- 39 dakika önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:002027 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu teklifi ile 2025 yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu teklifini görüşmek,
00:07bakanlığımızla birlikte bağlı ve ilgili kuruluşlarımızın bütçe faaliyetleri hakkında bilgi sunmak üzere söz almış bulunuyorum.
00:12Sizleri saygıyla selamlıyorum.
00:14Sayın Başkan, değerli milletvekillerim.
00:16Küresel ekonominin dayanıklılığının sınandığı bir dönemdeyiz.
00:19Bölgemizde yaşanan savaşlar bu yıl enerji ve ham madde arzında ciddi aksamalara yol açtı.
00:24Dünya genelinde üretim maliyetleri yükseldi, ticarette korumacılık arttı,
00:28yatırım kararları ve büyüme beklentileri olumsuz etkilendi.
00:31Uluslararası Para Fonu'nun 2026 için ticaret ortaklarımızın büyümesine ilişkin tahminleri
00:36son bir yılda %2,4'den 0,9'a geriledi.
00:40Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde inşa ettiğimiz güçlü sanayi altyapısı,
00:45geliştirdiğimiz teknolojik kabiliyet ve çeşitlendirdiğimiz ihracat kapasitesi
00:49ülkemizin küresel sınamalara karşı dayanıklılığını artırdı.
00:5224 çeyrektir kesintisiz sürdürdüğümüz büyümede yatırımların ve verimlilik artışının
00:57belirleyici rol oynaması, üretimi esas alan kalkınma politikalarımızın sonucudur.
01:02Ticari araç, otobüs, beyaz eşya, güneş paneli, çelik, ferokrom, ahşap levha ve çimento üretiminde
01:07Avrupa'da lideriz.
01:08Alüminyum, seramik, plastik, mamül, motorlu taşıt rüzgar türbinlerinde
01:12Avrupa'nın önde gelen üreticileri arasındayız.
01:14Yılda 283,7 milyar dolar ihracatla rekor kırdık.
01:19Yüksek ve orta yüksek teknolojili ihracatın payı %44,2 ile şimdiye kadarki en yüksek seviyeye ulaştı.
01:25Türkiye'yi yüksek teknoloji yatırımları için cazibe merkezi haline getirdik.
01:29Devlet teşviklerinden yararlanan imalat sanayi yatırımlarında yüksek ve orta yüksek
01:34teknolojili sektörlerin payı 2002'de %19 iken bu yıl %47'ye erişti.
01:38HİT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı ile ülkemize ileri teknolojide kazanımlar
01:43sağlayacak yatırımlara etkin teşvikler sunuyoruz.
01:46Batarya, elektrikli araç, güneş ücresi, rüzgar türbinleri, çip, savunma teknolojileri,
01:50veri merkezleri, yapay zeka, endüstriyel robotik üretimine ve büyük ölçekli ARGE
01:54merkezi kurulumuna yönelik çağrılarımızla Türkiye'nin ileri teknoloji üretim gücünü
01:58yükseltiyoruz.
01:59Merkez Bankamızın yatırım taahhütlü avans kredisi programına ayırdığı kaynağı
02:02500 milyar liradan 750 milyar liraya çıkardık.
02:05Programın kapsamını 310 yüksek ve orta yüksek teknolojili ürün, 272 teknoloji
02:10alanı ve 36 kredi kan maddeye yönelik 1 milyar liranın üzerindeki yatırımları
02:13içerecek şekilde genişlettik.
02:15Teşvik belgeli imalat sanayi yatırımları hızlandırmak amacıyla yatırım tutarı 100
02:19milyon liranın üzerinde olan projelere yönelik yeni bir finansman penceresi açtık.
02:23Programla bugüne kadar yatırım tutarı 613 milyar lirayı aşan 168 projenin önünü
02:28açtık.
02:29Teknoloji hamlesi programı ile ARGE ve yatırım büyüklüğü 192 milyar lira olan
02:32213 projeyi destekledik.
