- 2 yıl önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Merhaba değerli izleyiciler, Cumhuriyet TV'ye hoş geldiniz.
00:12Bugünkü konuğum Fatih Ergenekon, ilahiyatçı.
00:15Kendisiyle son günlerde gelişen bir diamond tema üzerinden gelişen bir tartışma var.
00:20Bunu konuşacağız.
00:21Tabi bunun ardından bir de hadis, sünnet, Kur'an konularındaki tartışmalara da değinmeye
00:28çalışacağız.
00:29Bunlarla ilgili aslında yeni değil, çok daha önceki yıllardan beri bazı tartışmalar
00:32sürüyor.
00:33Bunları ele alacağız.
00:34Evet Fatih Bey hoş geldiniz.
00:35Hoş bulduk.
00:36Öncelikle bu davet için teşekkür ederim.
00:38Ben teşekkür ediyorum.
00:39Kırmadınız buraya kadar geldiniz.
00:40Her zaman.
00:41Şöyle başlayalım istiyorum.
00:42Şimdi diamond temanın programda bahsettiği konular, iddialar aslında daha önceki
00:48yıllardan beri konuşulan iddialardı.
00:50Tartışılıyordu ilahiyatçılar arasında veya başka araştırmacılar arasında.
00:56Fakat bu program tabi bir popüler kültürün etkisiyle beraber çok fazla yayılınca işe
01:01siyasette girdi.
01:02İşte Adalet Bakanı bile bu program konusunda işte eleştiride bulunarak davalar açıldı
01:08vesaire böyle bir duruma geldi olay.
01:10Öncelikle şunu sorayım.
01:12Diamond temanın iddialarıyla ilgili siz ne düşünüyorsunuz?
01:15Buradan gireyim.
01:16Ardından bu konuların tartışılması sizce böyle yasaklı hususlar mı?
01:21Yani asla kimsenin konuşmaması gereken, değmemesi gereken konular mı?
01:25Buna da yorumlamanızı bekliyorum.
01:27Teşekkür ediyorum.
01:28Aslında yanınıza gelirken biraz yolda düşündüm.
01:31Nasıl bir açıklama yapsak bununla ilgili diye.
01:34Diamond temaya X dedim.
01:36Karşısındaki konuklara da Y dedim.
01:38X ile Y'nin tartışmaları her zaman olmuş ve olacak gibi de gözüküyor.
01:42Zira 1400 yıldır bu meseleler konuşulup tartışılıyor.
01:45X1 olur, X2 olur, 3X olur, 4X olur, Y'ler değişir.
01:49Ki 50 yıl önce de bunlar tartışılmış, 100 yıl önce de tartışılmış, 1000 yıl önce de bunlar tartışılmış.
01:54Ve muhtemelen kıyamete kadar da tartışılacak gibi gözüküyor.
01:57İşin doğrusu burada siyasetin karışması aslında çok etik de değil, hoş da değil.
02:02Zira bu meseleler ilim meclislerinde tartışılmalı.
02:06Yani bunların cevabını verecek olanlar hakimler ya da savcılar değil.
02:09Bu ülkenin binlerce akademisyeni var, ilahiyatçısı var, diyanetin on binlerce kadrosu var.
02:16Yine hasbelkader bu işleri merak eden, entelektüel olarak araştıran gençler var.
02:22Dolayısıyla bu mesele masada konuşulur, masada çözülür ve diyalogla aşılması gerekir.
02:28Çözülemez bir tartışma kültürü.
02:30Ama din bitti eyvah işte din elden gidiyor gibi tartışmalar, bu tarz feveranlar çok yersiz.
02:35Bizim biraz bu tartışma kültürünü geliştirmemiz lazım.
02:38Yani biz bu tarz tartışmaları genelde holiganist duygularla izlemeye çalışıyoruz.
02:44Yani bu bir Fenerbahçe-Beşiktaş maçı değil.
02:47Dolayısıyla burada olabilir yani insanlar bazen bir şeyleri yanlış öğrenmişlerdir, eksik bilgiler vardır.
02:56Geliştirebilirler.
02:57Bu tartışma kültürünü ötekiyle diyaloga geçme şeyini bizim aşabilmemiz lazım artık.
03:02Bu holiganizmden bu işi çıkartıp bir futbol tutkusunda edasında değil de
03:07yani bir ağırlığı olan bilgiye, delile önem verecek bir şekilde bu kıvama getirmemiz lazım.
03:13Zira Kur'an o Müslümanlar ki sözün tamamını dinleyip en güzeline uyarlar diyor.
03:18Yani sizden olmayanı kaldırın, yok edin, öldürün gibi değil.
03:22İman eden bir delile iman etsin, inkar eden bir delile inkar etsin diyor yine Kur'an.
03:27Dolayısıyla kendimiz gibi düşünmeyen insanlara da bu özgürlük alanını tanımamız lazım.
03:32Onların da hakkını bizim muhafaza etmemiz lazım.
03:36Çünkü bizim kaçacağımız ya da aman işte bunlar gözükmesin, bunları bastıralım, bunları örtelim diye
03:42böyle hasır altı edeceğimiz hiçbir durumumuz ya da konumumuz yok.
03:46Evet, tabii ben de katılıyorum söyleyeceğinize bu anada.
03:49Neticede bir tartışma kültürü, bir münazara kültürü tabii kahvehane düzeyinde değil yani bu ciddi bir düzeyde.
03:54Bir tartışma kültürünün geliştirmesi lazım.
03:56Buradan da bir şeyleri yasaklamak aslında karşıt fikri daha da güçlendirir.
04:01Nitekim Diamond Tema'nın tartışmaları gündeme geldiğinden itibaren yapılan bu baskı sonucu, bu haksız baskı sonucu
04:08Diamond Tema'nın takipçilerini daha da yükseltmemesi lazım.
