00:06Altyapı olarak hipoje yani mezar yapısı Ayasofya'nın kuzeydoğu köşesinde olan bir yapı, oranın temizliği yapıldı.
00:15Buraların temizliği de yaklaşık iki sene önce ilk etap başlamıştı, geçen sene ikinci etap başladı, hala devam ediyor.
00:22Burada, buralar toprak doluydu çünkü üst tarafı gördüğünüz gibi yıkık vaziyetteydi.
00:31O topraklar boşaltıldı, mekanlar açığa çıkarıldı ve açığa çıkarılmaya devam ediyor hala.
00:37Şu anda altı mekanımız var, dokuz tane de tünelimiz var ve tünellere ve mekanların bazılarına baktığımızda henüz kesin olmamakla birlikte
00:48Roma döneminden kaldığı, sonra devamında da çeşitli dönemlerde yapıldığını tespit etmeye çalışıyoruz.
00:58Şimdi iki numaralı tüneldeyiz, en son açılan tünel ve daha ileriye doğru da gidiyor.
01:05Buradan da bir takım örnekler aldık, buranın da analizlerini yapıyoruz biz.
01:10Ve bu analizlere bağlı olarak da buradaki mekan hakkında bilgi edineceğiz.
01:16Şu anda sadece buranın bir Ayasofya'nın ya da Roma dönemindeki atriyumun altyapılarından biri olduğunu söyleyebiliyoruz.
01:24Şu anda bizim ulaştığımız nokta yere batan sarnıcına doğru giden kısım.
01:30Sınırlarımıza geldiğimizde durduk.
01:32Bir de gene kuzey yönünde ilerleyen, sonra batıya dönen bir tünelimiz var.
01:41Buraları şu anda bilebiliyoruz.
01:44Yani gördüğümüz yerler buralar.
01:46Yerebatan sarnıcının içinde ayrıca at meydanına doğru yani hipodroma doğru giden bir tünel olduğunda
01:52oradaki arkadaşlarımızla konuştuğumuzda söylediler.
01:56Böyle bir bilgimiz de var.
01:58Burada ilk tünelimiz, ilk açtığımız tünel, Ayasofya'ya yakın olan tünel, güneye doğru giden tünelimiz doğrudan yere batan sarnıcına doğru
02:09gidiyor.
02:10Bütün bunları da biz içindeki senelerin birikmiş olduğu çamurları boşalttıktan sonra takip ettik.
02:16Orada işte yaklaşık yüzde üç eğimine giden bir tünelimiz var ve hala Ayasofya'nın altından gelen suyumuz var.
02:24O su bu tünel vasıtasıyla o tarafa doğru devam ediyor.
02:28Oradan tahliye oluyor.
02:30Muhtemelen işte yere batan sarnıcına akan, buradan çıkan bir kaynak ya da başka yerden gelen,
02:37mesela Bozdağ'ın kemeri, su dağıtım şebekesinden gelen bir su olabilir.
02:42Ama kaynak olma ihtimali de söz konusu.
02:45Yani üç bin tona yakın toprak çıktı.
02:48Aslında metreküp olarak bin metreküp, bin metreküp'ün üstünde işte.
02:53Dılaysa'yla onu çarptığımız zaman yoğunluğuyla üç bin tona yakın bir atık senelerin birikmiş çamuru
03:01ve yukarıda yapılan bir takım uygulamalardan buralara atılmış olan maloz var.
03:07Yukarıyı görüyorsunuz yeni onarıldı.
03:09Bu kısımlar da kırarak içeriği doldurup düzlemişler.
03:13Biz de bunları boşaltınca bu mekanlara sahip olduk.
03:16Buranın ziyaretçiye açılması için yapılması gereken daha pek çok çalışmalar var.
03:22Henüz o konuda tam kesin bir karar alınmış değil.
03:25Bakanımız da çok istiyor.
03:27Aslında bizler de çok istiyoruz.
03:29Ama bunun bir de işte burada gezdireceğimiz ziyaretçilerin sağlığı, güvenliği konusu vs. bir takım bilgiler ve eylemler gerekli.
03:39Bunların sağlanması ne zaman olur?
03:42Şu an için bir bilgimiz yok.
03:44Sağlanabilir mi?
03:44O konuda da bir bilgimiz şu an için yok.
03:48Ama bu konuda gerçekten ciddi anlamda çalışmalar yapıyoruz.
03:54Tartışmalarımız oluyor.
03:56Ulaştığımız bir tünel yaptığımız analizler sonucunda Roma dönemine ait olduğunu söyleyebiliriz şimdilik.
04:11İzlediğiniz için teşekkür ederim.