00:00Yaşam belirtisi mi bulduk ya da evreni dinleme biçimimiz mi değişti?
00:04Yani tam olarak ne oldu?
00:06Evet, aslında biraz kafa karıştırıcı gibi gözüküyor.
00:09Özellikle de radyo sinyali dendiği zaman, radyo dalgası demeyi daha çok tercih ediyoruz bu yüzden de zaten.
00:16Şimdi öte gezegen dediğimiz aslında güneş sistemi dışındaki gezegenlere söylüyoruz.
00:21Yani başka bir yıldızın etrafında dolanan gezegenlere biz öte gezegen diyoruz.
00:25Dolayısıyla da çok uzun yıllardır astronomlar, astrofizikçiler ve gözlemciler öte gezegenleri keşfediyorlar.
00:33Yani başka yıldızların etrafında gezegen olduğunu keşfediler.
00:37Tabii ki bunun üstüne hemen insanlık olarak yapmadığımız e ise acaba orada da bize benzer bir canlı var mı?
00:43Organizma var mı? Başka bir canlılık var mı?
00:46O da dünyaya benzer bir atmosferi var mı diye sormaya başlıyoruz.
00:50Tabii ki bunu sormak yetmiyor.
00:52Bunu bilimsel olarak da kanıtlamak gerekiyor ve bilimsel ölçümler yapmamız gerekiyor.
00:56İşte bu Beta Pictoris B gezegeni, öte gezegeni bu ilkleri çok olan bir öte gezegen.
01:05İlk defa görüntüleniyor, doğrudan görüntüleniyor.
01:09Biliyorsunuz yani yıldızlar zaten çok uzakta ve nokta gibi gözüküyor.
01:13Noktaların etrafındaki bir taş ya da bir gaz gezegeninden söz ediyoruz.
01:18Bunu tek başına gözlemlemek bile gerçekten çok zor ve meşakkatli bir iş.
01:25Astronomlar da bunu yaptılar.
01:27Bunu gözlediler. İlk kez gözlediler.
01:29İlk kez atmosferi, yani ilkleri çok fazla bu öte gezegenin.
01:33İlk kez bir atmosferini gözlediler.
01:37Buradan içindeki, atmosferin içindeki malzemeden bir ısı kaynağı olduğunu keşfettiler.
01:44Çok yakın zamanda da bizim artık önemli bir yere geçen Güney Afrika'daki Merkat dediğimiz bir radyo gözlem evinden.
01:56Bu aslında bildiğimiz alüminyum tellerden oluşmuş diyelim.
02:00Size basitçe anlatmak gerekirse.
02:03Bu kocaman, kilometrelerce uzanan bir teleskop bu.
02:07Bu teleskopla gerçekten bir radyo sinyali duydular.
02:12Aslında o konuşuyordu.
02:14Biz ilk defa onu yakalayabilmiş olduk.
02:16Bu radyo sinyaliyle şunu anladık ki gerçekten de gezegenin bir manyetik alanı var.
02:23Şimdi manyetik alan ne demek dersek,
02:25hani çok basit bir şekilde söylersek,
02:27bizim kendi manyetik alanımız var.
02:29Ve bundan dolayı da güneşten gelen çok enerjili parçacıklar tutuluyor.
02:35Ve böylece de yüzeye inip bizim gibi kırılgan organizmalara zarar vermesini engellemiş oluyoruz.
02:42Yani ilk keşfedilen aslında manyetik alandı.
02:45Pardon, yani bu çığır açan nokta bu manyetik alanıydı.
02:51Manyetik alanını keşfettikten sonra daha zaten diğer çalışmalar çığ gibi büyüdü.
02:56Ve yani bize benzer bir manyetik alanın olduğunu, iç katmanların olduğunu görebildik.
03:01Yani bu anlamda önemli bir keşif.
03:03Şimdi ister istemez biraz önce düzeltmeniz bence önemliydi.
03:06Yani radyo sinyali değil, radyo dalgası diye.
03:08Çünkü ister istemez bizler de mesela bu haberleri bu şekilde ya da bu ifadeler kullanıldığında
03:13işte gezegenden radyo sinyali alındı.
03:15Bu başlığı görenlerin aklına buna ben de dahilim, çoğu kişi de dahil.
03:18Hemen acaba o zaylılar mesaj mı gönderiyor sorusu geliyor çünkü.
