- 4 saat önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:01Müzik
00:13Sevgili izleyiciler, Cumhuriyet TV ekranlarına hoş geldiniz.
00:17ABD ve İsrail'in İran'a başlattığı saldırılar sonucunda bölgeye yayılmaya devam eden savaş halen sürüyor.
00:25Bunu değerlendireceğiz, durumu bir gözden geçireceğiz efendim.
00:28Güvenlik politikaları uzmanı Burak Yıldırım yayınımızın konuğu.
00:32Sayın Yıldırım hoş geldiniz yayınımıza.
00:35Hoş bulduk, merhaba.
00:37Efendim öncelikle bir ABD ve İran arasındaki savaşa bakalım.
00:42Çünkü İsrail burada biraz daha pasif konumda kalıyor.
00:46Biraz daha Hizbullah'a yönelik saldırı yapıyor ama aslında yoğun bombardıman İran'a ABD'nin hava üstlerinden gerçekleşiyor.
00:53Şu an savaş ne durumda, son durum nedir acaba?
00:58Yaklaşık 25 gün oldu yanlış hatırlamıyorsam.
01:0225 gün boyunca İran'ın askeri altyapısının, İran'ın güvenlik bürokrasisinin faydalandığı ve ana faaliyetlerini yürüttüğü tesislerin büyük bir kısmı
01:12vuruldu.
01:13Bununla birlikte aslında İran'ın caydırıcının en önemli unsurlarından birisi olan balistik hüzelerinin fırlatıldığı lançerlerin, mobil lançerlerin dönemli bir kısmı
01:23vuruldu ve tesis hale getirildi.
01:25Ancak her şeye rağmen İran misilleme yapmakta, karşı koymakta ve Amerika ve İsrail'le müttefik ilişkisiyemesine giren bütün ülkelere ve
01:36bu ülkelerin içerisindeki bu üstlere saldırıları devam ettirebiliyor.
01:40Bunun neticesinde İran'a teslim olmaması, İran'ın direnmesi, Amerika'nın ve İsrail'in hem İran'a hem de aslında
01:48bölgeye dayakmış olduğu barış planının devreye girmesine engel olmaya devam ediyor.
01:53Bildiğiniz gibi bu çok uzun süredir devam eden bir çatışma rejimi var Orta Doğu'da, İran merkezli olarak.
01:59Hem ana eksen Obama ve Trump'ın başkanlık döneminden başlayan süreçte, hatta daha öncesinde İran'ın nükleer programıyla alakalıydı.
02:08Biz yıllarca İran'ın nükleer programıyla alakalı müzakereye devam ettiğini gördük, bunu takip ettik.
02:14Bugün ise gördüğümüz şey İran'ın sadece nükleer programından değil, baristik füze programından da vazgeçmesi.
02:20Bunun da sonlandırılması yönelik bir girişim var.
02:23Bunun ne ara müzakere meselesi haline geldiğinde çok bilen yok.
02:27Ya da hangi maksatla nasıl izah edildiğini anlayabilen de yok.
02:31Neticede İsrail'in ve ABD'nin haliyle İran ekseninde söylediği şey çok basit.
02:39Orta Doğu'da onların belirlediği dikte ettikleri bir siyasi rejim siyahiden ortaya koyulacak.
02:45Bu bölgedeki bütün rejimler de meşruluklarına kendi halklarından ya da kendi sınırları içerisindeki güçlerinden, iradelerinden kaynaklı değil.
02:55İsrail'in ve ABD'nin izin verdiği ölçüde bu meşruiyet gücünün etkisine sahip olacaklar, bu nüfusa sahip olacaklar.
03:03Ve bunu engellemeye yönelik, bu iradeyi düzeltiyorum, bu dayatmayı kabul etmeye yönelik eldeki bütün imkanlar, caydırılacak unsurları da bütün ülkelerden
03:13alınacak.
03:13Şimdi İran elindeki baristik füzeleriyle, nükleer programıyla bu dayatmaya, bu çizilen, tasarlanan düzene karşı çıkabiliyordu kendi ölçüsünde.
03:25Şurada şunu parantez içinde belirtmek gerekiyor.
03:27İran rejimi çok matah ya da halkanın güvenliğine, refahını, huzurunu birinci önceliği haline getirmiş bir rejim değil.
03:33Ama konumuz bu değil.