04:12Yani bu artık günümüzde bu tip bir mücadele veya ne diyorlarsa adına tam tersi tepki doğuruyor.
04:21Gayet de tabii olarak neticede bir dijital çağda yaşıyoruz.
04:23Herkes her şeye yetişebiliyor, ulaşabiliyor.
04:25Ki ben bilakis bu tartışmaların da arttırılması taraftarıyım.
04:28Yani şöyle ki gerçekten bizim dedelerimizin zamanında onların bir ömür boyunca karşılaşabileceği sorunlar ve sorulara
04:36totelde bir ömürde karşılaşabileceği sorular ve sorunlara bugün bir genç elindeki telefonla bir günde karşılaşabiliyor.
04:44Dolayısıyla bizim burada karşı tarafı ötekileştirmek değil, biz Müslümanlar olarak bu tarz sorulara, sorunlara ya da problemlere neler sunabiliyoruz?
04:53İnsanlığa ne vaat edebiliyoruz? Bunlar üzerine bizim kafa yormamız lazım.
04:57Evet, hatta eleştirilen şeylere karşı bir yanıt da verebilmek lazım burada.
05:01Tabii Diamond Temo şunu da aslında atlamamak lazım.
05:04Yani tabii biz şimdi kendisini konuşmadık, onun bir tartışma kültürünü konuşmuş olduk.
05:09Tabii ki onlara cevaplar verilebilir, verilir, verilmelidir de.
05:12Bugün Diamond Temo olmayacak, 30 yıl sonra bir başkası olacak.
05:16Bu zihniyeti konuşmak lazım.
05:19Yani meselelerin kendisini konuşmak lazım.
05:22Tabii biz biraz da işin dedikodu faslını da seviyoruz, hoşumuza da gidiyor.
05:28Bunun üzerine yoğunlaşıyoruz ama enerjimizi biraz daha doğru yere kanalize etmek lazım.
05:32Tabii burada siyasetin de etkisiyle bir diyanetin politikasının getirdiği bir şeyi de var, sonuç da var.
05:38Yani bilhassa gençler arasında ki yaşlılarda da var bu.
05:41Ateizm ve deizme ciddi bir kayış olduğunu görüyoruz burada, çok ciddi bir yükseliş olduğunu görüyoruz.
05:47Bu tabii şey anlamında söylemiyoruz burada.
05:49Ateizm ve deizm kötüdür veya iyidir vs. anlamında söylemiyoruz.
05:52Bu bir tespit yani, bir halde bunu ortaya koyuyoruz.
05:54Ve bunun kökenine baktığımızda da aslında ben naçizane şahsi araştırmalarımda görüyorum ki,
05:59diyanetin politikaları ve siyasetin işin içine bu kadar dahil olmasıyla böyle bir tabloyla karşılaştığımızı görüyorum.
06:06Bu konuda da fikirlerinizi rica edeceğim.
06:08Ardından şu soruyu sormak istiyorum bir de.
06:11Diamond Tema'nın bahsettiği o en çok hatta tepki çeken,
06:15işte Hz. Peygamber'in 9 yaşında bir kızla, bir Ayşe ile evlendiğine dair iddiaya da değinmek istiyorum.
06:23Onunla ilgili de görüşlerinizi merak ederim.
06:25Evet, şimdi aslında buradaki temel tartışmalar yine X ve Y'ye dönecek olursak,
06:29aslında kaynakta temel İslam'ın parametreleriyle ilgili problem olduğunu net bir şekilde görüyoruz.
06:34Yani siz bugün hadislere baktığınız zaman Allah Resulü'nün vefatından yaklaşık 200 yıl sonra yazılmaya başlanmış olan
06:41Buhari olsun, Müslim olsun tamamen bütün mesele bunları dinde kabul edip etmeyeceğimiz meselesiyle ilgili.
06:47Yani aslında problem hadis ve Kur'an tartışmasının sadece ortaya dökülmüş haliydi.
06:53Zira bugün rivayet kültürüne baktığımız zaman rivayetlerde her şeyi bulabiliriz.
06:58Yani hadislerin kendi içerisinde birçok çelişki barındıran hadisler, dönemin kendi siyasi yine bir takım beklentileriyle oluşturulmuş hadisler.
07:07Biraz da Muaviye dönemiyle beraber.
07:08Emevilerle beraber özellikle başlayan.
07:10İşte kadere imanın mesela sokulmuş oldu.
07:12İşte başınıza ne gelirse gelsin bu Allah'tandır dendiği.
07:15Hz. Hüseyin'in şehit edilmesiyle beraber canım o onun zaten kaderiydi.
07:20Yani onun kaderini Allah onu yazmıştı.
07:23Benim buradaki suçum ne gibi?
07:24Yani insanlar kendi gerek siyasi gerek bazen ticari menfaatleri gereğince bolca hadis uydurmuşlar.
07:31Yani bunu net bir şekilde bugün görebiliyoruz.
07:33Biz bu hadisleri dinin kendisiymiş gibi kabul ettiğimizde bu sefer hadisler arasındaki bu tenakuzlar veya çelişkiler sanki İslam'ın kendi içerisinde bir çelişkisi varmış gibi ne yazık ki adetliyor.
07:45Yine bazı mezhepler içerisindeki bir takım akla, mantığa ya da günümüzün değerleriyle bağdaşmayan bir takım inançlar.
07:53Kur'an'da geçmeyen birçok olayın ne yazık ki haram zannedilmesi.
07:57İşte yıllarca kadının sesi haram mı değil mi?
07:59Resim yapmak, heykeltıraş yapmak haram mı değil mi diye ne yazık ki bunları tartıştık.
