dünyaya.
26:10Fotoğraflar aslında bize bu dünyada ne kadar geçici olduğumuzu gösteriyor.
26:16Düşünsenize takvimler 2124, 100 yıl sonra televizyon dünyası artık neye dönüşür, neye devşirilirse bilmem.
26:29Belki de şöyle yapınca bir ekran gelecek ve oradan seyredecekler.
26:33Yine ülke TV ekranları ve yine tarihte yürüyen adam programı devam ediyor.
26:40Orada genç bir çocuk, benden 100 yıl daha genç bir çocuk tarihte yürüyen adamı çekiyor ve anlatırken bu programı referans alıyor.
26:54Hiç kimse yok ama o çocuk bizi referans alarak hanlara bakın diyor, meydanlara bakın diyor.
27:02Bunu çekenler bugün dünyada yok ama biz varız diyor.
27:06Dünya hayatı bu kadar basit.
27:09Bu konuda söyleyeceğim son söz Yunus Baba'ya ait olsun.
27:14Yunus Emre der ki, ana rahminden çıktım, gittim pazara, bir kefen aldım, döndüm mezara.
27:24Bu kadar.
27:26Pazara gidip kefen alıp dönülecek kadar kısa bir insan ve dünya hayatı ve önümüzde 60'lı yıllara ait bir fotoğraf.
27:37Otobüs durağı, araba kalabalığı, burada bir yığın insan.
27:42Hadi gelin kuyruğa girelim ve araç bekleyelim.
27:56Önümüzde bir sürü insan.
27:58Ya da bir dakika, biz şu an kuyruğa girmedik, kaynak yaptık, en öne mi girdik?
28:03Kuyruğun başı burası mı, orası mı bilmiyorum.
28:06Fakat ben şu an kuyruktayım, kaynak yapsam en öne girsem bu kadar insan sanırım bana müsaade etmez.
28:12Herhalde burası kuyruğun sonu ve araç da oraya doğru geliyor diye ümit ediyorum.
28:181960'lardan bir trafik nostaljisi, bir otobüs ve araba trafiği.
28:24Efendim tarihte yürümek sanırım bu olsa gerek.
28:282024'lerden bir anda 65 yıl öncesine gidip 1960'lı yıllarda bir otobüs kuyruğuna girmek ya da kaynak yapmak bilmiyorum hangisi ama az evvel onu yaptık.
28:44Sizi 65 yıl arayla aynı açıdan çekilen iki fotoğrafla baş başa bırakıyorum.
28:58Efendim 1971 daimi halk pazarına,
29:27Eminönü daimi halk pazarına hoş geldiniz.
29:31Buralar pazarmış.
29:33Arka tarafı otobüs durağı, ön tarafı karmakarışık pazar.
29:38Bir marketler zincirine bağlı marketler dahi varmış.
29:42Nereden bahsediyorum?
29:45Zaten fotoğrafı gördünüz.
29:471971 yılında burada pazar var.
29:51Şimdi hadi bugüne gelelim, bakın bugün böyle.
29:55Yani 1971'deki meyvelerin sebzelerin, işte buralarda meyvelerin sebzelerin satıldığı halk pazarı 2024'te tam olarak karşımıza boş bir meydan olarak çıkmıştır.
30:1353 yıllık bir zaman farkı bize inanılmaz bir fotoğraf veriyor.
30:20Bu fotoğrafta bu meyvelerin gitmiş olduğu evler öyle ya İstanbullular kilo kilo ya da kasa kasa o günlerde kasa kasa da alınabiliyordu.
30:34Bu memleket 1974 yılındaki temmuz 1974 yılındaki Kıbrıs müdahalesi Kıbrıs Savaşı'ndan sonra çok büyük bir ambargoya ev sahipliği yaptı.
30:50Avrupa, Asya, Rusya herkes bize karşı geldi.
30:56Ve Türkiye Cumhuriyeti Başbakan Bülent Ecevit Başbakan Yardımcısı Necmettin Erbakan döneminde Türkiye çok ciddi ambargolara maruz kaldı.
31:07Kemal Sunal'ın filmlerinde yağ kuyruğu, tüp kuyruğu, ekmek kuyruğu, şeker kuyruğunu hatırlar mıyız?
31:15Kemal Sunal kapıcı rolünde ya da bekçi rolünde bir yerlerde sırada bekliyor.
31:23Tüp geldi diye bağırınca oraya bir çocuğu bırakıyor ve diğer tarafa gidiyor.
31:28Yağ geldi, şeker geldi, ekmek geldi.
31:32Kuyruklarla tanışarak evlenenler gazete haberlerine çıktı.
31:38Ekmek kuyruğunda uzun süre saatlerce beklenilen yağ kuyruğunda, tüp kuyruğunda, şeker kuyruğunda tanışan insanlar evlendiler, yuvalarını kurdular, gelinlik ve damatlıkla o kuyruğa girdiler.
31:58Efendim şaka değil, efendim espri değil.
32:02Bir film yapmıyoruz.
32:04Türkiye gerçeğinden bahsediyoruz.
32:06Bu ülke bu malların temel gıda maddelerinin kuyruklarını gördü 74'te.
32:14Kıbrıs'tan dolayı, 70 olduğumuz ambargodan dolayı biz o görüntüleri gördük.
32:22Kemal Sunal o filmleri o yüzden çekti.
32:26Ama bu fotoğraf 1971'e ait.
