00:01Diğer bombalardan farkı aslında kapladığı alan ve patlayıcı maddesinin içerisinde hiçbir bombada olmadığı kadar büyük olması.
00:13Bu bomba 22.000 pound kadar yani yaklaşık 9.800 kilo civarında ama burada kullanılan patlayıcı miktarı 8.500'da 8
00:24.700 kilogram arasında değişiyor.
00:27Şimdi genel maksat bombaları var normal F-16'lardan atılanlar 2000 pound civarında bu 22.000 pound yani 11 adet
00:38Max 84 dediğimiz genel maksat bombasının büyüklüğünde bir şeyden bahsediyoruz.
00:43Şimdi bu bombanın kullanım amacı ağırlıklı olarak yere temas etmeden önce patlatıyorsunuz ki yeryüzünde diyelim ki o bölgede bir askeri
00:56birlik varsa veya birkaç bina varsa yatay olarak onların hepsini kapsayacak şekilde
01:03blast etkisiyle oradaki hem oksijeni yok ediyor hem de patlamanın etkisiyle binaların yıkılmasını sağlıyor ama her şey yüzeysel geniş bir
01:14alanı kapsayacak şekilde biraz da psikolojik etkisi olan bomba.
01:18Ancak buradan ABD'nin savaşı kazanmasına yönelik bir hikaye çıkması imkansız.
01:24Neden?
01:25Birincisi elinde bu bombadan 12 civarında vardı.
01:30Deneme maksatlı zaten üretilmiş bir bomba 2003 yılından itibaren.
01:34Ve İran'daki hedefleri düşünürsek özellikle bu dağların altındaki atölyeleri veya nüfuz edilmesi zor noktalardaki İran'ın hem balistik füzelerini hem
01:46de dronelarını hem de seyir füzelerini sakladığını düşünürsek
01:50nükleer testleri de aynı şekilde ancak bunların giriş noktalarına bu bombalar kullanılabilir ama ABD bundan çok fazla sayıda üretmediği için
02:00de çok sınırlı gösteri maksatlı bir harekat olabilir.
02:03Yani İran'ın yer altındaki tesislerine ulaşabilir mi bu bomba?
02:07Daha önce nükleer tesisler hedef alınmıştı İran'da.
02:10Evet bu nükleer olmayan bu bomba ulaşamaz.
02:13Ulaşamaz çünkü bu nüfuz edici bomba özelliği yok.
02:17Yani yatay zeminde geniş bir alanı kapsar ama sizin dikeyine daha önce bu Ford'o'ya, Natanz'a, İsfahan'a
02:27karşı kullanılan ve B2 uçaklarından atılan 2025 Haziran ayındaki o GV57 dediğimiz 30 bin pound.
02:36Yani aslında bu bombadan ağırlığı daha fazla olan ama içindeki patlayıcı miktarı yaklaşık 2,5 ton civarında.
02:44Yani bu bombanınkini 9,5 ton olarak düşünürsek o nedenle de zaten taşıdığı patlayıcı miktarı kıyaslaması nedeniyle bombaların anası olarak
02:55Mother of All Bombs diye ünlenen bir bombayı konuşuyoruz.
02:58Gücün ne kadar? Ben buraya 10 ton ağırlığında yazdım ama patlayıcı gücü ne yazayım buraya Sayın Fazla?
03:05Yani bunun kapsadığı alana bakmak lazım.
03:091,5 kilometreye kadar etkili olduğu söylüyorum.
03:11Yani bombanın düştüğü noktadan 1,5 kilometre ötedeki herhangi bir hedefe zarar verebilir.
03:17Parça etkisi, bulas etkisi, termal oluşturacağı termal sıcaklık etkisi.
03:24Yani bir 1500 metre diyebiliriz. Bu benim en başta Max 84 dediğim 2000 pound'lık bombalar ise yaklaşık mesafe olarak
03:35en fazla 1 kilometre mesafeye kadar etkili olabiliyor.
03:40Yani 1000 metre. Bu onlara göre çok daha geniş bir alanı kapsıyor.
03:45Dolayısıyla etkisi de fazla ama taktik nükleer bombalarla falan kıyaslarsak çok sınırlı etkisi olan bir bombayı konuşuyoruz.
03:52Bu konvansiyonel, klasik bir bomba olduğu için.
03:55Yani bu bomba patladığında en fazla 1,5 kilometre uzağında bir etki yaratabiliyor.