08:03Oysa ki bugün gerçekten Müslümanlar olarak Kur'an'ı merkeze alan, Kur'an dışındaki diğer bütün o müktesebatı kültür diye ayırabilen yani bir dinin bir asılları var bir de dinin kültürü olması gerekirken
08:17biz maalesef kültürüyle beraber dinin kendisini din zannettiğimiz için bu tartışmalar hala ne yazık ki devam ediyor.
08:24O yüzden işte bugün efendim işte sarık cübbe diye din zanneden yani Arapların birçok kendi kültür, gelenek, örf ve adetleri ne yazık ki hala din zannedilebiliyor o dönemin.
08:35Ben temelde bu ayrışmayı önemli görüyorum.
08:39Yani hadis, Kur'an ve fıkıh bunları mutlaka birbirinden ayırmak gerekiyor diye görüyorum.
08:45Yoksa bu tartışmalar böyle bu sadece bir agnostik ile bir Müslümanın bir ateistle Müslümanın tartışması değil.
08:52Yani Müslümanlar da kendi içlerinde bu durumları münazara ediyorlar.
08:56Zira özellikle dikkat ettim işte tartışmaların bazılarını dinleyebildim.
09:00Haklı yani söylemiş olduğu birçok itirazda haklı.
09:04İşte mesela bunlardan birisi Hazreti Ayşe annemizin evlilik yaşı meselesi.
09:08Oysaki denilecek tek bir konu var ki bu Buhari hadisidir.
09:11Yani hadis ile din inşa edilemez.
09:14Hadisler doğru bilgi kaynakları değildir.
09:16Yani dinin temeli olarak hadisler sayılamaz.
09:20Dolayısıyla bu konuyu bilmiyoruz.
09:22Yani yaş olarak net bir şey söyleyemiyoruz.
09:26Yani hadislere bakmazsak eğer ki hadislerde tartışılan hususlardan biri.
09:31Burada bazı ilahiyatçıların bilhassa bazı eski ilahiyatçıların şöyle bir açıklama yaptığını gördüm.
09:37Araplarda yaş sayımı konusuna dayandırıyorlar mesela bunu.
09:42Dönemin Araplarında yaş sayımının kız çocuklarında Regli döneminin ardından artı bir artı iki olarak devam ettiğini.
09:49Dolayısıyla aslında Hazreti Ayşe'nin en az 19-20 yaşlarında olması gerektiğine dair bazı iddiaları oldu.
09:59Eski ilahiyatçılardan.
10:01Buraya siz ne düşünüyorsunuz?
10:03Bu tarafa gelenek bakımından da böyle bir şey olmuş olabilir mi?
10:06Yani bu da aslında işin doğrusu bir yorum.
10:08Ama bununla ilgili de ciddi anlamda elimizde kaynaklar maalesef ki yok.
10:13Yani Arapların adet döneminden sonra kadınların yaşlarına saymasıyla alakalı da maalesef elimizde gerçekçi bir delil yok.
10:20Anladım.
10:21O zaman şeye gelelim istiyorum tekrar.
10:23Çok üzerinde durduk.
10:25Hani hadis ve Kur'an ayrımı.
10:27Hadislerin kendi içinde dahi çeliştiği hatta Kur'an'la da çeliştiği noktalar olduğuna dair.
10:32Burada bu tartışmalar ne zaman yapılırsa karşımıza çıkan tablo şu.
10:37Bazı cemaat liderleri bazı tarikat liderleri hatta bazı ilahiyatçılar Kur'an Müslümanlığı diye gelişen bir kavramın bir sapıklık olduğuna dair böyle çok sert açıklamalarda bulunuyorlar.
10:51Tabii bunları açıklayanlara baktığımızda işte bir tanesi yurt dışında şimdi yaşayan kaçak olarak yaşayan bir isim.
10:57Bazıları hala Türkiye'de yaşayan isimler.
11:00Kur'an Müslümanlığı sapıklığı diyorlar.
11:03Kur'an Müslümanlığı bir sapıklık mı?
11:06Yani eğer bunu dememiz gerekiyorsa başta bu dini bize tebliğ eden Hazreti Peygamber'e de bunu demeleri lazım.
11:11Zira Allah Resulü bize Kur'an'dan başka hiçbir şeyi tebliğ etmedi.
11:15Yani kendisi de önce Kur'an'a iman etti.
11:17Kur'an'a tabi oldu.
11:19Daha sonrasında bize Kur'an'ı tebliğ etti.
11:21Yani Kur'an'ın dışarısında bize gelen bir şey yok.
11:24Allah Resulü 10 yıl yaklaşık Medine'de cuma namazı kıldırdı.
11:28Ve cuma namazlarını yine Kur'an'dan başka bir şey okumadı.
11:31Kur'an'dan başka bir şey bize aksettirmedi.
11:34Yani yansıtmadı da.
11:35Biz sonrasında merak edip de acaba demiş olabilir mi neler demiş olabilir diye bunları topladık.
11:41Yani Hazreti Ömer'e bile baksak.
11:43Hazreti Ömer'de Allah Resulü'ne ait olan sözleri yine kendilere aktarıyorlar bunları.
11:47Yine kendisinin yaktırdığını görüyoruz.
11:49Yani Kur'an bize yeter.
11:50Kur'an'ın dışında ikinci bir şey yapmayalım.
11:52Bu dualizme kaymasın şeklinde de aslında ilk 4 halifenin de bu anlamda bir metodu var.
11:57Bir usulü ve üslubu var.
11:59Başta o zaman bunu Hazreti Muhammed Aleyhisselam'a demek lazım.
12:03Yani çünkü o dini bize getiren, öğreten o.
12:07İkincisi, Kur'an'ın dışındaki belirli şeyleri kabul etmek demek aslında
12:13o dinde helali, haramı belirleyen ikinci bir unsur olduğunu iddia etmek demek.
12:20O zaman Allah bu dini ravilere, hadisçilere muhtaç etti gibi bir anlamı geliyor.