02:34Bu yıl ileri malzeme teknolojileri ve kritikan maddelerle biyoteknoloji ve sürdürülebilir
02:39yaşam teknolojileri çağrılarına 26 milyar lira büyüklüğünde 77 proje başvurusu
02:43aldık.
02:44Son bir yılda 55 bin, bugüne kadar 130 binden fazla TOG yollara çıktı.
02:492027'de T6X modelinin üretime başlamasıyla TOG'un kullanıcı kitlesinin daha da genişlemesini
02:55hedefliyoruz.
02:56Sunduğumuz desteklerle ülke genelinde elektrikli araç şarj bağlantı sayısını 48 bin 900'e
03:01ulaştırdık.
03:02Kalp akciğer makinesinden yapay zeka destekli yoğun bakım monitörüne, saatte 250 kilometre
03:07hızla sahip elektrikli trenden seviye 4 otonom otobüse, endüstriyel robottan sivil
03:12helikoptere artık her alanda teknoloji üreten bir ülkeyiz.
03:16Yapay zeka destekli yerli navigasyon uygulamamızı önümüzdeki yıl hayata geçireceğiz.
03:20Milli Modüler Nükleer Reaktör Programı'nda ilk prototipimiz 2030'da üretime hazır hale
03:25gelecek.
03:26Türkçe yapay zeka dil modellerinin sağlık, finans, hukuk ve haberleşme sektörlerine
03:30yönelik uygulamalarını hayata geçiriyoruz.
03:32Bu yıl TÜBİTAK programlarında 190 üniversite ve 3400 firmanın 11.825 projesine 15,5
03:38milyar lira katkı sağlıyoruz.
03:40Üniversitelerin araştırma projelerinde 22.300 bursiyeri destekledik.
03:43Kümelenme destek programımızla nükleer sanayi, siber güvenlik, biyoteknoloji,
03:48sağlık teknolojileri, mobilite, ileri malzemeler, oyun teknolojileri, rüzgar enerjisi,
03:526G haberleşme, havacılık endüstrisi gibi stratejik alanlarda özel sektörümüzün
03:56birlikte iş yapma kültürünü geliştiren 1054 üyeli 19 kümeyi destekliyoruz.
04:01Milli teknoloji hamlemizin örnek projeleri TÜBİTAK Enstitüleri'nde hayata geçiriliyor.
04:05AESA radarları, arayıcı başlıklar, uydu, 5G ve askeri haberleşme sistemleri için
04:09kritik öneme sahip radyo frekans çiplerini TÜBİTAK Bilgem'de yerli imkanlar
04:13üretiyoruz.
04:14İnşasına başladığımız yeni tesisimizle kimlik ve pasaportlardan,
04:18savunma sanayini, otomotivden beyaz eşyayı, pek çok alanda çip üretim yetkinliğimizi
04:22genişleteceğiz.
04:24Milli hava trafik yönetim sistemimiz Ankara, Atatürk, Trabzon ve Şam Havalimanları'nda
04:28hizmete girdi.
04:30TÜBİTAK RUTE tarafından geliştirilen 1200 beygir gücünde yerli motorla donatılan
04:34TÜRASAŞ D-10 bin lokomotifinin ilk ihracatını gerçekleştirdik.
04:38Sıfır emisyonlu milli lokomotifimizde kullanılacak 800 beygir gücündeki yerli hidrojen motorumuzu
04:43ürettik.
04:44Yerli sinyalizasyon sistemlerimizin kullanıldığı demir yolu ağını 1000 kilometrenin üzerine
04:48çıkardık.
04:49Batarya test ve ARGE merkezimizde gerçekleştirdiğimiz yeni yatırımla batarya hücresinden paketine
04:53tüm elektriksel testleri uçtan uca yerli imkanlarla yapabilir hale geliyoruz.
04:58BOTAŞ doğalgaz hatlarının güvenlik kontrollerini yapacak yerli robotu geliştirdik.
