00:00Umaaray na ang mga manging isda sa mga palisdaan sa Malabon
00:04dahil halos araw-araw daw may namamatay na mga isda
00:07dulot ng mainit na panahon.
00:10May unang balita live, si Gabriel Gonzalez.
00:14Gabriel.
00:17Igan ramdam na ang epekto ng El Niño
00:20sa ilang palaisdaan dito sa lungsod ng Malabon.
00:23Mula pa rao noong bumaha hanggang ngayon,
00:26kakaunti pa lamang yung nahuhuli ng mga manging isda
00:29at ang masakla pa, araw-araw pa silang namamatayan ng mga isda.
00:37Gustuhin man ang mga isdang si Enrique na makapalaot sa malayong lugar,
00:41hindi niya ito magawa dahil maliit lang ang kanyang bangka.
00:44Halos wala na silang mahuli sa kanilang palaisdaan
00:47dito sa Dampalit Megadike sa Malabon.
00:50Malaki raw ang naging epekto ng mas mainit na panahon
00:53at mga nakraang pagbaha sa kanilang hanap buhay.
00:55Umiinit po yung tubig, nagkaroon ng ano yung tubig,
01:00kaya yung isda namamatay.
01:02Dati hindi naman po ganun eh.
01:05Pero ngayon,
01:08araw-halos araw-araw po ang namamatay ang isda.
01:11Ang manging isda namang si Ronaldo na nabubuhay sa pamamangkaw
01:15o ang panghuhuli ng maliliit na hipon at isda,
01:18umaaray dahil sa kakarampot na huli.
01:21Kahapon lang daw nangamatay ang mga isda sa ilang bahagi ng palaisdaan
01:25dahil umano sa mainit na panahon.
01:27Mahina po panghuhuli.
01:29Halos na wala po yung mga hayop.
01:31Halos kulang-kulang puno na po ito dati,
01:34ngayon po wala po mahina po.
01:35Lublo-bulo sa tubig pag masyado mainit.
01:37Pero pamanong-mano rin po.
01:39Mainit din po yung ilog.
01:41Sobrang init po ng panahon.
01:43Dahil wala nang halos kinikita,
01:45umaapela na sila ng tulong sa pamahalaan.
01:47Wala kaming paraan doon.
01:49Kung matulungan man nila kami,
01:52eh bigyan niya di kami ng anong maganda.
01:56Ayon sa Association of Fresh Fish Traders of the Philippines,
01:59pangunahing maapektuan ang pagiinit ng tubig
02:02ang mga itinuturing na small pelagics
02:05gaya ng galunggong at sardinas.
02:07Palapit na rin daw ang close fishing season
02:09ngayong Nobyembre,
02:10kung saan mas kaunti
02:11o halos walang mahuling isda.
02:18Igan, nandito tayo ngayon nakatayo sa Dampalit Megatike.
02:22At ito yung karaniwang pinapasyalan,
02:25pinagjajagingan at pinagbabaykan
02:27ng mga residente.
02:28At yung mga manging isda na ating mga nakausap kanina,
02:32eh dito sila pumupuesto yung ilan sa kanila
02:35para ibenta yung kanilang mga huli.
02:37Kabilang dito sa mga binibenta,
02:39itong mga alimango na ito,
02:41tanongin lang natin saglit si Ate.
02:43Anong pong pangalan natin?
02:44Jane po.
02:45Ate Jane, saan natin nahuli itong mga ito?
02:48Sa mga palisdaan po na bakanti po.
02:51Tinanong natin kanina yung mga manging isda,
02:53dun sa epekto dahil umiinit daw yung tubig.
02:56Ano bang naobserbahan mo dun sa mga nahuhuling alimango?
03:00Ngayon medyo mainit yung panahon.
03:02Yung iba po namamatay po eh.
03:04Kukonti na lang po na nahuhuli po namin.
03:07Dati ba napupuno yan?
03:08Opo. Eh ngayon po kukonti-konti na po eh.
03:11Kulang na kulang po yung panguhuli.
03:13Magkano mo na bebenta itong mga ito?
03:15Ano po, minsan po may 300 po, may 250.
03:19May 400, yun lang po.
03:21Nauubos naman yan?
03:22Minsan po hindi eh. Mainit po dito sa Megadeck minsan eh.
03:25Pagka hindi nauubos, paano ginagawa niya?
03:28Ginagawa po namin, binabalik po namin kinabukasan.
03:31Hindi pa naman sirayun?
03:32Hindi po. Ano, pinapainom po namin.
03:35Inalagaan din po namin sa mga timba na nalagyan namin tubig.
03:39Yan yung sitwasyon nung ilang mga nagbebenta ng alimango.
03:44Meron din mga nagbebenta pa ng mga bangus eh.
03:46May tilapia, may hipon.
03:48Iba-iba dito sa Dampalit Megadeck.
03:50At dito sa ating palaisdaan, sa may bandang kanan, dito raw yung pinaka-farm.
03:56Nandyan hiniuhulog yung mga binhi ng mga alimango, ng mga bangus, ng mga tilapia.
04:02Kaya't dyan sila maraming nahuhuli.
04:04Dati.
04:05Pero ngayon ay medyo kumakaunti at may mga fish kill pa na mga naitatala sa ilang bahagi netong palaisdaan na
04:12ito.
04:12Iganyan muna ang unang balita mula rito sa Malabon.
04:15Gabriel Gonzalez, GMA News.
04:20Iganyan muna ang unang balita mga.