03:35Yani İsrail ve ABD'nin İran'ın askeri müdahalesi, saldırısı, İran'a demokrasi götürmek için değil, İran rejim halkına kötü
03:42davrandığı için, eziyet ettiği için, zulmet ettiği için değil.
03:46Eğer dini sahipli bir rejim bu kadar problem olsaydı, Amerika'nın İran'dan önce İsrail'e böyle bir harekatta bulunması gerekirdi.
03:55Ya da Suudi Arabist taraf, farklı dini grupların etkisi, egemenliğinde olan ülkelere müdahale bulunması gerekirdi.
04:02Ama bunun sadece İran'a olması, bize buradaki ideolojik sebeplerin, gerekçelerin oldukça zayıf olduğunu, aslında çok daha makro siyaset, real
04:11politik üzerinden gerçekleşen bir şey olduğunu söylüyor.
04:13Bunu da belirtmek gerekiyor.
04:15Şimdi burada İran ya da bir başka ülke, bugün İran, yarın başka bir ülkeyle olabilir bu.
04:20Kendi ülkesinin dışından, başka bir başkentten dayatılan siyasi tasarıma karşı koyduğu anda,
04:26hukuk dışı, uluslararası hukukun bütün nosyonlarına, ilkelerine aykırı bir şekilde askeri müdahale açık hale gelebilecekse,
04:34Orta Doğu'daki rejimlerin de aslında akıbetleri pamuk ipliğine bağlı olmaya devam edecekler.
04:40Sorunuza ve ana konumuza geri dönecek olursak,
04:4323 gündür gördüğümüz şey esasında,
04:45geçen sene Haziran'da gördüğümüz 12 gün savaşının,
04:48ondan önce 2024 Nisan'ında gördüğümüz askeri harekatların, karşılıklı salgoların devamı niteliğinde bir harekat.
04:56Ve bunun seneye, hatta belki bir ay sonra, iki ay sonra yazın,
05:00farklı farklı versiyonlarını, varyasyonlarını görmeye devam edeceğiz.
05:04Ta ki taraflardan birisi siyasi ve iktisadi açıdan tükenene kadar.
05:10Şimdi İran ekonomik açıdan çok uzun zamandır, onlarca yıldır büyük bir krizin içerisinde.
05:16Ancak öyle veya böyle dış ticaretine devam edebiliyor.
05:19Geopolitik avantajını kendisi için ekonomik bir çıkara dönüştürebilmekte başarılı, hala maharetli.
05:26Bu sayede kendi askeri silahı kompleksini de ayak tutabiliyor ve rejim bir şekilde hayatta kalabiliyor.
05:33Diğer yandan, İsrail ve Amerika'nın sahip oldukları bütün zenginliklere rağmen,
05:40İran'ın askeri harekat tarzına, süresine çok zıt bir şekilde kendi askeri harekatlarını tasarladıkları için,
05:47çok uzun süre boyunca balistik füze önlemeye devam ederek,
05:51İran proksilerine, veki güçlerine karşı çeşitli harekatlar operasyonu icra ederek,
05:56o yapacakları ve yapmak zorunda kaldıkları harcamaları toplumlarına izah edebilmeleri çok mümkün değil.
06:03Elbette Amerika'nın ve İsrail'in ekonomik kaynakları, finansal kaynakları çok çok yüksek.
06:08Ancak vaat ettikleri ve harcamak zorunda oldukları başka kalemler olmaları
06:13ve vergi mükelleflerinin çok yüksek harcamalar karşılığında,
06:18esasında ekonomik olarak hiçbir şey elde edemeyeceklerini bilmeleri,
06:21içeriden bir siyasi baskı yaratmaya devam ediyor.
06:24Yani siz İran'ın her gün atacağı 100 tane balistik füzeyi ya da 50 tane balistik füzeyi engellemek için
06:30100 milyonlar dolar sadece bunun için para harcamaya devam ettiğinizde,
06:34bir süre sonra paranız ve bütçeniz sıkışmaya başlayacak.
06:37Paranız ve bütçeniz sıkışmadığı takdirde bile bu füzeler rafta hazır alabileceğiniz şeyler değil,
06:43belli bir üretim kapasitesi olan şeyler engelleyebilmek için.
