00:00100 milyon dolar a year by 2050
00:07Sayın Genel Sekreter Guterres, saygıdeğer devlet ve hükümet başkanları, hanımefendiler, beyefendiler, değerli katılımcılar
00:19Sizleri en kalbi duygularla selamlıyorum. Antalya'ya, bu kadim şehre hoş geldiniz, şeref verdiniz.
00:27Sizleri COP31 vesilesiyle ülkemde ayarlamaktan büyük bir mutluluk duyuyorum.
00:36COP31 başkanlığı sürecinde ortaya koyduğu güçlü liderlik için
00:41Bakanımız Sayın Murat Kuruma ve Sıfır Atık Vakfı Başkanımız COP31 şampiyonu Sayın Samet Ağarbaş'a şükranlarımı sunuyorum.
00:52Bizleri bu önemli toplantıda buluşturan Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Sayın Fatih Birol'a ayrıca teşekkür ediyorum.
01:04Değerli misafirler, 1950'lerin başında dergi kapaklarında yeni bir yaşam modeli övgü dolu başlıklarla tanıtıldı.
01:17Tek kullanımlık yaşam tarzı insanlığın altın çağı olarak müjdelendi.
01:25Ailelerin tek kullanımlık tabak, bardak, çatal, bıçak gibi eşyaları, neşe içinde havaya attıkları fotoğraflar, dergi sayfalarını süsledi.
01:38Kullan at eşyalar, modern dünyanın insanlığa zamandan tasarruf sağlayan bir armağanı olarak yüceltildi.
01:50Bugün ise küresel çöpünün yüzde kırkını tek kullanımlık plastikler oluşturuyor.
01:58Son yarım yüzyılda dünya daha önce eşi görülmemiş bir atık artışıyla karşı karşıya kaldı.
02:07Katı belediye atıklarının 2050'ye kadar iki katına çıkarak yaklaşık 4 milyar tona ulaşması bekleniyor.
02:18Yönetilmesi neredeyse imkansız bu atık yükünü yalnızca bir çevre krizi olarak değerlendirirsek konuyu eksik ele almış oluruz.
02:30Bu aslında bir zihniyet krizidir.
02:34Aynı anda bir kültür ve medeniyet krizidir.
02:40Toplumların geride bıraktıklarının hesabını yapmadan geleceğe yürüyemeyeceklerinin ispatıdır.
02:49O halde iklim değişikliği ile mücadelenin ilk adımı kavramları ve değerleri yerli yerine koymak olmalıdır.
02:59İşe tüketim ve refah arasındaki anlam bağını tartışmaya açarak başlamalıyız.
03:08Bugün küresel olarak üretilen gıdanın neredeyse yüzde 30'u israf ediliyor.
03:16Ancak iş burada bitmiyor.
03:18Gıda israfı iç içe geçmiş başka birçok krizi tetikliyor.
03:25Çöpe atılan toplam gıdanın sadece dörtte biriyle dünyada açlıkla mücadele eden neredeyse 700 milyon insanın doyabileceğini bilmek başlı başına ahlaki
03:40bir çıkmaz.
03:42Bunun yanında gıda atıkları küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 10'unu oluşturuyor.
03:51Gıda atığı kaynaklı emisyonların en güçlü türlerinden biri ise metan.
03:59Ve metan emisyonları bugüne kadar ki küresel ısınmanın neredeyse üçte birinin ana kaynağı.
04:07İlaveten metan emisyonlarının yüzde 60'ı insan faaliyetlerinden kaynaklanıyor.
04:15Yani estetik kaygılarla daha tarlada elenen ürünlerden tutun.
04:22Fazladan aldığı için buzdolabında unutulan meyvelere kadar çöpe atılan bir elmadan en fazla ne olabilir diye düşündüğümüz her eylemimizin doğada
04:36büyük karşılıkları var.
04:37Milyonlarca insanın önemsiz saydığı bireysel davranışların birbirine eklenmesi sonucunda ağır bedeller ödeniyor.
04:49Bu bedeli yeri geliyor günü aç karınlığına geçiren çocuklar, yeri geliyor iklim değişikliğine bağlı nedenlerle yaşanamayacak hale gelen, köyünü terk
05:03etmek zorunda kalan insanlar ya da yeryüzünden ilelebet silinen türler ödüyor.
05:11İşte bu kör düğümü çözmek istiyorsak her şeyden önce bu işi teknik bir dile hapsolmaktan kurtarmalıyız.
05:22İnsanların bağ kurup sahipleneceği değer temelli yeni sistemler kurmalıyız.
05:29Sıfır atık hareketinin bu noktada hayati bir önemi var.
05:34Çünkü sıfır atığı konuşmak aslında hayatı konuşmaktır.
05:40İnsanları ekmeği çöpe atmaktan vazgeçirecek olan sera gazı emisyonları istatiklerini bilmekten ziyade yeniden nimet fikriyle buluşmaktır.
05:54Keza elindeki plastik şişeyi ya da izmariti yere atmamak doğayı yeniden ilahi bir emanet olarak görebilmekle ilişkilidir.
