00:00Tabii asgari ücretle alakalı devlet kurulmamızdan çeşitli açıklamalar da var.
00:04Çoğu da daha bunun konuşmasının erken olduğu önünde.
00:07Ancak vatandaş açısından da toplum açısından da ciddi bir beklenti var.
00:11Neden? Bu sene ortasında herhangi bir asgari ücret artışı yapılmadı.
00:14Yapılmadığı için de yıllık enflasyon tamamen yansılacak mı, yansılmayacak mı?
00:19Bunun tartışması sürecek.
00:20Daha önümüzde Ekim ayının enflasyonu açıklanacak, ayın dördü itibariyle.
00:24Yine Kasım-Aralık aylarının enflasyonu açıklanacak ve yıllık enflasyon bulunacak Samet Bey.
00:28Şu ana kadar Eylül ayında topluluğu, yani yıllık enflasyon birikimli enflasyonun %35.
00:35Eğer Ekim-Kasım-Aralık aylarında orta maddeli programdaki %41,5, Merkez Bankası'ndaki %42 ile hedef tutacaksa %1'er buçukluk
00:44aylık enflasyon olması gerekiyor.
00:46Ve böylece de yıllık enflasyon %42 olarak ortaya çıkacak.
00:51Tabii geçtiğimiz yıllarda Sayın Cumhurbaşkanı'nın bir sözü var.
00:54Yani vatandaşı enflasyonu karşı ezdirmeyeceğiz sözü.
00:57Pandemiden itibaren de herhangi bir şekilde enflasyon altında zam yapılmadığı gibi enflasyon üzerinde refah payı artışları yapıldı.
01:05Son dönemde yani 2023'ün sonunda 2024'e başlarken son 6 aylık enflasyon farkı %37 idi.
01:1312 puanlık bir refah payı artışı yapıldı.
01:15İşte bu 12 puanlık refah payı artışı aslında 2024'ün enflasyonu karşılamak üzere verilmiş bir orandı.
01:22O yüzden biz enflasyon hesaplaması yaparken Samet Bey, yıllık enflasyonu baz alacağız tabii.
01:28Çünkü Sayın Cumhurbaşkanı'nın vatandaşı enflasyona karşı ezdirmeyen sözü var.
01:32%42 olduğunu farzayarsak %12'lik de önlem verilmiş bir refah artışı var.
01:37Yani aslında %30'lar civarında asgari ücrete minimum artış yapılması gerekiyor.
01:43Tabii burada geçim şartları yine bölgesel geçim endeksleri çok önemli.
01:48Özellikle büyük şehirlerde kira fiyatları bir hayli artmış durumda.
01:52Tabii burada daha öncelerden beri konuştuğumuz gibi işte bölgesel asgari ücret olsa ne olurdu?
01:59İstanbul, Ankara, İzmir'de farklı ücretler olsa ne olurdu?
02:01Tartışmanı yine açığa çıktı.
02:04Ancak tabii bu gündemini bitirecektir.
02:07Neden?
02:08Son artık yüksek enflasyonuz ortamları yaşıyoruz.
02:112025'in sonunda %20'nin altına inecek bir enflasyonu karşılayacağız.
02:152026'da Sayın Mehmet Şimşek ifade etti.
02:17Artık tekrar enflasyon göreceğiz.
02:19Peki yıl sonu enflasyon ne olur?
02:21Tabii Karahan burada açıklamada bulundu %25'lik asgari ücret artışı ama
02:26tabii beklentiler %40 ile %42'ler civarında yıl sonu enflasyonu olması.
02:30Benim de asgari ücretle ilişkin tahminim %25 ila %30'luk bir enflasyon farkıyla birlikte bir artış olması yönünde Sayın Mehmet
02:40Bey.
02:40Ancak yapılan oransal artışların ben çok yeterli olduğunu da düşünmüyorum.
02:45Bununla beraber çalışanın bizzat alım gücünü artırıcı unsurlar devreye girecektir.
02:50Nitekim geçtiğimiz yıl biliyorsunuz asgari ücretten alınan vergi kaldırıldı.
02:55Yani şu anda tüm ücretlerde 17.002 liralık net asgari ücretten vergi alınmıyor.
03:01Bunun gibi çalışanın beyanlame vermesi, çalışanın daha az vergi ödemesine ya da vergi iadesi olur,
03:08fiş toplama sistemi geri gelebilir, bununla ilişkin tekrar vergi iadesi olur.