06:46SM3 çok moda oldu bu süreçte, çok bilinir bir füze olarak artık kamuoyunun dağıtı,
06:53yakından takip etki özelliklerini anladığı bir füze haline geldi.
06:56Bunun maliyetinin yaratacağı yükün bir yana,
07:00bunun yıllık olarak üretebildiği adet miktarı belli zaten Amerika tarafından.
07:05Yani siz artık üretim haddinin çok üstünde ihtiyaç duymaya başladığınızda,
07:09bu asker harekat tarzına devam etmekte de zorlanacaksınız.
07:12Elbette Amerika'nın ve İsrail'in sahip oldukları tek seçenekler bunlar değiller.
07:17Başka şeyler de kullanabilirler.
07:19Ancak bu şu ana kadar şahit olduğumuz 25 günlük süreç çok ciddi bir yük yaratmaya başladı ve
07:24zaten Amerika'nın kamuoyundaki savaş karşıtlığında çok yüksek olması,
07:28Amerika'nın iç politikasında ve bu sene içerisindeki ara seçimlerin de yavaş yavaş,
07:34daha gündeme sıralarına gelmesiyle birlikte daha büyük baskı oluşturmaya başlayacak.
07:38Bundan sonraki süreçte bunların etkilerini daha fazla göreceğiz diye düşünüyorum.
07:41Peki Sayın Yıldırım, şimdi savaş ilk başladığında sanırım kimse İran'dan bu denli bir savunma performansı beklemiyordu.
07:48Özellikle füzelerinin bu kadar etkili olmasını beklemiyorduk.
07:52Ama İran şu ana kadar kendini savunmayı bir şekilde başardı.
07:56Biraz İran'ın füze özelinde teknolojik altyapısını ele alacak olursak,
08:02yani İran daha bütün sanırım kozlarını oynamadı.
08:06Çünkü fettahlar var dedi.
08:07Hatta yaptığı açıklamada ben savaşı 6 ay daha rahatça götürebilirim.
08:12Buna uygun füze stoklarım var.
08:14Şu ana kadar kullandığım drone ve füzelerde zaten en ucuz füzelerimde,
08:19en orta segment füzelerimde daha o balistik yüksek teknoloji füzelerimin hepsini kullanmadım dedi.
08:26Yani İran'da bilinenin daha üstünde bir teknolojik performans mı var?
08:32Şöyle, İran bu zamana kadar füze teknolojisinin büyük bir kısmını Kuzey Kore'yle geliştirdiği
08:37askeri ve kişisel ilişkiler içerisinde resmenlerin sayesinde ele verebilmişti.
08:41Kendi füze imalat sektörünün ya da artık bu bir iştahabını ayakta tutabilmek için de
08:48Çin'den yaptığı bazı alt sistem ithalatlarına bağlıydı.
08:52Rusya'yla çeşitli anlaşmalara vardı, 90'lardan bu yana.
08:56Çok uzun süre devam ettirdiği bir balistik füze programı var.
08:59Tabi bu füze programı bir süre sonra teknolojik transfer ötesinde
09:04İran'ın kendi mühendislik kabiliyetlerini de geliştirdiği ürünler ortaya çıkardı.
09:08Öremşah gibi.
09:10Bu tür füzelerin o menzilleri, vuruş kapasiteleri, taşıyabildikleri faydalı yükler,
09:15yani patlayıcı başlıklar, patlayıcı miktarı ve manevra yapabilme kabiliyetleri gibi
09:21çeşitli yetenekler de kazandılar.
09:24Modern bir balistik üzerine sahip olması gereken özelliklere yavaş yavaş sahip oldular.
09:28İşte sıvı yakıtlı roketlerden daha kası yakıtlı roketlere geçebildiler.
09:33Ve ciddi bir envanterde oluşturdu İran bu alanda adet olarak da, yetenek kabiliyet olarak da.
09:39Ancak İsrail ve Amerika'nın bu 25 gücü şarjda yaptığı en akıllıca şey,
09:43bu füzeleri ateşleyen lançerleri, rampaları, mobil bataryaları vurmak etkisi hale getirmek olmuştu.
09:49Bunlar ikamesi güç olan sistemler mi? Değiller.
09:52Ancak kitlesel olarak bunları vurduğumuzda İran'ın elinde mühimmat bir füze olmasına rağmen
09:58atabildiği, ateşte bildiği füze miktarı oldukça sınırlanıyor.