12:27Eğer bir dinin kurucu unsuru Allah ise, helali, haramı belirleyen, o dinin sınırlarını, çizgilenemeyen kalıplarını belirleyen eğer Allah ise
12:35ben o dine bir şeyler ilave ediyorsam eğer, o zaman ben de o dinde otoriteyim,
12:40ben de o dinde kurucu unsurmuşum gibi bir pozisyona düşmüş olurum.
12:45Oysa ki biz dinin kurucusu değiliz.
12:47Dinin sahibi Allah, bu dinin kendi sınırlarını ya da kurallarını kitapta bize anlatıyor, gösteriyor.
12:55Biz buna uymakla yükümlüyüz.
12:56Biz bu dine yeni haramlar, yeni yasaklar ya da bazı haramları helale çevirmek gibi bir yükümlülüğümüz yok.
13:03Biz bunu uymakla, elimizden geldiği kadar, yaşamakla ve bunu kitaptan öğrenmekle sorumluyuz.
13:08Tabi bunun için ne yaptılar? Önce dediler ki siz Kur'an'ı Arapça okuyun.
13:12Öncelikle ne yaptık? Kur'an'ın kendi lafını, sesini yücelttik.
13:17Dedik ki Türkçe okursak, anlayarak okursak bu olmaz, bununla hatim olmaz, bir sevap kazanamayız diye
13:23önce lafını Arapçasını yücelttik.
13:26Bununla ilgili tartışmalar hatta 100 yıl öncesine, Cumhuriyet'in kuruluşu döneminde de birden var.
13:31Hatta Cumhuriyet öncesi, Osmanlı son döneminde de acaba Türkçe okunsun mu okunmasın mı tartışmaları var.
13:38Yani yeni bir şey değil aslında.
13:40Değil. Sonrasında dediler ki efendim Kur'an'ı siz anlayamazsınız, sizin ilminiz buna yetmez.
13:45Çünkü Kur'an çok sırları olan, gizli böyle mit kitabı.
13:49Bunu anlayabilmeniz için böyle derin derin anlamlar, manaların size nazil olması lazım gibi bir Kur'an tasavvuru oluşturdular insanlarda.
13:57Peki ne yapacağız? O zaman bunu tabii ki biz anlayacağız ve size biz anlatacağız.
14:02Efendim işte Kur'an'ı tek başınıza anlayamazsınız, ne yapalım?
14:06Yanına şu kitapları da okuyun, şu hadisleri de okuyun.
14:09Ancak böyle anlaşılabilir gibi maalesef insanlarla Allah'ım bize anlayalım, okuyalım,
14:15hayatımıza uygulayalım diye göndermiş olduğu kitap arasında ayrım bir uçurum oluştu.
14:19Abdestsiz Kur'an'a dokunamazsınız gibi, Kur'an'ı mutlaka yükseklere asmak gibi.
14:24Yani biz Kur'an'ı mülakatlara girmeden önce okunan, işte belirli anlarda, belirli zamanlarda, ölünün arkasından okunan böyle bir mit kitabını adeta çevirdik.
14:37Hayatın içerisine sokamadığımız için dinin kendisini asıl, orijinal, açık, yani kendisini mübin diye tanıtır Kur'an.
14:46Açık olan kitaptan öğrenmek yerine ne yazık ki hep belirlerini araya katarak onların anlamış olduğu o algıyı, o yorum biçiminin kendisini din zannettik.
14:55Asılla ulaşamadık, aramızı hep bir şekilde mesafe koydular.
15:00O yüzden hep yıllardır aslında söylenen şu ki, bu dönemin tartışması değil, örnek vereyim.
15:04Mesela Mutezile'de kabir azabı yok demiş.
15:07Yani bu son yıllarda söylenen bir unsur değil.
15:10Tarihe baktığımız zaman da zaten bunu savunan insanlar hep olmuş, hep olacaktır da zaten.
15:15Bu böyle bir iki akım, bu şekilde geldi ve bu şekilde devam edecek gibi gözüküyor.
15:20Sanırım kabir azabı da Kur'an'da yok diye biliyorum ama.
15:24Kabir azabı aynı şekilde işte aslında o hadislerle ilgili tartışmamız birçok mesele.
15:29İşte medya karedesin bugün haram olması, müziğin, resimin, sanatın haram gibi gözükmesi gibi birçok maalesef Kur'an'da olmayan haramlar,
15:38din alimlerinin kendi yorumları din zannedildiği için bugün haram maalesef zannediliyor.
15:44İşte evde köpek beslenmesiyle ilgili güncel bu tarz meselelerin birçoğu maalesef Kur'an'da olmayan haramlar.
15:49Saç ekimine kadar yani sanki o dönem saç ekimi varmış da bunu yasağa koyulmuş gibi acayip bir tablo var.
15:55Tabi buradan şeye de gelmemiz gerekiyor aslında.
15:57Bu kadar dini bilmememize rağmen yani hadisler, hurafeler, ayetler hepsinin birbirine girdiği, böyle boca edildiği bir dönemde
16:08bir de bazı bir kesim var ki şeriat istiyoruz diye piyasaya çıkıyorlar hatta bununla ilgili gösteriler yapıyorlar vesaire.
16:17Şeriatta ne anlıyorlar bilmiyorum yani şeriatı nasıl görüyorlar bilmiyorum ama hakikaten siz nasıl bakıyorsunuz bu konuya?
16:25Aslında ilk dönem İslam alimlerindeki Ebu Hanife'ye, Şafi'ye falan da gitsek şeriat dendiği zaman hiçbir anlamda devlet yönetimiyle ilgili bir şey anlaşılmamış.