04:00Nasıl bir yıkımdan söz ediyoruz peki?
04:03Yani o 1,5 kilometrenin içerisinde merkezdeki binaları yıkar ama diğer çevredekilerin camlarını yıkar.
04:11İnsanlar varsa onları hava alamaz.
04:14Çünkü çekebildiği için orada bir geçici hava boşluğu gibi bir şey oluşturuyor.
04:20O nedenle de insanların boğularak ölmesine neden olabilir yakındaki insanların.
04:25Tam merkezdekiler zaten normal çarpmanın etkisiyle yararlanıyorlar ve orada fazla miktarda ölüm olabilir.
04:32Burada geniş bir alanı kapsamak istediğiniz zaman bu bombayı atıyorsunuz.
04:36Ama bir yere, bir mağaraya, derinlikteki bir hedefe daha derinlere gitmek istiyorsanız ki o GBU-57 dediğimiz B2'lerden atılan
04:45bomba 60 metreye kadar gidebiliyor.
04:48Nükleer, işte tesisleri vurmak için onları kullandılar.
04:51Onun bile etkisinin çok sınırlı olduğunu en azından sonraki analizlerde, değerlendirmelerde gördük.
04:57Bu bombayı ne maksatta kullanabilirler?
05:00Eğer ki Ford'un atanızı civarında herhangi bir yere birlik indirecekseniz, bu bombalardan 10 civarında atarsanız çeşitli yerlere orayı temizlemiş
05:08olursunuz.
05:09O bölgeleri temizleyip oraya havadan indirmeyi çok daha rahat yapabilirsiniz.
05:13Yani burada bu bombanın etkisini aslında daha fazla miktarda, diyelim ki 100 adet Mach 84 bombasını kullanıp, 10 adet bundan
05:23kullanacağınıza, 100 adet ondan kullanıp rahatlıkla aynı etkiyi yapabilirsiniz.
05:28Bunun psikolojik etkisi tabii ki daha fazla ve ABD bu tür bombaları bu tür savaşlarda da denemek suretiyle kendi gücünü
05:37dünyaya bir anlamda reklam olarak göstermiş oluyor.
05:41Peki şimdi bombaların anasını mı atacak diye soruyoruz, tüm bombaların anasını mı atacak ABD?
05:48Sayın Tercan, şimdi biraz yazdık böyle 10 ton ağırlığında dedik, nükleer bir bombadan bahsetmiyoruz.
05:531,5 kilometreye kadar etkili ve en önemli soru nükleer tesisleri ulaşabilir mi diye soruyorduk.
05:58Ulaşamaz diyor Sayın Fazlı, sadece 1,5 kilometre kadar uzağına gider atıldığı yerden dedi.
06:05Şimdi bir de işin siyasi tarafı var.
06:07Bir yandan bu savaşı sona erdirmek istiyor, bir zaferle çıkmak istiyor Trump bu savaştan ama İran'da geri adım atmıyor.
06:14Ağır saldırılar konuşuluyor bir yandan da.
06:18Yani Trump bu savaşı gerçekten bitirmek mi istiyor, İran'a çok daha ağır bir darbe mi indirmek istiyor?
06:24Trump ne istiyor diye soruyor.
06:25Evet çok güzel bir soru.
06:26Şimdi Trump ne istiyor?
06:27Bildiğimiz gibi Kasım'ın başında seçimler var.
06:30Ve bitmeyen bir savaş var, yeneni belli olmayan bir savaş var.
06:34Dünyada da ekonomik kriz var.
06:35Dolayısıyla bunu biraz sönümlendirmek ve elini kuvvetlendirmek istiyor.
06:40Şimdi Kasım seçimleri öncesinde Donald Trump ne yaptı?
06:42Bu ayın ilk haftasında özellikle 7'sinde 9'unda Rusya ile ciddi görüşmeler yapıldı.
06:48Akabinde ne elde edildi?
06:49Rusya'ya yaptırımların belli bir oranda kaldırılacağını öğrendik.
06:53Ve ABD'nin de pompa fiyatlarının bu şekilde dengelenmesi bekleniyor seçimlere kadar.
07:00Peki bu neyi getiriyor?
07:01Siz şimdi ABD'nin de eğer pompa fiyatlarını gözetmezseniz İran'a daha ciddi bir saldırıyla atakta bulunabilirsiniz.