10:01Ve hava sahasının da İran'ın kendi kontrolünde olamadığı için,
10:05Amerikan ve İsrail uçakları çok ciddi bir şekilde hava hakimiyetini saldıkları için,
10:09burada mobil lançerler bir de operasyonel hale geldiği anda,
10:14tespitleri ve imhaları çok kolay bir şekilde icra edilebilir bir hadise olarak karşımıza çıktı.
10:22Bu bağlamda evet, İran ciddi teknolojik altyapıları, kendi kendisine de ürettiği,
10:27dışarıdan da temin ettiği sistemlere sahip.
10:30Mühimmat olarak da, yani bu füzelerin sayısı olarak da oldukça tatmin edici rakamlara sahip olduğunu
10:34tahmin etmemiz mümkün bu zamana kadar ki performanstan.
10:38Ama şu anki ana açmazı, bu füzeleri atabileceği sistemlerin büyük ölçüde infay edilmiş olması.
10:44Tabii ki bunları üretmek, İran'ın kendi başında yapabileceği bir şey.
10:48Dışarıdan da temin edebileceği sistemler var.
10:50Çok zaman almasa bile, yine de adetli olarak elde etmesi gereken bir sistem olduğu için,
10:55bir platform olduğu için, bununla alakalı biraz zorluk çektiğini söyleyebiliriz.
10:59Ancak diğer yandan, bir konversiyonel harekat gündeme geldiğinde,
11:04İran'ın başka kabiliyetlerinde kılınabileceğini göreceğiz.
11:06Coğrafya sunar kaynaklı, avantajlarına konabileceğini söylemek mümkün hale gelecek.
11:11Bu durumda Arkadası, ya da Hürmüz Boğazı gibi hedeflere,
11:16Amerika'nın gönderebileceği, gönderme ihtimalinin bulunduğu çeşitli,
11:20işte Deniz Piyadesi, Tugayları, askeri birliklerin ne kadar uzun süre hakim kalabileceği,
11:26ne kadar kayıt vereceği aslında biraz da göreceğimiz bir tablo olarak karşımıza çıkacak.
11:31Yani bunlar Amerika ve İsrail için kolay hedefler, kolay hareketler olmayacaklar.
11:36Bu aşamada İran'ın elde etmiş olduğu, elinde bulundurduğu sistemler oldukça tatmin edici ve
11:41cahit edici niteliklere sahip.
11:43Yani şöyle düşünün, Amerika'nın, İsrail'in sahip oldukları bütün hava savunma sistemlerinin
11:50büyük bir kısmı bölgede, çok ciddi sensör sistemlerine, radarlara sahipler,
11:55havada uçan, karada sabit konuştu olan, denizden veri aktaran ve veri toplayan,
11:59destroyerleri var, bunların hepsinin birbiriyle bağlı olduğu networkler ve bunların uyu destekleri var.
12:05Ve bütün bu hava sahasında tehdit olarak gelebilecek olan bütün havası oluyen uçaklar, helikopterler,
12:13balistik füzeler, seyir füzeleri, droneları tespit ve teşhis etme kabiliyetleri var.
12:18Bunların hepsini elimine verecek füzeleri de üretemiyorlar.
12:21Yine de İran çok ciddi bir şekilde İsrail'deki merkezleri vurabilmeye devam ediyor.
12:26Amerika'yı üstüne açan, Amerika'yı üstlerine açan, Amerika'nın hava unsurlarına ve çeşitli sensör unsurlarının
12:33kendi ülkesinde var olmasına izin veren ücretlerin altyapılarını vurabiliyor.
12:37Bu tabii ki çok açık ve berrak bir tablo ortaya koyuyor ki İran kolay bir hedef değil, kolay bir hedef
12:44de olmayacak.
12:45İran'ın elindeki kabiliyetler son derece yeterli.
12:47Bunun sürdürülebilir halde tutulabilmesi İran'ın orta vadede biraz daha sıkışabileceği bir konu haline gelebilir.
12:53Neticede ekonomisi ve endüstriyel altyapısının kabiliyetleri sınırlı olan bir ülke bir noktaya kadar devam edecektir.
13:00Ancak o noktaya kadar İsrail ve Amerika'nın da bu altı aylık bir savaşı kesintisi olarak sürdürebilmesi o kadar da
13:08kolay bir hadise olmayacaktır.
