00:00Şimdi grizu, kömürün bünyesinde bulunan metan gazının havayla karışımına verilen isim.
00:07Aslında bir metan gazı.
00:09Bu ocaklarda kullandığımız, yakıt olarak kullandığımız bitan gazının bir benzeri.
00:14Ve belli oranlarda biriktiğinde de patlamaya neden oluyor grizu.
00:18Adını verdiğimiz metan gazı.
00:21Yüzde dört buçukta tam patlama noktası, maksimum patlama noktası.
00:27Yüzde, yani yüz metre küp havada iki metre küp metan gazı var ise tehlike başlıyor demektir.
00:34Ve burada üretimi durdurup, çalışmayı durdurup o gazı temizlemeniz gerekiyor.
00:39Yapılması gereken bu.
00:40Yani kömürün bünyesinde metan gazı var zaten.
00:43Kazdıkça da açığa çıkar.
00:45Bunu mutlaka bertaraf etmeniz gerekiyor.
00:48Gelişmiş ülkeler bunu şöyle yapıyorlar.
00:51Üretime başlamadan önce sondajlarla o metan gazını alıp...
00:55Bu gazın biriktiği önceden tespit ediliyor mu edilemiyor mu?
00:59Tabii tabii ölçüm cihazları var.
01:01Ölçüm cihazlarıyla bu gaz mutlaka tespit edilir.
01:04Hem sesli hem ışıklı sinyal veren cihazlar vardır.
01:09Bunlarla beraber bunu ölçersiniz.
01:12Dediğim gibi yüzde iki, yüz metre küpte iki metre küp metan gazı oluştuğunda üretimi çalışmayı durdurmanız gerekir.
01:20Bu Ocak Türkiye Taş Gömürü Kurumu'na bağlı bir saha.
01:24Yani kamunun bir sahası bildiğim kadarıyla.
01:27Rödevastlı dediğimiz kiralama yöntemiyle özel sektöre verilmiş.
01:31Ne yazık ki son yıllarda kamunun devletin üretiminden çekilmesiyle benzer yapılar çoğalmış.
01:38Burada denetim eksikliği vardır.
01:40Burada teknik olarak eksiklik vardır.
01:43Aksi halde bu kaza olmaz.
01:45Olmaması gerekir.
01:46Artık metan gazından ölümlerin bu devirde yaşamaması gerekiyor.
01:51Bu bizim kötü bir karnemiz, sicilimiz.
01:56Çünkü artık önlem almak mümkün.
01:59Kortol sondajları yaparak...
02:02En kritik soru da bu Sayın Torun.
02:03Yani girizu patlaması önlenebilir bir olay mı?
02:07Kesinlikle önlenebilir bir olaydır.
02:09Olmaması gereken bir olaydır.
02:11Kader değildir, fıtrat değildir.
02:13Madencilerin hiç kaderi değildir.
02:16Ama ne yazık ki biz 21. yüzyılda hala bunları konuşuyoruz.
02:19Artık bunları açmamız gerekiyor.
02:21Bunun için de denetimin yapılması gerekir.
02:25Özelleştirmelerin mutlaka durdurulması gerekir.
02:28Ve kesinlikle de bilimin, tekniğin, müezzetlik hizmetlerinin oralarda rahatlıkla uygulanabileceğini herkese söylememiz, anlatmamız gerekir.
02:36Yani madenlerde aslında bu gazı sürekli ölçen sistemler bulunması gerekiyor.
02:43Doğru mu anlıyorum?
02:43Var zaten, otomatik olarak ölçüyor ve kontrol odasında...
02:47Ne yapılmalı peki bu tehlikeli seviyeye ulaşıldığında ne yapılmalı?
02:50İşçiler mesela tehlikeyi fark edebilir mi önceden?
02:53Tabii işçiler de fark eder.
02:55Oradaki kontrol merkezi de sesli ve ışıklı uyararak herkesi tahliye eder.
03:00Ama bundan da önce kontrol sondajları yapılarak 20-25 metre önümüzü, yani ilerlediğimiz tünelin arından itibaren 20-25 metrelik kısmını
03:11da kontrol edebiliriz biz.
03:13Gaz var ise onu boşaltabiliriz.
03:15Teknik olarak bunlar mümkün.
03:17Bunu konuşmak bile gerçekten bir mühendis olarak üzüyor artık beni.
03:21Çünkü canlarımız gidiyor.
03:23İşte anlattığı sayı Vali Bey de söylüyor.
03:25İşte iki ölü diyor.
03:26Umarım artmaz sayı.
03:28Bunlar bizim kaderimiz değil.
03:33Yani havalandırmanın önemi de değil mi Sayın Torun?
03:37Bir maden ocağında havalandırma ne kadar önemlidir?
03:40Yeterli havalandırma sağlanmazsa ne olur?
03:43Havalandırma sağlamazsa bu olur.
03:45Bu olur.
03:46Yani artık dediğim gibi teknik olarak çok detaya girmek istemiyorum ama bunlar olmayacak şeyler değil.
03:51Yani basit yatırımlarla, basit denetimlerle olacak şeyler ama ne yazık ki ülkemizde son yıllarda denetim de zayıf satıldı.
04:00Denetim yok edildi.
04:01Artık denetleyecek elemanların ne nitelik olarak ne nicelik olarak eksikliğini görüyoruz.
04:08Bunun için mutlaka bunu masaya yatırmak gerekiyor ama bunları her kaza olduktan sonra konuşmak değil de...
04:15Yani sorun uygulamada mı, denetimde mi, sizce denetimler mi eksikliği?
04:31Artık burada kar hırsıyla hızlıca üretilme yapılacak şekilde bir uygulamada da ciddi hatalar oluyor.
04:40Bunların önüne geçmek gerekiyor.
04:41Mühendislik hizmeti burada gerekiyor.
04:44Çünkü madencilik zor bir sektör.
04:46Hele hele yeraltı kömür madenciliği ihmal edilemeyecek bir sürü tehlikeleri barındırıyor.
04:51Ve bunun için önlemli almak gerekiyor.
04:54Denetim gerekiyor.
04:55Usta-çırak ilişkisinin kurulması gerekiyor.
04:58Yani bir günde yapılacak bir iş değil belki ama bu sistemi kurmak gerekiyor mutlaka.
Yorumlar