00:00Fulya çok teşekkürler. Bugün İstanbul'dan dünyaya 8 ülkenin Dışişleri Bakanı'nın verdiği mesaj aslında ortak.
00:06Bu savaşlar yayılmamalı, bir an önce sonlanmalı, özellikle hülmüs açılmalı.
00:11Çünkü bu bütün ülkelerin maliyetlerini, faturalarını, enerji faturalarını doğrudan etkiliyor.
00:15Aslında her aniyi etkilediğini, siyasetlerini elbette yönetimlerini etkilediğini biliyoruz.
00:20Ve diğer taraftan da İran'a da ABD'ye yeniden bir saldırı kesinlikle düzenlememeli mesajı aslında diplomatik kelimelerle.
00:28Kelimeler seçilerek bugün İstanbul'dan verildi.
00:318 ülkenin yan yana gelmiş olması çok kritik.
00:34Bunun İstanbul'da Türkiye'nin ev sahipliğinde, Türkiye'nin inisiyatifiyle ilk defa denenen bir format olması da yine çok kritik.
00:41Hatta Siyenen Türk'ün özel edindiği bilgilere göre Alman kaynakların söylediği bilgi şu.
00:46Bu aslında yaklaşık 5 ay önce Mayıs ayında Almanya Dışişleri Bakanı Vadef olan Dışişleri Bakanı Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Hakan
00:54Fidan bir araya geldiğinde
00:55birbirlerine pozisyonlarını ülkelerin bu konularda krizlere dair sorduktan sonra
00:59neden biz bu formatlarımızı birleştirmiyoruz dedikleri ve bu fikrin bu şekilde aslında ortaya çıktığı.
01:06Yani bugünkü bu özellikle Türkiye, Pakistan, Mısır, Suudi Arabistan bölgesel dörtlü olarak bilinen bu bölgesel dörtlüyle
01:13E3 olarak bilinen, Avrupa yücresi olarak bilinen İngiltere, Fransa, Almanya ve buna dün akşam saatlerinde İtalya eklenmişti.
01:21Avrupa'nın önde gelen dört ülkesi diyebiliriz. İşte bu tarafların bir araya gelmesi formatı Bakan Fidan da basın toplantısında dikkat
01:28çekti.
01:28Bu esnek bir format ve biz bunun da aslında faydasını görüyoruz.
01:31Herkes istediğini söyleyebiliyor ve tartışabiliyoruz daha özgürce dedi.
01:36Dolayısıyla bu formatın yaklaşık 5 ay önce Almanya ve Türkiye Dışişleri Bakanları bir araya geldiğinde çıktığını söylüyor.
01:43Alman kaynaklar ki Alman basınına da bu şekilde yansıdı.
01:46Bu CNN Türk'ün edindiği özel bilgilerden biri öncelikle bunu aktaralım.
01:50Bununla birlikte Bakan Fidan aslında çok net yanıtlar verdi.
01:53Özellikle soru cevap kısmında bu toplantının önemine dikkat çekti.
01:57İstanbul, Avrupa ve Asya kıtalarını bir araya getiren İstanbul'da bu sekiz ülkenin birleşmiş olması, buluşmuş olması elbette.
02:03Bu mesajı buradan fotoğrafla veriyor olmaları kritikti.
02:06Bu anlamda aslında tam da İstanbul'un konumuna, Türkiye'nin coğrafi konumuna da yaraşır bir üs olduğunu söyleyebiliriz.
02:14Bir anlamda aslında Türkiye çok kritik bir zamanda yine bir kez daha iş birliğinin, koordinasyonun, diplomasinin ve çözüm arayışlarının merkezi
02:22olduğunu görüyoruz.
02:23Bakan Fidan'a da özellikle soru cevap kısmından Hürnüz'ün açılması gerektiğini her fırsatta söylüyor.
02:28Çünkü bunun nasıl olabileceği soruldu özellikle enerji ve küresel ticarete etkisi, somut ne olabilir, körfezde yaşanan kriz diplomasiyle çözülebilir mi
02:37diye kıymetli meslektaşlarımız oldukça gerçekçi bir soru yöneltti.
02:41Ve Bakan Fidan da şu yanıtı verdi.
02:43Bu olayda aslında savaşa da diplomasiye de çok büyük bir alan var.
02:46Aktörlerin nasıl tutum alacağı çok çok önemli dedi.
02:49Şimdi bu mesajların zamanlaması çok kritik oluyor.
02:52Özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nden çelişkili mesajlar geliyor.
02:55Seçim sonrası İran'a yeni bir saldırı hazırlığında mı İsrail'le veya İsrail'siz?
03:00Bunun yine ihtimalleri konuşulurken bir taraftan da Trump önceki günlerde seçimden önce de bir şeyler olabilir.
03:06İran'la müzakere etmiyoruz dedi ve açıkça yeni bir saldırı tehdidinde bulundu.
03:10İşte bu 8 ülke Avrupa ve bölgesel aslında 4'tü.
