zdjęcia autorstwa Janusza Dudziak
wykonane telefonem komórkowym
Behawior: Czynnikami wpływającymi na zachowanie się jeleni są : pokarm, osłona przed niekorzystnymi warunkami meteorologicznymi oraz interakcje z człowiekiem i innymi zwierzętami. W warunkach spokoju jelenie są najaktywniejsze w godzinach dziennych. Niewielka część aktywności przypada na godziny nocne. Naturalny rytm aktywności dobowej ulega zakłóceniu przez wiele czynników, np. nękające owady, człowieka, drapieżniki. Aktywność jeleni zmniejsza się zimą, wzrasta latem. Na sen jelenie przeznaczają zaledwie 60-100 minut na dobę. Społeczne zachowanie się jeleni obejmuje takie przejawy jak znakowanie terytorium, oddawanie moczu, wydzielanie zapachu, wydawanie głosu, ruchy i terytoria chmar. Jeleń szlachetny jest zwierzęciem stadnym o wysokim stopniu rozwoju społecznego. System społeczny opiera się na matriarchacie. Opieka macierzyńska jest u tego gatunku przedłużona do trzeciego roku życia potomstwa. Samce wykazują niższy poziom stadności. W obrębie chmary jeleni występują grupy rodzinne składające się z łani i jej potomstwa z bieżącego i poprzedniego roku. Te podstawowe grupy są stałe. Łączą się z innymi w większe zgrupowania, których skład się ustawicznie zmienia. Do chmar dołączają okresowo zwierzęta samotne. W czasie wycieleń (maj-czerwiec) jednoroczne jelenie są wypędzane przez matki i tworzą luźne ugrupowania lub przebywają samotnie na obrzeżach terytorium łani. Po urodzeniu cieląt łanie dopuszczają na powrót do grupy swe zeszłoroczne potomstwo. Samce zrywają więzy z grupą matriarchalną wcześniej niż samice. Dołączają one do chmar męskich w których byki przebywają przez większą część roku. Stare byki prowadzą czasem samotniczy tryb życia. Chmary jeleni nie bronią aktywnie areału swojego występowania. Najlepsze tereny zajmują chmary łań z potomstwem. Na nich odbywa się ruja i wycielenia. Ugrupowania byków zajmują tereny peryferyjne. Wśród byków istnieje wyraźna hierarchia dominacji, zanikająca wraz ze zrzucaniem poroża. Nowo uformowane hierarchia po odbudowaniu poroża jest często odmienna od poprzedniej. Prawdziwe walki występują tylko wśród 7-9 letnich byków w okresie rui.
Znaczenie gatunku: Jelenie wywierają wpływ na środowisko poprzez eliminowanie roślin preferowanych jako pokarm i zwiększanie roli roślin pomijanych jako żer. W warunkach niewielkiego zagęszczenia wywierają one stabilizujący wpływ na ekosystem leśny, zwiększając jego wydajność i zróżnicowanie. Szkody w wyniku nadmiernej ilości jeleni mogą przybierać dość duże rozmiary, może to być spałowanie i zgryzienie drzew gospodarczo cennych, gatunków lasotwórczych oraz zgryzanie i tratowanie upraw.
Comments