07:08Çünkü İran'dan çıkan petrol ya da diğer ürünlerin arıza sunulmaması ABD'nin etkilemeyebilir.
07:15Tabi bu bir risk çünkü küresel piyasalar zincirleme birbirlerini tetikledikleri için her ne kadar ABD'nin ciddi anlamda kaynağa sahip
07:24olsa da orada da petrol fiyatları çok ciddi etkilendi.
07:26Ancak Rusya ile yapılan anlaşmayla bu baskılanabilir.
07:29Dolayısıyla İran'a yönelip seçmene şunu diyebilir.
07:32Evet biz buraya bir saldırıda bulunduk ancak bakın biz ilerliyoruz biz güçlüyüz.
07:35ABD'nin adını nerelere getirdik?
07:37Geçtiğimiz haftalarda neden bahsediyordu Donald Trump?
07:39Bu körfezi Trump körfezi yapmaktan bahsediyordu.
07:43Şurayı Hürmüz Boğaz'ın Trump Boğaz'ı yapmaktan bahsediyordu.
07:45Haritada ismi değişsin diyordu.
07:47Bunun seçimlerden önce olabilmesi için Mother of Bomb'ın yani o bombaların anasının buraya yönlenme ihtimali makul seçeneklerden bir tanesi.
07:55Bu bir tehdit de olabilir.
07:57Biz Donald Trump'la birlikte çok fazla blöf yapıldığını, şantaj yapıldığını, gelgitlerin olduğunu çok defa gördük.
08:03Savaşın başından bir yana.
08:03Evet savaşın başından bir yana ancak ciddi harekatları da gördük.
08:07Geçen sene 12 günlük savaşta bunlardan bir tanesiydi.
08:10Çok ciddi saldırılar da yapıldı.
08:11Sizin de işaretlediğiniz gibi Fordo, Natanz yine şurada çok önemli bir su arıtma tesisi var.
08:16Bu tesis çok kritik.
08:18Buranın vurulmasının etkisi çok etkili olur İran üzerinde, anlaşma baskısı üzerinde.
08:24Şimdi sivillere hedef almasını beklemiyoruz.
08:26Çünkü sivillere hedef almak demek dünyanın nazarını buraya çekmek ve Amerika Birleşik Devletleri'ni kendi vatandaşları gözünde dahi suçlu duruma
08:33düşürmek.
08:34Amerika Birleşik Devletleri bunu yapmak istemeyecektir.
08:36Dolayısıyla...
08:37Çünkü kendi iç kamuoyuna da oynuyor.
08:40Oradaki tepkiyi almak istemeyecektir sivillere saldırıya.
08:42Kesinlikle.
08:42İnsanlar sokaklara dökülecekler vesaire.
08:44Bu da onunla işine gelmez.
08:45Ne yapabilir?
08:46Dolaylı baskı.
08:47Altyapı tesisleri olabilir.
08:49Özellikle bu Fordo, Natanz gibi nükleerle ilgili tesislerin vurulması.
08:53Bakın biz buradayız denilmesi için.
08:54Ben de Rabbas gibi limanların vurulması, ekonomiyi daha da kötü hale getirmek için ki biliyoruz İran ekonomisi çok kötü ki
09:01zaten savaştan önce de halk ayaklanmıştı bu ekonomik kriz yüzünden.
09:04Dolayısıyla Amerika Birleşik Devletleri'nin elinde böyle bir koz var.
09:07Bunu faaliyete geçirmek için de Rusya ile gerekli anlaşmalar yapıldı.
09:12Hatta Ukrayna'dan ciddi tepki aldı.
09:14Zelenski'den.
09:15Zelenski açıklama yaptı.
09:17Donald Trump ne dedi?
09:18Belki de başkanın değişme zamanı gelmiştir dedi Ukrayna'da.
09:21Yani bu kadar karşısına Avrupa Birliği ülkelerini, Batı'yı ve Zelenski'yi alan açıklamalarda bulundu.
09:27Zelenski'nin de gidebileceğine işaret etti.
09:29Avrupa'dan tepkiler aldı.
09:30Buna rağmen Rusya ile anlaşmayı yaparak bir takım hazırlıklarda bulundu.
09:35Dolayısıyla böyle bir ihtimal var mı?
09:37Hala bu ihtimal var.
09:38Saldırı olabilir.