13:10Peki efendim şimdi biraz da Amerika'ya dönelim.
13:13Yani orada Trump biraz çıkmaza girmiş gibi duruyor.
13:17İran'la görüşebilirim dedi.
13:19Bunu bazı uzmanlar Trump da savaşın daha fazla uzamasını istemiyor ama bir yandan da İran'ın galip gelmiş gibi görünmesine
13:28de müsaade etmek istemiyor dediler.
13:30Biz de açıkça soralım efendim sizce Trump bir çıkmaza mı girdi şu anda?
13:35Yani Trump hatırlarsanız 25 gün öncesinde Amerika ve İsrail cephesinden bu harekatın 4 gün içinde tamamlanacağı ve hedeflene ulaşacağına dair
13:44bir bilgi vardı.
13:46Bir çeşitli açıklamalar vardı.
13:48Hatta bu hava harekatlarının neticesinde İran halkına ayaklanacağına, Tahran'a yürüyeceği ve Molla rejimini devireceğine dair bir temenni vardı.
13:55Şu an çok net bir şekilde görülebiliyor ki Amerika ve İsrail güvenlik bürokrasisi ayakları yere basmayan altı boş bir temenninin
14:05üstüne çok büyük bir asker harekat inşa etmişler.
14:08Ve bunun siyasi defterine ulaşabilmeleri şu aşamada mümkün değil gibi duruyor.
14:11Keza bu harekattan öncesinde hem Rusya'ya hem de İran'a lik petrol ve gaz ihracatı ekserindeki yaptırımların büyük bir
14:19kısmı hakikati de yani Rusya ve İran doğrudan kendilerine yaptırım uygulayan Amerika'ya karşı bir harekat, bir savaş esnasında daha
14:30çok para kazanmaya başladılar.
14:32Daha fazla geri elde etmeye başladılar ve bunun neticesinde bu harekatın siyasi bir hedefinin gerçekleşme ihtimali de günden güne azalmaya
14:40başladı.
14:40Bunları bir kenara koyuyoruz.
14:42Diğer tarafta rejimin değişmesiyle alakalı görünen somut ortada herhangi bir veri yok ve Amerika İsrail tarafı da rejimin değişmesiyle alakalı
14:51söylemlerine yaklaşık bir hafta on gündür tamamen kenara bırakmış durumda var.
14:55Hatta Trump'ın müzakere etmekten bahsetmesi rejimin değişmesinden vazgeçtik rejime müzakere edeceğiz ve bu çıkmazdan kurtulmak için elimden geleni yapacağım
15:04demek anlamına geliyor özetle.
15:06Daha sokak ağızıyla söylemek gerekirse.
15:08Şimdi tam olarak bu harekatın amacı neydi?
15:10Ne hedefliyordu?
15:12Yani İran'ın askeri konvansiyonel gücünü vurmaksa bunun zaten yarattığı bir tehdit yoktu.
15:17Yani İran'ın karargahlarını vurmanın, hava savunma sistemlerini vurmanın, zırhlı birlik komutanlıklarını vurmanın ya da komutanlarını vurmanın herhangi bir yarattığı
15:26tehdit yoktu.
15:27Nükleer program, balistik cüze tehdit olarak Batı'nın tanımadığı şeylerden bahsediyorum.
15:32Bunlar vardı değil mi?
15:33Bunlarla alakalı bir mesafeye katabildiniz mi?
15:36Hayır.
15:36Tam tersine İran bu konuda ne kadar yetkin olduğunu kanıtlamış oldu, göstermiş oldu bütün dünyaya.
15:42Siz daha büyük zarar görmüş oldunuz, daha fazla şey kaybetmiş oldunuz.
15:45Siz sivilleri öldürdünüz, 200'e yakın çocuğu öldürdünüz.
15:49Bununla alakalı hukuki süreç hiçbir şekilde kapanmayacak.
15:52Elbet bir gün bununla alakalı birileri mutlaka hesap vermek zorunda kalacak.
15:56Meşruluğunuzu, ahlaki üstünlüğünüzü kendi tanımadığınız alanlarda bunları kaybettiniz.
16:01Siz bu ülkelere yaptırım uyguluyordunuz, yaptırımlar hakik etmek zorunda kaldınız.