16:34Şeriat dendiği zaman dinin kendi içerisindeki şey yasaklar, helaller, haramlar yani hani dini doğru yaşama kılavuzu gibi düşünebileceğimiz
16:42belirli bir takım maddeler hep akla gelmiş. Daha sonrasında şeriat dendiğinde bir yönetim biçimi gibi bunlar hep düşünülmüş.
16:50Sanki Allah'ın istemiş olduğu düzen, nizam buymuş gibi şeriata böyle anlamlar yüklenilmiş.
16:58Burası öyle problemli ve gri bir alan ki Ömer Bey bugün şeriat istiyoruz diyenlere bile şeriat gelir onları da yutabilir.
17:08Yani sizler şeriata uygun davranmıyorsunuz diye. Burası çok gri bir alan yani insanlar kendi zihinlerindeki kafalarındaki din algısını,
17:17dinin yorumlanma biçimini işte şeriat budur, Allah'ın istemiş olduğu düzen, nizam budur deyip bunun adına şeriat diyerek bunu size sunuyorlar.
17:26Örnek veriyorum mesela işte orada da tartışılan bir konu mürtedin öldürülmesi yani dinden çıkan bir kişi öldürülür mü öldürülmez mi?
17:35Bugün dünyaya baktığınız zaman şeriatla ilgili meselelerde öldürülür. Olsaydı Kur'an-ı Kerim'de Bakara suresinde ayet var.
17:41Yani kim dinini değiştirdiyse onun işi ahirette Allah'a kalmıştır diyor bitti. Yani Kur'an mesela buna dünyevi bir ceza biçmez.
17:48Kur'an alkol olan bir kişiye dünyevi bir ceza biçmez. Yani helalleri yapmayan, haramları yapanlara Kur'an herhangi bir dünyada ceza biçmez.
18:01Ama bugün mezheplere gitseniz 3 mezhebe göre namaz kılmayan öldürülür, hanefilik biraz daha onlara göre yumuşatılmış, hapse atılır, 3 gün tövbeye davet edilir vs.
18:11Oysa ki Kur'an'da böyle bir ceza veya böyle bir yasaklama yok.
18:14Nereden çıkıyor peki bunlar?
18:16Tamamen mezhepsel içgüdüler yani mezheplerin kendi yorumları işte vay efendim Hazreti Ömer alkol alan bir kişiyi kırbaçlattırmış ceza verdirmiş gibi ne yazık ki.
18:26O zaman hadis veriyor ayetlere dayalı o zaman.
18:29Ve insanlar işte bu rivayetlerin kendilerini dinin asıl unsuru zannettikleri için din ile bunu eşit diyorlar insanlar bugün.
18:37Bu ayrımı yapabilmek bugün çok önemli.
18:39Rejim meselesi, İslam'da Kur'an'da bir kadının taşlanarak öldürülmesi diye bir şey yok.
18:44Yani ayetler Kur'an'da çok bellidir bunun cezası ya da sınırları.
18:48Ne yazık ki eskiden gelen yani Yahudilerden gelen bir şeriat yani onların kendi işlerindeki düzeninden gelen bir ceza biçimi maalesef İslam'ın içerisine bu İslammış gibicesine boşa edilmiş durumda ne yazık ki.
19:02Tabi burada tek tek ayet tartışma ile ilgili ne vaktimiz var ne de böyle bir hazırlığımız oldu ama Kur'an'da bir devlet sistemi tarif ediliyor mu?
19:13Veya bir rejim tarif ediliyor mu?
19:15Yani hani kaynak aldıkları yerler hadisler ve rivayetler onu görebiliyoruz yani şeriat anlamı bakımından ama böyle bir şey de var mı?
19:23Aslında Kur'an'a baktığımızda peygamberler tarihinden de görüyoruz ki mesela Süleyman peygamber dönemindeki yönetim biçimi farklı.
19:31Yusuf peygamber dönemindeki yönetim biçimi farklı.
19:34Hazreti peygamber dönemindeki yönetim biçimi daha farklı.
19:38Kur'an bunların hiçbirisini doğru olan budur ya da şu yanlıştır diye eleştirmiyor ama ne yapıyor?
19:42Bize temel ilkeler ve parametreler veriyor Kur'an bize.
19:45Adalet, ehliyet, liyakat, mesela rüşvet yememe gibi.
19:51Kur'an bize bir devlet yönetimindeki temel ilkeleri verir.
19:54Aslında nizam-ül mülkün siyaset namesinde anlattıkları ideal devlet tarifleriyle benzer şeyler.
20:00Benzer şeyler.
20:01Yani bu ortak akılla kurulacak.
20:03Şura'ya Kur'an çok önem verir.
20:05Zaten yine ayet-i kerime var.
20:07Yani meclis aslında.
20:08Meclis.
20:09Şura suresi diye bir sure var Kur'an-ı Kerim'de.
20:11Onların işleri aralarında şura iledir diyor.
20:13İlk mecliste yazan ayet odur aslında.
20:16Yukarıda yazan ayet-i kerime odur.
20:18Onların işleri aralarında şura iledir diyor Kur'an-ı Kerim.
20:21Yani danışmaya, ortak akla önem veriyor.
20:24Ama hiçbir zaman bir devlet şöyle yönetilmelidir, şunlar şunlar olmalıdır diye vermez.
20:30Çünkü hukuk dediğimiz şey dinamik bir şeydir zaten.
20:33Yani hukuk da gelişir.
20:35İnsanlar değişirler, gelişirler.
20:37Zamanın ruhu dediğimiz bir olay vardır.
20:40Yani her dönem değerler değişebilir.
20:43Belirli sabitelerle beraber elbette ki.
20:45Değişkenler vardır.
20:47İnsanlar, zihinler değişirler.
20:48Kültürler değişir.
20:49Yani bugün sizin babanızın, dedenize olan yaklaşım ve tavrıyla benim babama olan yaklaşım ve tavrım arasında çok fark var.