05:01En az 5 kübitlik kuantum işlemci prototipini yerli imkanlarla tasarlayıp üreterek bu alanda
05:07kritik bir ARGE ve üretim altyapısını ülkemize kazandıracağız.
05:102002'de yaklaşık 9 bin olan bilimsel yayın sayısı ile dünyada 22.
05:14sıradaydık.
05:14Geçtiğimiz yıl yayın sayımız 66 bine yükseldi, 13.
05:18olduk.
05:182002'den bu yana en fazla atıf alan %25'lik dilimdeki dergilerde yayınlanan ülkemiz
05:22adresi yayın sayısını 14 kat artırdık.
05:25Elektronik kaynaklar ulusal akademik lisansıyla 3 milyon araştırmacıya hizmet sunuyoruz.
05:29Geçtiğimiz yıl yerli patent başvuru sayısını %12 artışla 11.394'e, yerli patent
05:35tescil sayısını %10'luk artışla 3.738'e yükselttik.
05:38Yerli patent başvurularında dünyada 10.
05:40marka başvurularında 6.
05:42tasarımda 3.
05:43sıradayız.
05:44Türkiye Sosyal Kapsayıcı Yeşil Geçiş Projesi ile bu yıl sonuna kadar 2,9 milyar
05:49lira finansman sağlayacağız.
05:50İslam Kalkınma Bankası ile 250 milyon dolarlık sürdürülebilir OSB projesinin finansman
05:55anlaşmasını yaptık.
05:56İkrim Yatırım Formu tarafından ülkemize 250 milyon dolarlık düşük maliyetli finansman
06:01sağladık.
06:02Cumhurbaşkanlığımızın himayesinde gerçekleştirdiğimiz 16 kutup bilim seferinde 314 bilim
06:06insanımız 217 araştırma projesi gerçekleştirdi.
06:09Son bir yılda Dijital Avrupa programında ülkemizden 52 kuruluş 10 projede 7 milyon 300
06:14bin avroluk hibe kazandı.
06:15Avrupa Dijital İnovasyon Merkezleri ağına ülkemizden 3 konsorsiyum daha katıldı.
06:20Girişimci bilgi sistemi ile 4 milyonu aşkın girişimi izleyerek sektörlerimizin nabzını
06:24tutuyor sanayi politikalarımızı veriye dayalı geliştiriyoruz.
06:27Savunma sanayinde devrim yaptık.
06:314 binden fazla şirket ve araştırma kurubunda 100 binden fazla çalışanla dev bir savunma
06:36sanayi gücüne sahipsiz.
06:372002'de 248 milyon dolar olan savunma ve havacılık ihracatımız geçtiğimiz yıl
06:4210 milyar doları aştı.
06:432002'den bugüne savunma sanayinde 1203 yatırım için teşvik belgesi düzenledik.
06:48668 milyar lira yatırımın önünü açtık.
06:512002'den bu yana TÜBİTAK burs ve destekleriyle 2283 savunma sanayi projesine ve 4449 bilim
06:58insanıyla gencimize 65 milyar lira katkı sunduk.
07:01Çelik kubbede uzun menzilli hava savunma sistemi SİPERİKİ'nin seri üretimine önümüzdeki
07:05yıl başlayacağız.
07:06Isıl pil üretim kapasitemizi geçtiğimiz yıl iki katına çıkardık.
07:10Milli torpidomuz Akya'nın ay ve prefeze sınıfı denizaltılarımıza entegrasyonunu
07:14tamamladık.
07:15Mavi Vatan'ın güvenliğine destek veren Yelkovan elektronik destek sistemimizi
07:18açık deniz karakol gemilerimize entegre ederek Türk Deniz Kuvvetleri envanterine
07:22dahil ettik.
07:23Türk Silahlı Kuvvetleri'ne cephede üstünlük sağlayan İHA'lara ve savaş uçaklarına
07:27yönelik elektronik harp ve destek sistemlerini, 5.