16:05Kendi ülkenizdeki enflasyonu, Avrupa'daki enflasyonu dizginleyebilmek için enerji arzı kaynak kullanan enflasyonu.
16:11Daha fazla para kazanabilirler bunlar legal yollardan.
16:14Sizin yaptırımlarınızı kendi kendine aşırmış duruma kaldı.
16:17Tam olarak neyi deplemişler 25 gün önce, ne olmasını istiyorlardı?
16:21Şu anki tabloyla karşılaştırdıklarında, Trump'ın çok büyük bir çıkmaz da olduğunun,
16:27çok büyük bir bahsi kaybettiğinin, çok büyük bir zararda olduğunu söylemek için
16:31böyle alim olmaya, uzun olmaya gerek kalmıyor bu durumda.
16:34Şimdi tablo böyle, tablo çok açık ortada.
16:37Yani İran'ın şu aşamada bir ateşkesi, bir müzakere ösücünü kabul etmesi için
16:43hangi gerekçeyi sunacaksınız?
16:45Zaten 25 gün önce Ceneri'de müzakere edecekleriniz nükleer programla alakalı.
16:49Müzakereler daha yeni başlamışken siz saldırıya geçtiniz.
16:53Nasıl ikna edeceksiniz İran'a durmaya?
16:55Şu an İran savaş devam ettikçe bundan daha büyük zarar gören taraf değil ki.
17:00Daha büyük zararı, evet İran tabii ki zarar görüyor ama daha fazla zararı
17:03İsrail'i Amerika görmeye devam ediyor.
17:05Ya da İsrail'in bu artık bir tane nehrinin güneyinde kalan Lübnan'daki bütün bölgeyi
17:11kendi sınırlarını partisi haline getirmeye çalışması, Filistin'de yaptığını artık
17:15Güldan'a taşımaya başlamış olması, Suriye'nin topraklarını ilhak etmesi,
17:20yarın bir gün bölgedeki bütün ülkede biçim benzer toprak talepleri gündeme geldiğinde
17:24nereye kadar toler edilebilecek, yurt kullanılabilecek, sessiz kalınabilecek bir aşamada bulunmuş olacak.
17:30Yani İsrail kendi varoluşsal kaygılarını gidermek için bölgenin tamamına savaş ve çatışmayı
17:35dayattığına dikte ettiğinde, bölgedeki ülkenin egemenliklerine tecavüz etmeye devam ettiğinde
17:41nereye kadar bu toler edilebilir olacak?
17:42Bir gün bütün bölge ülkeleri için artık dayanılamaz, tamir edilemez ve kabul edilemez noktaya geldiğinde
17:48ne olması bekleniyor?
17:49Bunun bir sonu yok çünkü.
17:51Yani bu böyle sonsuza kadar devam edebileceğiniz bir strateji değil bu.
17:55Yapamazsınız bunu.
17:57Bir noktada durmak zorunda kalırsınız.
17:59Yani dünya tarihindeki bütün imparatorlukların yıkıldığı gibi, bütün askeri güçlerin
18:03bir gün yenildiği gibi, bugünün bu imparatorlukları güçleri de bir gün yenilecekler ve tarihten
18:09sinilecekler.
18:10Şimdi biz Orta Doğu'da bütün dünya, Orta Doğu'ya nasıl bakıyoruz?
18:14Savaşın, çatışmanın asla bitmediği bir coğraf olarak bakıyor.
18:17Bunun başlangıcı ne var?
18:19İsrail devletinin ortaya çıkması, silahlanma programı ve nükleer silahlara sahip olması.
18:24İsrail nükleer silahlara sahip olduğundan beri, bölgedeki bütün ülkelere, bütün
18:43Türkiye'nin, önümüzdeki yıllık içerisinde belki Irak'ın, başka ülkelerinde bu yarışın
18:49bir tarafı parçası haline gelmemesi imkansız.
18:52Yani doğanın kanunu bu, hayat bulan akışına uygun olan şey bu.
18:56Siz bir yerde bunu başladığınızda bunun bir refleksi, bunun bir karşılığı,
19:00bunun yönelik bir tepki olması kaçınılmaz bir şey.
19:03Şimdi sorunuza geri dönelim.
19:05Trump'ki çıkmazda mı?
19:06Evet, Trump çok büyük bir çıkmazda.