03:11Bunlar olursa eğer vatandaşı alım gücü bizzat artabilir ve seneye artık 2025'te o dezenflasyonun sürecini,
03:18yani enflasyonun iyice düştüğü dönemde vatandaş alım gücünü arttığını hissedebilir.
03:24Dezenflasyona özellikle dikkat çekiyorsunuz 2025 yılı sonu için.
03:28Şimdi biraz önce de söylediniz ya, Cumhurbaşkanı Erdoğan dile getirmişti,
03:32vatandaşı enflasyonun altını bırakmayacağız, enflasyona ezdirmeyeceğiz diye.
03:37Peki hangi zam oranı enflasyon karşısında uzun vadede alım gücünü ayakta tutar?
03:43Birkaç öneride de bulundunuz, belki vergi iadesi gelebilir gibi.
03:47Nasıl bir asgari ücret alım gücünü ayakta tutar?
03:51Belki de en önemli sorulardan bir tanesi bu.
03:55Bakın oransal zamlar yapılsa da Samet Bey, biliyorsunuz faiz fiyatla mücadele olmazsa,
04:01yine aşırı kar hırsı olanların bu fiyat artışı engelleyemezsek yapılan oransal zamların bir anlamı yok.
04:07Ancak özellikle 2024 yılı içerisinde yeni ekonomi politikalarıyla beraber,
04:12tabii sıkı para politikası uygulanıyor, faizler arttırıldı.
04:15Bununla beraber hem gelirler politikası, yani geliri daha çok tahsil etme ve kayıt dışlıkla önemli bir şekilde mücadele başladı.
04:21İşte İBAN üzerine ödemeler yapılması.
04:23Yine fiş ya fatura almayanlar için, daha önceden yoktu,
04:26eğer bir fiş ya da fatura almazsanız 5 bin lira az olmamak şartıyla cezayla karşı karşıya kalacaksınız.
04:31Bunların tamamı aslında kayıt dışlığı önleyici ve denetimi arttırıcı unsurlar.
04:35Ancak maalesef burada bir oransal zam konuşulduğu zaman,
04:39şimdiden bütün fiyatlar üzerinde zam gelmeye başlıyor.
04:43Bunun tabii devletin denetimleriyle mutlak sürekli kontrol altına alabilir ama,
04:47yine kendimizde, insanımızda bitiyor.
04:49Yani eğer böyle bir oransal zamlar olursa, bunu şikayetle ihbar etmeli.
04:53Alım gücünü nasıl arttırabiliriz?
04:55Şimdi alım gücünü arttırmak için tabii oransal zamlar yapılacak,
04:58ama vatandaşın da yarın ihtiyacını bugünün almayı artık bırakması gerekiyor.
05:03Çünkü buna ilişkin enflasyonist kaygının artık son bulduğunu görebiliyoruz.
05:08RealKiz'in güven endeksi yüzü aştı, 102'ler seviyesinde ilk defa, uzun zamandan beri, pandemi sürecinden beri.
05:15O yüzden vatandaşın artık enflasyon algısı ve fiyat algısı oturmaya başladı.
05:19Yani artık fiyatlar çok daha fazla artmayacak, düşüncesine oturmaya başladı.
05:23Eğer bu oturursa, satamayan, malını satamayan kişiler ya da fahiş fiyatlı bir şekilde malını artıran kişiler malını satamaya başlar.
05:31Bu da fiyatların geri gelmesini sağlayacak.
05:33Nitekim şu anda gayrimeklis sektöründe önemli bir şekilde geriye çekilmez söz konusu.
05:38Neden?
05:38Vatandaşın krediye ulaşımı zorlaştı, alım gücü şu anda evler için azaldı ve alım gücü korunabiliyor.
05:45Vatandaşın alım gücünü korumak için yapılması gereken oransal zam, az önce bahsetmiş olduğum gibi sene başında 12 puanlık refah payı
05:53artışı vardı.
05:55Bu enflasyon farkının üzerine verilen bir artıştı.
05:582024 yılı enflasyon karşılansın diye verilen bir artıştı.
06:00%12 oradan var.
06:02En az %30'luk bir artış yapılırsa vatandaşın alım gücü sene sonu itibariyle burada sağlanmış olur.
06:09Ve bununla beraber eğer aşırı kar hırsı olursa ticarethanelerde yine fahiş yadır olsa bile vatandaşın alım gücünü tekrar yerine getirecek
06:19işte vergi iadeleri, yine ücretlerin vergi beyanlaması vermesi, ücretlerin vergi dilimlerinin arttırılması, yani daha erken vergi tabanına vergiye girmemek adına
06:29bu önlemler alınırsa seneye rahat bir nefesle girebiliriz.