20:58Muhtemelen çocuklarımızın da bizimle olan davranışlar arasında çok fark olacak.
21:03Dolayısıyla Kur'an bize temel prensip ve ilkeleri verir.
21:06Bunları nasıl işleteceğimizi söyler.
21:08Ortak akla vurgu yapar.
21:10Şuraya, danışmaya, meclise vurgu yapar Kur'an.
21:13Ama şöyle yönetin, ceza hukukunda şunlar olsun diye bir şey demez.
21:20Aslında temel insani değerlerden bahsediyor.
21:23Ve bu bakımdan baktığımızda o zaman modern hukukla çok da bir farkı olmadığını ben anlıyorum.
21:31Yani temel insani değerlerde en azından buluşulabiliyoruz.
21:33Elbette ki öyle.
21:34Şimdi biz bugün Türkiye'de şeriat deyince insanlar hep genelde akla yasaklamalar, sınırlar ve ceza hukuku geliyor.
21:39Genelde benim de nacizane gözlemlediğim o işte.
21:42Şeriat olabilmesi için illa da hırsızın elinin kesilmesi gerekir.
21:46İşte veya şu oldu işte şunu asalım bunu öldürelim.
21:49Bu değildir aslında.
21:50Kur'an'ın öngörmüş olduğu toplum zaten böyle bir toplum değildir yani.
21:54Evet.
21:55Tabii o tarafta ayrı bir şey tartışma konusu ama o zaman sizin dediğinizden anladığım
22:01Kur'an'da aslında birilerinin anladığı mantıkta bir şeriat algısı yok.
22:06Kur'an'da görebildiğimiz kadar.
22:08Kur'an'ın dayanakları da yok.
22:10Yani bugün şeriatı savunan insanların Kur'an'dan getirdikleri dayanaklar da yok.
22:14Hepsi hadislerden ve rivayetlerden oluşan.
22:18O dönemin kendi din algısıyla oluşturulmuş bir yönetim biçimi işte Allah'ın istediği
22:22de budur deyip insanlara paket olarak sunulmuş bir sistem.
22:25Ve maalesef bugün biz retorikle sloganik bir şekilde belki de iyi niyetli olarak
22:31yani niyetini bilemiyoruz ama bunu ne yazık ki insanlar savunuyorlar.
22:36Ama bunu Kur'an'la eşitleyip buna Kur'an'dan dayanak bulamıyoruz.
22:40Çünkü hadislerde Ömer Bey her şey var.
22:42Birbiriyle çelişen o kadar fazla rivayet var ki bugün hadislerde.
22:45Ortaya her şeyi çıkartabilirsiniz.
22:47Ama Kur'an burada duruyor.
22:50Açık ve net bir şekilde.
22:52Piyor ufak şekilde önümüzde duruyor.
22:54Yani kendi yönetim biçiminizi kendiniz belirleyin.
22:58Zaten hakikaten toplumlarda da baktığımızda tarihsel süreçte de ele aldığımızda
23:04toplumlar kendi dinamikleriyle bunları geliştirmişler.
23:08İslam'ın en yaygın olduğu dönemlerde de yine aynı şekilde.
23:11Yani bir Emevi dönemiyle bir Abbasi dönemini bile yönetim zihniyeti bakımında
23:16çok farklı görebiliyoruz.
23:18Kesinlikle.
23:19O yüzden ben soruyorum tekrar.
23:21Yani kimin şeriatı, neye göre şeriat, hangi şeriat diye bir sormak lazım.
23:25Sizin bahsettiğiniz eğer bir Kur'an şeriatı ise o zaman söylüyorsunuz işte.
23:29Kur'an'da böyle bir dayatma yok diyorsunuz.
23:31Ama hadislere göre bir şeriat ise o zaman ortaya çok büyük bir kaos çıkıyor karşımızda.
23:37Ve maalesef öldürmelere kadar, rejmetmelere kadar vesaire insanlık dışı birçok tablo çıkıyor karşımızda.
23:44Çünkü sizden olmayan herkesi mürted ilan edip katline cevaz verebilirsiniz.
23:49Ve herkesi sizin gibi yaşaması zorundur.
23:51Dayatmış oluyorsunuz.
23:52Yani böyle bir zorunluluk bugünkü dünyada hala nasıl düşünülebiliyor orası da ayrı bir husus bence.
23:57Ve şunu da bence altına çizmek lazım.
23:59Bakın insanların bireysel anlamda günah işleme gibi bir özgürlükleri var.
24:04Yani özgürlüğün olmadığı yerde imtihan olmaz ki zaten.
24:09Bırakacaksınız insanlar kendileri bunu tercih edecekler.
24:12Yani Müslümanlar kimsenin başına bekçi ya da jandarma değil.
24:15Allah'tan almış olduğumuz böyle bir dayatma zorlama gibi bir yetkimiz yok.
24:19Bize düşen güzel örnek olabilmek.
24:22İnsanları teşvik edip özendirebilmek.
24:24Ama insanların kendi tercihleri ya da dayanaktır.
24:26Yani kimseye zoraki bir şekilde din dayatmak, dini hapsetmek, dini daha doğrusu bir duvar gibi kullanmak gibi bir şeyimiz yok.
24:37Din bir kapıdır bilakis.
24:39Yani kapıları açmak için vardır.
24:41Din bir duvar değildir.
24:43Bugün maalesef en çok problem yaşadığımız konulardan da birisi bu.
24:47Hani dediniz ya işte insanlar bu tarz siyasi baskılamalardan dolayı dinden uzaklaşıp aralarına mesafe koyabiliyorlar.
24:55Bunun birçok sebebi var.
24:56Bunlardan birisi de din adamı diyebileceğimiz tırnak içerisinde ki İslam'da din adamı diye bir aslında sınıfı yoktur.