19:08Verdiği bütün mesajlardaki o uyumsuz, birbiriyle bağdaşmayan, çelişkili ifadelerin
19:14hepsi zaten bize bunu söylüyor.
19:16Ama bir yandan da manipülasyon yapmaya devam ediyor.
19:19İşte borsa manipülasyonu, para piyasalarındaki manipülasyonları kendi yakınlarında
19:24bunları da yavaş yavaş yapmaya, bundan da para kazanmaya, kendi etraftaki insanlar
19:28en azından bunu yapmaya devam ediyor.
19:30Şimdi bu bizim çok yabancı olduğumuz fikirler değil, daha önceden karşılaşmadığımız
19:33şeyler değil.
19:34Ancak Amerika'da bunun bir bedeli var.
19:37Hele siz Kasım'daki ara seçimleri kaybederseniz çok ağır bir bedeli olur buna.
19:42Şimdi 2026 yılı çok büyük gelişmeler egebi olacak bu bağlamda Amerika'da, Trump adına
19:47daha.
19:48Trump da bu seçimi kaybetmemek için, bu bedeli ödememek için biraz da geri adım
19:54atmak durumunda kalacak sanırım ilerleyen günlerde.
19:58Kalabilir mi bilmiyorum.
19:59Şimdi şöyle bir şey de var, şöyle bir gerçeklik de var.
20:01İran, Suudi Arabistan'da, Bahreyn'de, Katar'da, Bileşik Arap Emirliklerinde Amerikan ve
20:06İsrail varlıklarını vuruyor, hedef alıyor.
20:09Şimdi bu ülkeler meşruluklarını, buradaki rejimler meşruluklarını kitlelerden, kendi
20:14vatandaşlarından alan rejimler değil.
20:16Bir şekilde İsrail ve Amerika'nın göz yumduğu, ikzarda kalabilmeleri için destek verdikler
20:21rejimler, yani meşruluklarını Washington'dan, Tel Aviv'den alan rejimler.
20:25Bu rejimler için bu kadar zarar gördükten sonra ki seçenek, ya biz Amerika'yla ilişkimizi,
20:32müttefiklik ilişkimizi, onlara sadakat eksenindeki bağlılığımızı gözden geçirelim değil.
20:38Hayır, İran bizim rejimimizi tehdit ediyor.
20:40Bizim rejimizin meşruiyet kaynaklarını tehdit ediyor.
20:43Bizi hastalık hedef alıyor.
20:44Biz de bu konvansiyonel savaşın tarafı olmak zorunda kalabiliriz.
20:48Hatta zorundayız fikri, Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emetleri gibi ülkeler
20:54için çok daha baskın bir fikir haline geliyor.
20:56Peki Türkiye, yani Türkiye'de de önce Kürecike ardından İncirli'ye Patriot
21:03Hava Savunma Sistemleri konuşlandırıldı.
21:05Son soru olarak da bunu sormuş olayım.
21:07Yani Türkiye bu hamlelerle pozisyonunu nasıl değiştirdi ya da pozisyonunu değiştirdi
21:13mi?
21:13Bize etkisi ne olur bu Orta Doğu'daki savaşın?
21:18Şunu açıkça söylemekte bir beis yok.
21:21Yani hukukun gadrine uğramamadığına da daha kelimelerimi seçerek kullanmayı tercih
21:26ediyorum.
21:26Türkiye bugün İran'ın tarafında değil.
21:29İran'ı destekleyen bir pozisyonda değil.
21:31Yani bu savaşın, bu çatışmanın, bu belirsizliğin, bu anlaşmazlığın İran tarafında
21:35olmadığını söyleyebiliriz.
21:38Ancak Türkiye'nin bu savaşın bir parçası haline gelmesi, tarafı haline gelmesi
21:43Türkiye'nin kesinlikle aleyhin olacak bir süreç.
21:45Yani İran'daki, İran'dan ateşlenen füzelerin Türkiye'ye geldiğine dair elimizdeki
21:50somut verilerin büyük ölçüde destekleyici olduğunu biliyoruz.
21:54Evet, bu füzeler İran'dan ateşlendi.
21:56İstikametlere düştükleri yerler önlenme biçimleri itibariyle İran'dan gelmiş olma
22:01ihtimali çok daha yüksek.
22:03Yani şu iddialar biraz daha komploji ve ayakları yere basmıyor.
