00:00Tabii benzeri çağrıları özellikle biz Rusya-Ukrayna savaşı başladığı süreçten sonra son dört yıldır zaman aralıkları içerisinde farklı ülkelerden duyduk.
00:08Hatırlarsanız Almanya daha önceki birkaç sene içerisinde savaşın hemen arkasından Alman toplumuna hazırlıklı olmasını ifade etmişti.
00:18İngiltere bunu belki en sık ifade eden ülkelerden bir tanesi çünkü Rusya ile açık bir batı denizinden cephe oluşturmuş durumda.
00:26Ama belki sorunuzun cevabını bir şekilde ifade etmek gerekirse aslında dünya uzun zamandır hem konvansiyonel hem de hibrit tehditlerin içerisinde
00:35olduğu bir çatışma ortamının içerisinde.
00:37Yani bizim bugün çatışmıyor olarak gördüğümüz ülkelerin farklı mecralarda, farklı alanlarda sizin de ifade ettiğiniz gibi siber tehditler başta olmak
00:46üzere birçok alandaki son dönemde konuştuğumuz yer altındaki kritik stratejik öneme sahip mineraller de dahil olmak üzere tüm alanlarda
00:54aslında ciddi bir çatışma ortamı olduğunu söylemek lazım.
00:58Buradaki en önemli belirsizliklerden bir tanesi bu çatışma ortamları açısında elbette görünür karşılıklı birbirlerine bir bağlamda çatışma olmasa da karşılıklı
01:10ifade eden ülkeler var.
01:12Ancak bu noktada saflar zaman zaman farklılaşıyor.
01:15Belki görünmez ince çizgiler içerisinde dengeler, taraflar hızlı değişiyor.
01:19Batı NATO çerçevesi içerisinde yeni bir değişim ve dönüşümün içerisinde bunlara cevap verebilmek için ama aynı zamanda NATO üyesi olan
01:28her ülke özellikle Avrupa Birliği ülkeleri bu bağlamda tehdidi Rusya-Ukrayna savaşının gölgesinde çok daha güçlü, çok daha şiddetli hissediyor.
01:36Malumunuz son bir aydır şahit olduğumuz ve sizin de birçoğunuz CNN Türk ekranlarına yansıttığınız birkaç haberle sorunuza yanıt vermek istiyorum.
01:46Bu yanıtlardan birincisi daha birkaç hafta önce Avustralya devleti tarafından devlet teknik altyapılarına bir sızma olduğuna dair ve Avustralya'daki bir
01:59takım devlet bilgilerine kişisel bilgileri erişildiğine dair bir haber vardı.
02:05Bu aslında en tehlikeli örneklerden birisiydi.
02:08Bir diğer örnek daha bu hafta içerisinde geçtiğimiz hafta içerisinde Türkiye'de de Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından acilen yapılan bir açıklamayla
02:19PhD temelli bir teknik güvenlik saldırıdan bir siber saldırıdan söz edilmişti.
02:25Bir başka örnek yine geçtiğimiz ay içerisinde bir Amerikalı iş insanının yapay zeka böyle giderse bir milyar insan yaşamını yitirmek
02:36zorunda kalabilir örneğinde vermiş olduğu bir açıklama vardı.
02:40Bütün bu örnekleri bütün bu açıklamaları bir arada düşündüğümüzde aslında insanların geleceğini etkileyecek hususun konvansiyone geleneksel savaşlardan daha ziyade siber
02:53saldırıların hocam da bahsettiği hibrit savaşların çok daha etkili olacağını söyleyebilmemiz mümkün.
02:59Çünkü deyim yerindeyse artık insanlık bir distopya geleceğine kendisini hazırlıyor gibi görünüyor.
03:07Yani sizin az önce haberinizin başlığında vermiş olduğunuz örnek bizlerin distopya örneği olarak nitelendirebileceği örnekler.
03:16Bütün bankacılık erişiminin sona ermesi, bütün ticari erişiminin sona ermesi, dolayısıyla bütün küresel ekonomik sistemin bir anda sona ermesi bütün
03:26bu sistemin tarumar olacağı sonucunu beraberinde getiriyor.
03:30Dolayısıyla bir yandan yapay zekayı tartışırken bir yandan da Avrupa'da insanların sığınaklara yönelik hazırlanması zannediyorum içerisinde yaşadığımız zaman diliminin en
03:42büyük çelişkilerinden birisi olsa gerek.
03:44Tabii önümüzde hali hazırda devam eden örnekleri var.
03:47Yüzde yüz bizim anladığımız sahadaki savaşın bitmediğini zaten görüyoruz.
03:51Şunu da söyleyelim.
03:53Buradaki en büyük karmaşanın arka planında da bu var.
03:56Evet siber saldırılar, hibrit tehditler çok yeni teknolojileri de konuşuyoruz.
04:00Ama bir gerçeklik başta Ukrayna Rusya olmak üzere çevremizdeki tüm çatışma ortamlarında da sıcak savaş hala aynı önemini koruyor.
04:08Bunu da unutmamak lazım.
04:09Belki şöyle ifade edelim.
04:10Savaş şekli tamamen değişmedi ama çeşitlendi.