03:14Şunu söylüyor bunu yapmayın işler daha da karmaşıklaşır ve tüm dünyaya yayılır bu savaşlar bunu yapmayın diyorlar.
03:20Dolayısıyla Bakan Fidan'ın bu ifadesi de önemliydi aktörlerin nasıl tutum alacağına bağlı.
03:26Altını çizmemiz gereken nokta hep beraber diyaloğun tek çözüm yolu olduğu vurgusunu yapıyoruz mesajını verdi.
03:33Burada daha fazla savaşın yayılmasına meydan vermeden bu meseleyi nasıl halledebiliriz?
03:37Bunun detaylarını konuştuk bugün dedi.
03:40Hürmüz'ün açılması gerek bir an önce ama İran'a da yapılacak askeri müdahale çözüm değil.
03:45Kimse bunu onaylamıyor bugün masadaki ifadelerini kullandı.
03:49Diplomasinin en iyi çözüm olduğu konusunda diğer ülkeler de bizim bu tutumumuzu paylaşıp savunuyorlar ifadelerini kullandık.
03:58Yine kıymetli meslektaşlarımızın sorduğu sorulardan biri de bu inisiyatife neden ihtiyaç duyuldu?
04:03Neyi başarmayı planlıyorsunuz diğer platformlarının başaramadığı diye sordular.
04:08Ve uzun soluklu olur mu yani bunun devamı gelir mi bu 8 ülke yeniden buluşmalarını görür müyüz?
04:13Çünkü aslında örneğin bölgesel dörtlü Türkiye, Mısır, Pakistan, Suriye, Arabistan'ın düzenli buluşmalarını biz ne zaman görmeye başlamıştık?
04:20Tam da İran'a ikinci saldırı dalgası başladığından 28 Şubat'tan hemen birkaç hafta sonra Mart ayında geçtiğimiz Mart ayında dörtlü
04:28ilk defa bir araya gelmişti.
04:29Sonrasında da çok düzenli bir şekilde devam etmişti.
04:32Bugün de aslında 7. toplantılarını gerçekleştirdiler.
04:35Dolayısıyla bu şimdi 8 ülkede böyle bir araya gelmeye devam eder mi şeklindeydi aslında soru.
04:40Bakan Fidan da şöyle söyledi bu formatta neden ihtiyaç duyduk?
04:44Çünkü bu iki format aslında kendi coğrafyaları için çalışan konumdalardı.
04:49Ve bir noktada iki coğrafyada meydana gelen sorunlar her iki tarafı da artık etkiliyor.
04:53Ve görüşme kararı aldık.
04:55Gayri resmi bir platform esnek serbestçe fikirlerin ortaya konması için çok fazla faydası var dedi.
05:01Özellikle tabi sadece İran'daydı bugün Yemen'de konuşuldu.
05:04Özellikle Rusya'nın Suudi Arabistan'a saldırıları, bu 8 ülkenin Suudi Arabistan'a destek olurken bir taraftan da savaşın içine
05:10çekilmemesi çok kritik.
05:12Filistin elbette konuşuldu ve bununla birlikte elbette Rusya ve Ukrayna arasında artık 5 yıla neredeyse girmek üzere olan savaş da
05:19konuşuldu.
05:19Bakan Filan'da özellikle Karadeniz'deki seyir sefer serbestlisinin ne kadar önemli olduğunu, bunun güvenliğinin ne kadar önemli olduğuna bir kez daha
05:27dikkat çekti.
05:28Savaşın bir an önce durması, hemen ateşkes kararı almasını, alınmasını elbette istiyoruz, kalıcı barış gelmesini istiyoruz.
05:34Ama bu olmazsa Karadeniz için özelinde de yine adımlar atılmalı mesajını verdi ki, Türkiye bu anlamda bir takım girişimleri var
05:41çok detay verilmese de.
05:42Hem Rusya'ya ve Ukrayna'ya bazı teklifler yolluyor.
05:45İşte bunları da aslında bugün masadaki diğer muhataplarına anlattıklarını gördük ve son başlık Libya özellikle bugün gözümüz kulağımız Mısır'ın
05:53tutumundaydı.
05:54Çünkü Libya'dan gelen 10 ay sonrası Mısır tepkiliydi.
05:57Mısır Dışişleri Bakanı hatta burada bir paylaşım yaptı sosyal medya üzerinden Hakan Fidan'da bir araya geldim ve karşı durduğumuzu bu
06:03adıma bir kez daha söyledim diye açık açık paylaşım tepkisini dile getirdi.
06:08Ama özellikle Bakan Fidan Doğu'yla Batı'nın buluşması için aslında Libya'da artık çok olgun bir zaman ve iyi haberler
06:15vereceğiz dedi ki,
06:16sosyal medyada da Ankara'da bir anlaşmaya varılabileceği Libya'daki taraflar arasında iddialar dolaşmaya devam ediyor.
06:22Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından kabul edilebileceği tarafları yine iddia ediyor.
06:26Dolayısıyla kritik bir süreç Bakan Fidan'ın da bu sözlerini ekleyince bakalım neler olacak elbette göreceğiz.
06:32Suriyak