03:22Bu sinyallerin gerçek doğası nedir?
03:24Yani manyetik kalkanlar bu evrende yaşam arayışımızda neden bu kadar kilit rol oynuyorlar?
03:30Şimdi şöyle düşünelim.
03:32Eğer mesela Mars'ın manyetik alanı yok ya da çok çok küçük ve o yüzden de korunaklı değil.
03:39Bu yüksek enerjili, güneşten gelen yüksek enerjili parçacıklar doğrudan yüzeye iniyor.
03:45Oradaki aletlerimizi de biz çok korunaklı olarak kullanabiliyoruz.
03:50Dünya ise çok rahat çünkü bu yüklü parçacıklar atmosferin dışında manyetik alan kalkanında hemen soğuruluyor ve kutuplarda yönlendiriliyor.
04:01Kutuplarda birleşiyor çünkü manyetik alan.
04:03Bu kutuplarda birleşenler de bize ışık şöleni oluyor.
04:06Biz buna kutup ışıkları diyoruz.
04:08Şimdi tekrar öte gezegene geçersek biz başka bir gezegende bir manyetik alan gördük.
04:14Bu ne demek?
04:15Korunuyor bu gezegen.
04:16Yani kendi yıldızından gelen yüklü parçacıklar aşağı inmeden kutuplarına gönderiliyor.
04:23Ve dolayısıyla da çok içeride, yüzeyde bir korunaklı bir alan oluşturmuş oluyor.
04:32Bu anlamda canlıların oluşması için bir fırsat oluyor.
04:36Biz tabii ki bunu sadece canlılık var diye hemen ortaya çıkmıyoruz.
04:40Ama bunun yerine diyoruz ki bunu araştırırsak en azından dışarıda öte gezegenlerde farklı, hangi farklı yaşamlar olabilir?
04:49Hangi farklı canlılıklar oluşabilir?
04:52Biz bunu anlayabiliyoruz.
04:53Anlayabileceğiz.
04:54Çok kısa bir cevap rica edeceğim.
04:55Eskiden de hep konuşurduk ya Mars'a su bulunmadı, yaşam belirtisi, yaşam olma ihtimali.
05:00Yaşama uygun elverişçi alan bu aslında şu anda keşfedilmiş oldu değil mi?
05:06Ama kısa bir cevap rica edeceğim.
05:07Evet sadece ısı, ısı maçı bakımından uygunluk mu?
05:11Yoksa işte su bakımından uygunluk bunun üstüne korunaklı mı sorusunu artık yanıtlayabiliyoruz.
05:18Diğer öte gezegenlerde de benzer araştırmaları yapacağız.
05:21Bu arada şimdi Beta Pictoris B ismi işte ışık yılıyla 63 yıl oraya gitmek benim araştırdığım kadarıyla bilmiyorum ne kadar
05:32doğru yanlış tabii ki.
05:33Bu öte gezegen araştırmalarında artık bu buluşla birlikte yepyeni bir sayfa açıldı diyebilir miyiz?
05:38Yani gökyüzünü radyo dalgalarıyla dinleyerek bundan sonra neleri keşfetmeyi hedefliyoruz?
05:43Bir dakikalık bir cevap rica edeceğim bu sefer.
05:44Tabi ki tabi ki artık bu çalışmalar hani bize yepyeni bir bakış açısı getirdi çünkü öte gezegen çalışmaları çok zor.
05:54Yani çok küçük yani yıldızının yanında dolanan soğuk bir gezegene bulmaya çalışıyoruz.
06:00Dolayısıyla da bunu başka bir yöntemle manyetik alanını gözleyerek yaptık.
06:05Şu anda sırada peş peşe bekleyen birçok uydu var.
06:08Bu uydular artık dünya benzeri gezegenleri bulmaya çalışacak.
06:13Dolayısıyla da biz bu çığır açmış bir yani Merkat'la gözlediğimiz manyetik alanın devamını getireceğiz.
06:20Ve o yüzden de artık bir umudumuz daha da artmaya başladı.
06:24Hep söylediğim bir cümle vardır.
06:26Biz aslında dünyada yaşayan uzaylılarız.
06:29Dolayısıyla diğer uzaylılara artık bir adım daha yaklaşmış olduk.
06:33Peki çok teşekkürler Sinan Bey.
06:36Ben teşekkür ederim. İyi yayınlar diliyorum. Kolaylıklar.