25:02Ruhban sınıfı yoktur aslında ama bu insanların da maalesef temsil kabiliyetinin olmaması,
25:09sürekli tehdit dili kullanarak her şeyi ceza ya da ödül üzerinden anlatmaları ya da değerlendirmeleri.
25:17Hani bugün şey gibi bu.
25:19Acaba cennet olmasaydı ya da cehennem olmasaydı da bu kadar hassas olur muyduk?
25:23Yani merkeze sevgiyi veya dostluğu değil de hep acaba menfaati, ödül ya da cezayı mı koyuyoruz diye de belki sorgulamak gerekiyor.
25:33Bunun gibi sayabileceğimiz birçok olaydan dolayı ne yazık ki işte bu bahsettiğiniz, başta bahsetmiş olduğunuz bu bir algı değil bu bir olgu.
25:42Yani böyle bir hakikat var önümüzde.
25:44Bu cereyan ediyor.
25:45Tabii bu mesele işin teolojik olarak tartışılacak kısımları, felsefe olarak mantık tarafından tartışılacak kısımları birçok ayağı var bu hususlarla ilgili ama
25:55ben şunu da merak ediyorum yani böyle aklınıza gelen çarpıcı hadis ve Kur'an çelişkilerine dair birkaç örnekle vermenizi rica edeceğim.
26:04Benim şahsen baktığım, okuduğum bazı şeyler var ama sizin de mesela bu konularla ilgili böyle örnekler verebilirseniz sevinirim.
26:11En basiti mesela yine aklıma, zihnime gelen tartışmalar dinden çıkanın öldürülmesi meselesi.
26:17Oysaki Kur'an-ı Kerim'e göre dinden çıkanın öldürülmesi gibi bir olay yok.
26:21Kur'an-ı Kerim'e göre haramlar bellidir.
26:23Kur'an dört tane bize haram sayar ama bugün din adına baktığınız zaman o kadar çok haram ve yasak uydurulmuştur ki.
26:29Yani o kadar çok işte örnek verelim işte satranç oynamanın haram olması.
26:34Yani satranç oynamak haram olarak gözükmüyor.
26:36İzleyenler de domuz eti yemiş kadar günaha girmiştir diye biliyorsunuz o fetvaları hatırlarsınız anlatılıyor ne yazık ki.
26:43Yine müzikle alakalı olan durumlar.
26:45Yani bugün sosyal hayata baktığımızda din o kadar yaşanılamaz hale getirilip insanların sırtına yük edilmiş durumda ki maalesef.
26:54O kadar ilaveler yapılmış ki artık insanlar ve gençler din yükünü kaldıramayacak duruma geldiler.
27:00Ve kaçıyorlar.
27:01Kaçıyorlar. Zaten şu var ya beli kırılacak ya da o yükü atıp oh ya rahatladım deyip kendisini özgür hissedecek.
27:11Oysa ki din yük olan bir unsur değil yük alan bir unsur olmalıydı.
27:16Yani dinin kendisi zaten hayattaki problemlerle bizim baş edebilmemiz için gönderilen Allah'a yakınlaşmamız onu tanıyabilmemiz.
27:25Sadece bu dünyaya değil bu dünyanın bir öteki tarafında var olduğunu inanıp bu bilinçle hareket etmemiz gereken bir unsur olmalıyken.
27:34Maalesef din insanların sırtına boca edildiği için bugün insanlar dinden kaçmaya çalışır hale geldiler.
27:41Tabi bu din derken hep yine tırnak içinde hatırlatalım.
27:44Yani bu Allah'ın indirdiği din ve maalesef bizim Allah'a öğretmeye çalıştığımız din.
27:49Yani uydurulan din diye de bunu mutlaka ikiye ayırmak gerekiyor.
27:53Maalesef bu hurafeler bu sürekli her yerden adeta insanların sırtına din boca edilmesi gibi bir takım unsurlar.
28:02İnsanlarda biraz din yorgunluğu oluştu.
28:05Toplumda biraz dinden biraz kaçma eğilimi oluşturulmuş durumda maalesef.
28:10Tabi burada tekrar başa dönüyorum belki ama diyanetin politikalarının ben çok önemli olduğunu düşünüyorum.
28:16Ya öyle bir tablo var ki insanların dini kendi algılayışlarıyla kendi anladıkları şekilde Türkçe okuyup anlayarak
28:27kendi iç yolculuklarıyla değerlendirmeleri yerine birilerinin böyle sürekli bir dikte etmesiyle hareket ettirmeye çalışıyorlar.
28:35Bugün bunu diyanette yapıyor, bugün bunu cemaatlerde yapıyor, bugün bunu işte tarikatlarda yapıyor vs.
28:40Halbuki tablo şöyle çıkıyor o zaman ortaya.
28:44Sanki birileri insanların dini kendi dilinde anlamasını istemiyor.
28:51Sanki bunu yaparlarsa birileri işsiz kalacakmış gibi.
28:56Birileri mesleksiz kalacakmış gibi.
28:58Ekmeğinden olacakmış gibi.
28:59Tabi ekmeğinden olacakmış gibi.
29:00Hatta o tahakküm gücünü kaybedecekmiş gibi vs. böyle bir tablo karşımıza çıkıyor.
29:04Bu anlamda baktığımızda bugün diyanetin de siz tabi aralarında çok akli hareket eden mantıklı insanlarla muhabbet var.
29:14Ama diyanetin de bir revize edilmesi günümüz çağına ayak uydurabilecek bir kurum haline getirilmesi gerektiğini düşünüyor musunuz?
29:22Bir kere diyanet gibi kurumların dinle ilgili olan kim varsa güncel sorunları mutlaka tespit edebilmeleri gerekiyor.