07:30nesil savaş uçağımız Kağan'ın uçuş ve görev yönetim platformu, pilotların
07:34uçuş esnasındaki sonununu sağlayan yaşam destek sistemi, yakıt güvenlik sistemi
07:38ve uçak motorunun ileri malzeme süper alışım teknolojilerini, geçmişte yurt dışından
07:42tedarik edilen seyir füzeleri ve güdüm kitlerinin daha etkin yerli ve milli
07:45versiyonlarını, uzun menzilli hava savunma sistemleri radarlarının görüş mesafesini
07:50artıran vakum tüplerini, milli füze ve mühimmatlarımızın ısıl pil, ısıl pil,
07:54piroteknik bileşenler, güdüm konumlama ve hedef algılama sistemlerini TÜBİTAK
07:59enstitülerinde geliştiriyor ve üretiyoruz.
08:01Uzay teknolojilerinde yetkinliğimizi artırıyor, bağımsızlığımızı güçlendiriyoruz.
08:0520 ARGE merkezinde ve teknoparklarımızdaki 310 girişimde 24 bine aşkın araştırmacının
08:10uzay alanında istihdamını destekliyoruz.
08:12Milli uzay programı ile birlikte uzay ve havacılık alanında 40 binden fazla bilim
08:16insanı, araştırmacı ve gencimizin yer aldığı projelere katkı sunduk.
08:20Uydularımızı kendi roketlerimizle uzaya fırlatmaya hazırlanıyoruz.
08:24Somali'de inşasını sürdürdüğümüz uzay limanıyla Türkiye'nin uzaya bağımsız
08:28erişiminin önünü açacak küresel uzay ekonomisinden daha fazla pay alacağız.
08:32Uydulardaki bilgi birikimini değerlendirerek ay uzay aracımızı yüzde 87 yerlilikle
08:37ürettik. Görev süresince güneş rüzgarlarının ay yüzeyiyle etkileşimini, ay yüzeyindeki
08:41suyun oluşum mekanizmalarını, ayın manyetik alanlarını ve yüzeyin ısıl özelliklerini
08:45inceleyecek aracımızı 2027'nin ilk aylarında uzaya gönderecek, ay yörüngesine ve nihayetinde
08:51aya ulaştıracağız.
08:52Kendi ay görevini gerçekleştiren dokuzuncu ülke olacağız.
08:56Milli uzay programımızın hedeflerinden bölgesel konumlama ve zamanlama sisteminin ihtiyaç
09:00duyduğu yüksek hassasiyetli zaman ve frekans altyapısını sağlayacak rubidium
09:04tamamla yerli atomik saatimizi uzaya gönderdik.
09:07Son beş yılda yurt dışından 1086 araştırmacının çalışmalarını ülkemizde sürdürmesini
09:12sağladık.
09:13Stajyer araştırmacı burs programıyla yaklaşık 12 bin üniversite öğrencisine araştırma
09:16yetkinliği kazandırdık.
09:18Sektör kampüste programında 1200'den fazla ders açarak 35 binden fazla öğrenciye
09:22real sektör deneyimi kazandırdık.
09:24Üniversitelerde 90 milli teknoloji atölyesine hizmete açtık.
09:2781 şehrimizdeki 134 deneyap teknoloji atölyesindeki eğitimlerden faydalanan öğrencimiz,
09:32öğrenci sayımız 65 bine erişti.
09:35Bu yıl Teknofest Güneydoğu'da 730 binden fazla takımda 1 milyon 600 bin üzerinde genç
09:39yarıştı.
09:402026 Uluslararası ve Bölgesel Bilim Olimpiyatlarında en fazla madalya kazandığımız yıl oldu.
09:46İftihar kaynağı öğrencilerimiz 11 altın 78 madalyayı ülkemize getirdi.
09:50Bu yıl TÜBİTAK araştırma proje yarışmalarında da 89 bin 766 öğrencimizin 52 bin 773
09:56projesiyle katılım rekoru kırdık.