06:33Ve Ekim'i 25 yılında faiz indiriminin başladığı o dönemde vatandaşın da bizzat cebinde alım gücünü yükseldiği hissiyatı oluşturmuş oluruz.
06:41Sizin beklentiniz %30 civarında diyorsunuz.
06:44Tabi burada yapılacak yan haklar demeyelim de ya alınacak yan önlemlerle birlikte alım gücünü de arttıracağına dikkat çektiniz.
06:54Vergi dilimi dediniz onu da biraz detaylandırmanızı rica edebilirim.
06:57Şu an nasıl, nasıl olursa öngörünüzle nasıl olmalı vergi dilimi özellikle asgari ücretli için önemli olacaktır ve asgari ücretin daha
07:07üstünde kazananlar için.
07:10Biliyorsunuz Samet Bey 17.002 lira şu anda büyük bir reformla vergi dışı bırakıldı.
07:15Bu çokça muhalefetin dile getirdiği bir durumdu.
07:18Artık asgari ücretler vergi vermiyor.
07:20Bu aslında vergi yükü işverenin üzerindeydi.
07:22Artık işveren o vergi devlete vermiyor.
07:25Aslında o vermediği vergiyle beraber işveren desteklenmiş oldu.
07:29Vatandaş da 17.002 lira üzerinde de maaş alan kişilerde, ücret alan kişilerde burada vergi dilimine tabi %15'den başlayan %40
07:36'a varan.
07:37Sadece %40'lık vergi dilimine giren 3 milyon TL ve daha üzeri yıllık gelir elde eden kişiler beyanname verebiliyor.
07:44Bu ne demek? Eğer siz beyanname verirseniz bir ticarethaneniz olduğu zaman işte ticarethane üzerine kayıtlı evler için ona yaptığınız masraflar,
07:54arabalar için sigorta masrafı işte yine aracın diğer giderlerini yazabiliyorsunuz.
07:59Ya da belli şartlarda kendinizin, eşinizin, çocuklarınız için yapmış olduğunuz eğitim ve sağlık harcama gider yazabiliyorsunuz.
08:05Şimdi bu vergi dilimleri artırılmasıyla beraber artık %15'lik dilime girmek için %15'lik başlangıç seviyesi, bir sonraki %20'lik
08:14dilime girmek için daha fazla gelir eletmeniz gerekecek.
08:17Eğer bu dilimler yükseltilirse daha geç dilime girdiğiniz için daha az vergi öleceksiniz.
08:22Şimdi sene ortalığına geldiğinizde burada ücretlerden bazıları azalma hissediyor.
08:28Neden? Net ücret üzerinden değil işlerin anlaşmaya göre bürüt ücret üzerinden anlaşma yapılıyor.
08:33Eğer dilimler artırılırsa daha az vergi kesintisi olacak. Bu öncelikle olması gereken.
08:38Bir diğeri 3 milyon TL üzerinde gelir edenler değil de 3 milyon altında gelir elde edenler de beyanlama verebilirse az
08:46önce saymış olduk.
08:47Kişisel ihtiyaçlarını beyanlamede gider yazabilir. Sonuçta bir gelir elde ediyoruz.
08:51Bizim kendimizi idame ettirebilmemiz için belli bazı giderlerimiz var.
08:55Bunlar da beyanlamaya gider yazıktan sonra bir vergi beyanlaması verirsek ve üzerinden vergi verirsek alın gücü korunmuş olur.
09:01Tabii çeşit çalışmalar da var bununla alakalı. Dünyadaki örnekleri de var.
09:06Amerika'da yıllardır uygulanan bir sistem.
09:08Amerika'da vatandaşlar burada kendisi bizzat oturup vergi beyanlamayı düzenliyor.
09:13Bizde de gayrimenkul için ve diğer işler için, diğer kazançlar için hazır beyan sistemleri var.
09:17Ve vatandaşı kolayca bunlar kullanıma sunabilir.
09:19Ve daha önceki yıllarda babalarımızdan da gördüğümüz üzere burada fiş toplama usulüyle o sarı zarfların içine koyarak fişler konulurdu ve
09:27vergi iade sanılırdı.
09:28Şu an devletimiz bunu sağlamak için ne yaptı?
09:31İşte eğer fiş almazsanız en az 5 milyona başlamak üzere cezayla muhatap olacaksınız.
09:36Bunun yanına fiş toplamayı da getirirseniz eğer vatandaşın bir nebze alın gücü korunabilir.
Yorumlar