29:30Halktan kopuk olan yaşantılar, halkın sorunlarını görememe, kendi suni gündemlerinde maalesef boğulma gibi durumlar her zaman için bu dini kurumlarla halk arasındaki o yakınlığı açar.
29:43Ve bu mesafe uzanmaya başladıkça insanlar bundan kopmaya başlarlar, soğumaya başlarlar.
29:48Bu yaşam biçimleri ayrılan bütçeler, verilen vaazlar ya da maalesef verilen fetvalar bunlar hep insanlarda derin yaralar açar.
29:57Ve insanlar kurumu kendisine mesafe koymazlar, dinin kendisine mesafe koyarlar.
30:01Bu çok önemli bir ayrım.
30:03Kimse bugün x diyanet işleri başkanına ya da müşavirine mesafe koymaz.
30:08Ya bu onun şahsi ya da kişisel hatasıdır demez.
30:11Dinin kendisine o hatayı ya da o yanlış olan fetvayı faturasını ona keserler.
30:17Böyle bir tehlike var ne yazık ki orada.
30:19O yüzden ben hep şunu söylerim.
30:21Yani mümkün mertebe Cuma günleri olsun, diğer vaaz ya da hutbelerde rivayetlere, mezheplere çağıran, bunları ön plana çıkartan bir anlayış yerine
30:32tüm Müslümanların inanmış olduğu Kur'an'ı merkeze alan, Kur'an ayetlerine vurgu yapan fetvaların olması,
30:39bu tarz vaazların hazırlanması, güncel meselelere işaret edebilecek olan meselelerin ön plana çıkarılması önemli.
30:47Rivayet dilini, masal dilini bırakıp, bizde hikayecilik çok meşhurdur, hikaye bazen güzeldir.
30:54Yani doğruları hikayeleştirerek anlatmanızda bir problem yok.
30:59Ama hikayelerin kendisini doğru gibi insanlara anlattığınız zaman orada işte aslından, akli damarından kopan,
31:06insanın düşünce yönünü biraz daha bastırıp, daha çok böyle duygusal, hikayesel ve mitsel tarafın ön planı çıkartan bir din anlayışı maalesef oluşuyor.
31:16Öyle bir din anlatılıyor ki bazen, şey düşünüyorum içimden, bunu yaşayabilmem için benim bin yıl öncesinde yaşamam gerekiyordu.
31:24Yani anlatılan bu dinin bugün pratik hayatta bir karşılığı çok fazla yok.
31:28Benim bunları yaşayabilmem için işte bin yıl öncesinde yaşasaydım ben çok iyi Müslüman olurdum ama
31:34bugün böyle bir şansımız yok gibi bir algıyla karşılaşıyoruz.
31:38Oysa ki ayakları yere basan, kendisiyle barışık, insanlarla barışık, tabiatla barışık, doğayla barışık bir din algısını ön plana çıkartması gerekir diye düşünüyorum.
31:53Tabi burada diyanetin de niye kurulduğunu da biraz bilmek lazım.
31:58Yani Diyanet İşleri Başkanlığı, hatta Diyanet İşleri Reisliği aslında o dönemki hurafelere karşı,
32:05o dönemki yüzlerce binlerce tarikat cemaatin oluşturduğu hurafe ortamına karşı insanlara gerçek dini anlatmaya yönelik kurdurulmuştu.
32:16Atatürk tarafından bizzat kurdurulmuştu.
32:18Fakat bugün geldiğimiz noktada Diyanet İşleri ile cemaat ve tarikatların arasında ben hiçbir fark kalmadığını gözlemlemeye başladım.
32:27Yani o ilk kurulduğu dönemdeki o uçurum sanki artık herhangi bir cemaatmiş gibi hareket eden bir kurum haline geldi.
32:36Burayı da tabi ilgili yetkililerin göz önüne alması lazım diye düşünüyorum.
32:41Herkesi kucaklaması ve kapsaması lazım.
32:44Yani Diyanet gibi bir kurum, belirli cemaatlerin ya da tarikatların ya da düşünce ekollerinin bir arka bahçesi olmamalı.
32:52Yani 80 milyonu kapsayacak bir yapıda olabilmeli.
32:58Bunun yolunun ben Kur'an'dan geçtiğini düşünüyorum.
33:01Yani Allah'ın ayetleri ile harmanlanmış, yoğrulmuş bir anlayış ancak bunu yapabilir.
33:07Yoksa sadece 80 milyonu değil de o 80 milyonun içerisindeki çok minimal olan belirli grupların arka bahçesi haline gelir.
33:15Bu durumda halkta bahsettiğimiz gibi kurumun kendisine karşı bir tepki oluşturmaktan çok insanların dine karşı bir mesafe oluşturmasına sebebiyet veriyor.
33:26Tabi burada bu programda konuştuğumuz tespitleri maalesef kendileri göremiyorlar ya da görmek işlerine çok gelmiyor.
33:33Tekrardan çok teşekkür ediyorum.
33:34Önemli konulara değindik.
33:35Varsa ekleyecekleriniz onları da son olarak alalım.
33:38Çok teşekkür ediyorum.
33:39Yani umarım faydalı olur.
33:40Nice inşallah böyle programlar dileyelim biz de.
33:43Çok sağ olun.
33:44Tekrardan teşekkürler.
33:45Bizleri de kırmadığınız için rica ettiniz.
33:47Değerli izleyiciler, bugünkü programın sonuna geldik.
33:49Önemli bir konuyu ele aldık.
33:51Son günlerin en çok tartışılan konularından biri.
33:54Ve muhtemelen daha da çok tartışılacak önümüzdeki günlerde, aylarda ve yıllarda.
33:59Biz de tabi bu tartışmalar yeri geldikçe böyle programlar yapmaya çalışacağız.
34:03Bir sonraki programda görüşmek üzere diyelim.
34:05Hoşçakalın.
Yorumlar