22:07İsrail attı ya da başka bir coğraflardan atıldı, İran'ın attığı füzeler değil bunlar.
22:11Ya da İran hükümeti zaten bu füzeleri ateşlediğini reddetti demek biraz daha çok komploji ve
22:17somut verilerle desteklenmeyen, biraz bu işleri bilen birisi olarak söylüyorum bunu.
22:23Böyle bir durum var ortada.
22:24Ancak Türkiye'nin burada uluslararası işbirliklerinden ve müttefiklerinden edinebileceği desteklerle,
22:31yani NATO üyesi olmanın avantajını kullanarak kendini güvence altına alması,
22:35hava savunma sistemlerinden faydalanabilmesi, hava sahasını güvence altına alabilmesi
22:40bence hem asgari hem de azami ölçüde verebileceği en makul cevap.
22:45Bunun dışında savaşın hem konvansiyonel ya da herhangi bir siyasi şekilde bir tarafı olması,
22:50Türkiye'nin içine bulunduğu ekonomik ve siyasi krizi de göz önünde bulunacak olursak,
22:55Türkiye için kapanması çok uzun sürecek yaraların buluşmasına sebebiyet verir.
23:00Ve günün sonunda Türkiye, İsrail ve Amerika gibi bölgeye uzakta olan karasınır olmayan bir ülke değil.
23:06Yani İran halkı bizim komşumuz.
23:09Her şey bittiğinde rejim değişse bile o halkla biz karşı karşıya kalacağız, yüzde kalacağız.
23:14Komşuluk ilişkimiz devam edecek.
23:16Ticaret yapacağız, çeşitli anlaşmalar yapacağız.
23:18Bir, komşumuza yönelik bir askeri harekatın parçası olmak,
23:22eğer gerçekten herhangi bir hukuki meşruiyeti yoksa,
23:26uluslararası hukukun herhangi bir nosyona dayanmıyorsa,
23:29bu bağlamda Türkiye için izah edilir bir şey değil.
23:32Türkiye'nin şu ana kadar almış olduğu tavır,
23:35biraz daha kendini uzaklaştırmak ve izole etmek yönünde,
23:38bunun isabetsiz olduğunda söyleyemem.
23:40Ancak Türkiye'nin şu anda fiilen, söylemsel olmasa da,
23:45hukuk olarak olmasa da fiilen bulunduğu cephe,
23:48İran'ın yanında, İran'ın tarafında olmadığını da söylememiz, belirtmemiz gerekiyor.
23:52Elbette bunun da bir yükü, bunun da bir bedeli olacaktır Türkiye için ne yazık ki.
23:56Peki.
23:57Sayın Yıldırım, çok teşekkür ediyorum efendim.
23:59Orta Doğu'da neler olup bittiğini anlamaya çalışıyoruz.
24:02Bu uğurda da izleyicilerimize hep uzman konukları dinletmeye çalışıyoruz.
24:07Siz de kırmadınız bugün bizlere efendim.
24:09İyi ki katıldınız.
24:10Bir güvenlik politikaları uzmanına, deneyimli bir isme bu gündemi yorumlattık.
24:16Ben de öğrendim, izleyicilerimiz de öğrendi.
24:18Ağzınıza sağlık.
24:19Çok teşekkür ediyorum da affediniz için.
24:21İyi çalışmalar diliyorum.
24:22Sağ olun efendim, iyi günler dilerim.
24:25Evet, sevgili Cumhuriyet TV izleyicileri,
24:28güvenlik politikaları uzmanı Burak Yıldırım yayınımızın konuydu.
24:3220 günü geçti ABD, İsrail ve İran arasındaki savaş.
24:36Ancak Orta Doğu'da son durum ne?
24:38Bunu değerlendirdik.
24:40Daha da önemlisi savaş devam eder mi?
24:42Çünkü taraflardan bir barış cümlesi gelmiyor.
24:45Aksine savaşın devam edeceğini söylüyor bütün taraflar.
24:48Ama bir yandan da Trump sıkışmış gibi duruyor.
24:51Bunları değerlendirdik efendim.
24:53Konuğumuz anlattı.
24:54Hem sizler hem bizler için.
24:56Yayını burada noktalıyoruz.
24:57Başka programlarda yeniden görüşmek dileğiyle.
Yorumlar