09:58Üniversite öğrencileri araştırma projelerinde 18 bin 751 projede 34 bin 720 öğrenciye
10:04destek verdik.
10:05Bu yıl yaklaşık 3 milyon popüler bilim kitabı ve 4 milyon bilim dergisini okuyucularımızla
10:09buluşturduk.
10:107'sini bu yıl açtığımız 47 bilim merkezimizde şimdiye dek 22,5 milyon ziyaretçimizi bilimin
10:15merak dolu dünyası ile buluşturduk.
10:18115 ülkeyle imzaladığımız yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması anlaşmaları
10:21ile yatırımcılara güçlü bir hukuki koruma ve öngörülebilir bir yatırım zemini sunuyoruz.
10:26Kazakistan ile YKTK anlaşmamızı güncelledik, Körfez İşbirliği Konseyi ile müzakereleri
10:30tamamladık, Birleşik Krallık ve Endonezya ile müzakerelere devam ediyoruz.
10:34Son bir yılda 23 ülke ile 32 uluslararası anlaşma ve mutabakat zaptına imza attık.
10:39Uzayın barışçıl kullanımına yönelik Artemis Mutabakatı'na katıldık.
10:42Dünyanın en büyük sivil ARGE programı Ufuk Avrupa'da 992 projeyle ülkemize 496 milyon
10:48avroluk, fon desteği kazandırdık.
10:50Yeşil dönüşüm tecrübesini en az gelişmiş ülkelerle buluşturmayı sağlayacak
10:53yeşil sanayileşmeyi karbonsuzlaştırma mekanizması girişimini COP31 başkanlığımızda
10:58hayata geçiriyoruz.
10:59Etkin piyasa gözetimi ve denetimlerimizle vatandaşlarımızı koruyor, haksız rekabeti
11:03önlüyoruz.
11:04TÜBA bilim insanlarımızı destekliyor, Türkiye'nin bilim dünyasındaki etkinliğini
11:08artırıyor.
11:08Son bir yılda uluslararası TÜBA Akademi Ödülleri ile 2, Teknofest Doktora Bilim
11:12Ödülleri ile 15, Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanı Ödüllendirme Programı ile
11:1628 bilim insanının başarılarını ödüllendirdik.
11:19Bilimsel tehlif eser ödüllerimizle de 8 eserin bilim dünyasına katkısını takdir
11:23ettik.
11:24TÜBA üyesi bilim insanlarımız üniversitelerimizde 70 bilimsel konferans icra etti.
11:28Türk İslam Bilim Kültür Mirası Projemizde bu yıl 14 eser yayınlıyoruz.
11:322027 Dünya Bilim Forumuna Cumhurbaşkanlığı himayelerinde ev sahipliği yapacağız.
11:37Bakanlığımız ile bağlı ve ilgili kuruluşlarımıza 2025 yılında bütçe kanunu ile
11:41194 milyar 531 milyon 626 bin lira ödenek verildi.
11:45Yıl içerisinde yapılan eklemelerle 260 milyar 30 milyon 539 bin 573 liraya ulaşan
11:51ödeneğin 243 milyar 458 milyon 124 bin 835 liralık kısmı bütçe giderine dönüştü.
11:58Kalan ödenekten 1 milyar 506 milyon 687 bin 64 lira 2026 yılı bütçelerine devredildi.
12:05Sayın Başkan değerli üyeler sözlerimi tamamlarken görüşmelere sunacağınız katkılar
12:10için her birinize şahsım ve çalışma arkadaşlarım adına teşekkür ediyorum.
12:142027 yılı bütçemizi en verimli ve etkin şekilde kullanacağımızı ifade etmek istiyorum.
12:20Bütçemizin aziz milletimiz için hayırlı olmasını diliyor.
12:23Komisyonumuzun çok değerli üyelerini saygıyla selamlıyorum.