32:30Yani 1971 ambargodan önce insanların rahat yaşadığı kasa kasa domateslerin, kasa kasa salatalıkların, biberlerin, meyvelerin eve götürüldüğü dönemlerdi.
32:44Ve buralar daimi halk pazarı olarak arz-ı endam ediyordu.
32:50Sevgili dostlar 53 yıllık bir fotoğrafla karşı karşıya bulunmaktayız.
32:56Burası Eminönü daimi halk pazarı.
33:00Sizi 53 yıl ara ile aynı açıdan çekilen iki fotoğrafla baş başa bırakıyorum.
33:26Şu an bir Yahudi yerleşim biriminde bulunmaktayız.
33:38Çok inanmadınız değil mi? Ne Yahudi yerleşim birimi?
33:43Burası tam karşımızda Galata Kulesi, önümüzde Galata Köprüsü ve inanılmaz bir kalabalık, inanılmaz bir trafik.
33:54Ne Yahudi yerleşim bölgesi Ahmet?
33:56Dediğiniz duyar gibiyim.
33:58Burası bir daha söylüyorum ve iddiamda çok katiyim.
34:04Burası Çıfıt bölgesi.
34:06Burası Osmanlı Devleti zamanında Yahudilerin yaşadığı yer.
34:12Eminönü Yeni Camii'nin bulunduğu yer, Tahtakale'nin olduğu yer bir Yahudi yerleşim birimi.
34:20Bu topraklarda Romalılar yaşamıyordu.
34:23Bu topraklar kale adı verilen Konstantinopol'ün yani yukarıdaki tepelerin bulunduğu yerin altındaki sürgün ve kanton bölgesiydi.
34:37Burası bir banlıyor, Yahudi banlıyor merkezi.
34:41Tahtel Kala, kalenin altı.
34:45Tahtakale değil.
34:47Tahtakale dendiği zaman akla sanki yukarılarda bir yerde tahta bir kale var.
34:54Onun altındaymışız gibi geliyor değil mi?
34:57Kelimenin tam anlamı Tahtel Kala.
35:00Kalenin altı, İstanbul adı verilen kalenin altında bulunan bir banlıyor, bir kanton.
35:08Yahudilerin yaşadığı bir bölge.
35:11Yaklaşık 60 yıllık bir fotoğrafa bakıyoruz şu an.
35:17Yoğun bir Galata Kulesi, yoğun bir Galata Köprüsü, trafik, her taraf insan ve araç trafiği.
35:26Yahudilerin yerleşmiş olduğu bu bölgede önce Kösem Sultan, ardından Safiye Sultan ve en son Hatice Turhan Sultan bir takım istimlaklerde bulundu.
35:39Ve bu bölgelerde insanları, Yahudileri aldılar başka bir bölgeye götürdüler.
35:45Burası Tahtakale.
35:47Zannedildiği gibi tahta bir kale yukarıda ve onun altında da Tahtakale'nin altı denmiyor ki.
35:54Burası Tahtel Kala.
35:57Yani kalenin altı, Tahtel Altı demektir.
36:02İstanbul adı verilen Konstantinopol'ün altında banlıyorlar ve kantonlar bulunmaktaydı.
36:10Ve burada Yahudiler yaşıyordu.
36:13Tuhaf olan şey Galata Köprüsü'nün diğer tarafı yani Karaköy ya da başka bir tabirle Karaim Köy de bir Yahudi yerleşim merkeziydi.
36:27Abdülmecit Han'ın annesi Bezmi Alem Valide Sultan bir köprü yaptırmak istedi.
36:35Karaköy'den Eminönü'nü birbirine bağlayan bir köprü.
36:40Bir hanım sultan köprüsü.
36:42Fakat ne güzel bir tevafuk ki iki Yahudi yerleşim merkezini Eminönü ile Eminönü Yeni Camii'nin bulunduğu Yahudilerin yerleşim merkezi ile Karaköy'deki Yahudilerin yerleşim merkezini bir köprüyü bağladı.
37:01Bu köprünün de adı Cisri Cedid idi.
37:051840'lı yıllarda Abdülmecit Han'ın padişahlığı döneminde sevgili validesi Bezmi Alem Valide Sultan bu köprüyü yaptı.
37:17İki Yahudi bölgesini birbirine bağladı ve burada bir yeni cami Yahudilerin Dünyası.
37:26İstanbul tarihi ile alakalı ne kadar enteresan bilgiler değil mi bunlar?
37:33Enteresan.
37:34Yahudilerin burada yaşamış olduğu bölgeler ve bugün Yahudilerin yaşadığı bölgede 400 yıldır Müslümanlar şu an duyduğunuz gibi Kur'an ayetleri süslüyorlar.
37:49Öğlen namazı bitti insanlar ve cemaat yavaş yavaş camiden dışarıya doğru çıkıyor.
37:57Bu da namazın bitiriş duası.
38:01Allah namaz kılanların namazını kabul etsin.
38:04Bir fotoğraf var karmakarışık 60 küsur yıl öncesine ait bir fotoğraf ve o fotoğraf şu an bizim karşımızda.
38:15Bugüne 2024'e ve o güne 60'lı yıllara bakıldığında iki fotoğraf yan yana konulduğunda nelerin burada değiştiği çok bariz belli.
38:30Sizi iki fotoğrafla 60 küsur yıl arayla aynı açıdan çekilen iki fotoğrafla baş başa bırakıyorum.
39:00Altyazı M.K.
39:30Altyazı M.K.
40:00Altyazı M.K.
Yorumlar