04:14Bu da devletlerin temel aktörü olarak uluslararası ilişkilerde refleks vermesini...
04:17Peki hangisi daha etkili?
04:20Nereden bakarsanız bakın tabii ki siber saldırılar günlük yaşamı ve toplumsal güvenliği etkilediği için şu anda daha hızlı, daha az
04:28maliyetli ve daha etkili.
04:30Buradaki maliyet kısmı da etkililik konusunda önemli.
04:34Daha az maliyetle uzaktan yapabildiğiniz bir saldırıyı sahada da aynı şekilde çatışma ortamında yapmaya kalktığınızda...
04:40...hem insan kaybına uğruyorsunuz hem de aynı zamanda da mali bir askeri güç ortaya koyuyorsunuz.
04:46Son olarak şunu da söylemenin önemli olduğunu düşünüyorum ben Meltem Hanım.
04:51Devletler aynı şekilde bu tehditlere zaman içinde refleks verme hızı da ilerliyor.
04:56Yani bunu da öngörmek lazım.
04:58Evet biz bugün birçok saldırıdan konuşuyoruz siber alemde ya da kritik altyapılarda.
05:02Ama aynı şekilde de buna karşı yöntem ve teknikler farklılaşıyor ve gelişiyor.
05:07Bunu da unutmamak lazım.
05:08Yoksa çok pesimist bir tablo karşımıza çıkıyor.
05:12Şimdi burada zannediyorum Meltem Hanım 3 kademeden söz etmemiz lazım.
05:16Bir devletin bir varsayım olarak olağanüstü bir siber saldırıya uğradığı varsayımından hareket ettiğimizde.
05:23Birinci kademe şu o devletin bütün güvenlik ve istihbari birimlerinin bu noktada büyük bir teyakkuz içerisinde olup
05:32acaba ne noktada bilgilere erişilebildiğine dair ciddi bir güvenlik açığıyla karşı karşıya kalması bu bir.
05:39İkincisi burada en büyük handikap bence Meltem Hanım şu.
05:43Sadece bir devlete siz doğrudan siber saldırı yaptığınız zaman ve bu saldırıyı da topyekun yaptığınız zaman sadece o devlete özel
05:52bir saldırı gerçekleştirmiyorsunuz.
05:54Çünkü bahsetmiş olduğumuz bütün telekomünikasyon ağları, bütün ticari ağlar, bütün ekonomik ağlar, bütün bankacılık sistemleri birbirine entegre edilmiş durumda.
06:04Dolayısıyla müferit olarak ağ devletine yönelik gerçekleştirilecek bir saldırının doğrudan ya da dolaylı olarak periferisindeki, çevresindeki bütün devletleri etkileme kapasitesi
06:15de yüksek.
06:16İkinci husus ki Avrupa şu an bunu gündeme getirmeye gayret ediyor.
06:22İkinci husus vatandaşların doğrudan hayatını etkileyecek olan bir saldırı.
06:27Burada kastettiğimiz şey nedir?
06:29Şöylesi bir örnek üzerinde bence hareket etmekte fayda var.
06:33Bir sabah uyandığımızda bütün cep telefonundan bilgisayarlara kadar bütün teknolojik aletlerin çalışmadığını ve bakınız çok kritik olarak söylüyorum.
06:44Bunların da niçin çalışmadığına dair bir malumatınızın olmadığını varsayalım.
06:50Çünkü burada bir teknik problem var ancak siz bu teknik probleminin neden olduğuna dair bile bir bilgi sahibi değilsiniz.
06:57Dolayısıyla bütün ekonomik sistemi elektronik sistemler üzerine kurgulayan bir Avrupa bir Amerika üzerinden hareket ettiğimiz zaman toplanması gereken şeyin su
07:07ve ekmek olması gerçeği çok da yatsınmamalı diye düşünüyorum.
07:12Üçüncü husus ise elbette kişisel verilerin paylaşılması meselesi ve bu kişisel verilerin paylaşılmasıyla beraber aslında bütün dünya içerisinde oluşacak bir
07:23tepki.
07:24Hocam da bahsetti elbette devletlerin bu yönde reaksiyonları koruma çerçeveleri var.
07:30Bunun en büyük örneklerinden birisini biz dört gün önce THP siber saldırıya devletlerin vermiş olduğu yanıtlarla beraber görmüş idik.
07:39Fakat yapay zeka ile alakalı olarak pubbing face olarak anlatılan teknik bir konu olsa da artık yapay zekaların da kontrol
07:48edilemeyen bir boyuta gelmesiyle ne kadar erişebilecekleri, nereye varabilecekleri konusunda bir tereddüdün olduğu da bir gerçek.
07:57Dolayısıyla bir taraftan evet konvansiyonel savaşlardan işte Husilerin Yemen'e saldırısından söz ederken diğer taraftan İngiltere'de insanların sığınaya gitme noktasında
08:09pil, su ve ekmek stoplaması gerektiği gerçeğini bence dünyanın iki kritik perspektifi, iki kritik boyutu olarak değerlendirmemiz gerekir diye düşünüyorum
08:21açıkçası.
08:27İzlediğiniz için teşekkür ederim.