06:08Ancak hemen burada önemli bir hususun daha altını çizmek isterim.
06:13Döngüsel ekonomiden, yenilenebilir enerjiye, kaynak yönetiminden sıfır atığa kadar tüm kavramlar çağımızın yeni keşifleri gibi sunuluyor.
06:27Halbuki tüm bunlar dünyanın hemen her yerinde yerel bilginin bel kemiğidir.
06:35Bunun en güzel örneklerinden birini yaşadığımız topraklardan vermek isterim.
06:41Çünkü Anadolu adeta bir sıfır atık uygulama merkezidir.
06:47Burada büyüklerimiz eskisi olmayanın yenisi olmaz derler.
06:54Bu söz bizlere döngüselliğin özünü tek bir cümlede özetler.
07:00Artan yemekleri değerlendirmek, mevsiminde yetişen ürünleri saklamak,
07:06kırılan eşyaları tamir etmek, kıyafetleri onarıp ömürlerini uzatmak hayatın doğal akışıdır.
07:17Tohum toprağı bırakılırken kurda, kuşa, aşa diye dua edilir.
07:24Çünkü dünya ortak evimizdir anlayışı, kültürümüzde içselleştirilmiş bir yaşam pratiğidir.
07:34İşte tüm bu alışkanlıklar nimete, emeğe ve yaradana saygıyla şekillenmiştir.
07:43Görüyoruz ki tabiatla ortak bir dil geliştiren yerel bilgelik,
07:50doğal kaynak israfına, metan emisyonlarına, çevre kirliliğine ve artan iklim değişikliği etkilerine karşı adeta bir kalkandır.
08:04O halde biz de yerel bilginin yitik bir hazineye dönmesine müsaade etmeden,
08:12onu iklim değişikliğiyle mücadelenin etkin bir parçası yapmalıyız.
08:19Kıymetli misafirler, meyve ağaçlarının her bahar açtığı çiçeklerin bir kısmı meyveye dönüşür, geri kalanı yere dökülür.
08:30Bu hadiseye mevcut doğrusal üretim sistemlerimizin penceresinden bakarsak,
08:39toprağa düşeni yalnızca atık olarak görürüz.
08:43Halbuki doğa için o, toprağın yeni besin kaynağıdır.
08:50Kimi zaman bir kuşun ya da karıncanın nasibidir.
08:54Tabiatın sistemi suyun, toprağın, havanın sonsuz devri daimi üzerine kuruludur.
09:04Doğa atık oluşturmaz, kaynaklarını en verimli şekilde kullanır.
09:10İnsanlık tarih boyunca tüm ilhamlarını doğadan aldı.
09:17Şimdi de yapmamız gereken yine doğa okulundan dersler çıkarmaktır.
09:23Mutfaklarımızda oluşan organik atıkları son derece basit yöntemlerle kompostlayarak yeniden toprağa kazandırabiliriz.
09:34Aynı şekilde iş yerleri, alışveriş merkezleri, otel ve havaalanları gibi yerlerde oluşan büyük ölçekli organik atıkları da çöp olmaktan kurtarabiliriz.
09:49Bu atıkları kompost yoluyla gübreye dönüştürerek çevre düzenlemesinde kullanabileceğimiz gibi hayvan yemi üretiminde ham madde olarak değerlendirebiliriz.
10:052035 yılına kadar küresel yıllık belediye katı atığı miktarında öngörülen artışın en az %50 azaltılması hedefimizi ancak bu şekilde tutturabiliriz.
10:20Aynı şekilde atık gözüyle baktığımız malzemeleri yeni bir ham madde kaynağı olarak görmeye başladığımız an döngüsel malzeme kullanım oranını en
10:34az %15'e çıkarabiliriz.
10:37Bugünkü buluşmamızı bu hedeflerin kağıt üzerinde kalmaması ve sıfır atığın hayatın tüm alanlarına adapte edilmesi için önemli bir fırsat olarak
10:52görüyorum.
10:53Yeter ki iklim değişikliği ile mücadelede herkesin payına düşen bir ödev olduğu anlayışında buluşalım.
11:03Yerel yönetimlerimizi, üreticilerimizi, gençlerimizi ve vatandaşlarımızı bu dönüşümün etkin ortakları haline getirelim.
11:16Gelişmekte olan ülkelerin finansmana, teknolojiye, bilgiye ve kapasite geliştirme imkanlarına erişimini birlikte kolaylaştıralım.
11:27Gerek onarılabilir ürünlerin üretimini teşvik eden ekonomik modellerle, gerek uzun ömürlü ürün tasarımlarıyla kalıcı dönüşümlere imza atalım.
11:41İyi uygulamalarımızı paylaşarak birbirimizden öğreneceğimiz ve hep birlikte başaracağımız bir yola çıkalım.
11:49Bu düşüncelerle sözlerime son veriyorum.
11:53Code 31'in tüm insanlığa hayırlar getirmesini diliyorum.
11:58Beni dinlediğiniz için çok teşekkür ediyorum.
