00:00Sizin de bir taslak sunduğunuz söylendi ama sonra...
00:02Görüşlerimizi biz ilettik. Bizimle devlet arasında da bir kanal var, bir mekanizma var.
00:07Zaman zaman bir araya geliniyor, çeşitli görüşmeler oluyor.
00:12Hem o mekanizma hem arada çalışan, irtibat kuran bir mekanizma var bizim önderlik arasında, devlet arasında.
00:21O mekanizmalar yoluyla, heyetler yoluyla biz görüşlerimizi yasaya dair de hem önderliğimize iletmiştik.
00:30Hem de o görüşmelerde devlet yetkililerine de bildirmiştik.
00:35Yasanın yeterli olması gerektiğini, bütünlüklü olması gerektiğini, başta Önder Apo'nun fiziki özgürlüğü olmak üzere,
00:45örgüt yönetiminin, tüm örgüt kadrosunun, eyleme karışan, karışmayan ayırımına gitmeden, bir bütünen, tüm kadroyu kapsayan özgürlük yasalarının çıkması gerektiğini belirtmiştik.
00:59Bu özgürlük yasalarıyla demokratik siyaset hakkının tanınmasını, silahlı mücadele stratejisini Türkiye'ye karşı biz bitirdiğimizi, demokratik siyaset stratejisine geçtiğimizi,
01:14bu temelde demokratik siyaset yapmak istediğimizi, bunun da ancak örgütlü bir biçimde olabileceğini,
01:23ancak özgürlük yasaları çıkarsa bunun mümkün olabileceğini ve bütünlüklü bu yasalarında olması gerektiğini pek çok defa biz belirtmiştik.
01:32Hem kamuoyuna biz bunu deklare ettik, hem de dediğim gibi önderliğimizle ilettik, devletle aramızdaki mekanizmalar üzerinden devlete görüşlerimizi, devlet yetkililerine
01:45ilettik.
01:45Fakat buna uygun bir yasa çıkmadı.
01:49Böyle kök yasa diyebileceğimiz aslında nitelikte bir yasa da çok fazla değil.
01:55Evet, bir çerçeve yasadır.
01:57Bir hukuk belgesidir.
02:00Bunun belki böyle bir anlamı vardır.
02:02Herhalde bu süreç içerisinde, belki de 100 yıllık cumhuriyet sürecinde ilk defa böyle çok örtülü bir biçimde,
02:13Kürt sorunu çözümüne dönük, örtülü de olsa böyle bir hukuki metin çıkıyor.
02:20Bunun bu anlamda bir belki anlamı vardır.
02:23Fakat gerçekten onun ötesi...
02:26Yan yasalarla o aslında zenginleştirilecek diye anlatıldı.
02:30Hani evet kök dendi, çerçeve dendi.
02:33Onu sonra farklı yasalarla çeşitlendirecekler.
02:37Bir sürü ihtiyaca karşılık bulacak, yeni yasalar çıkacak dendi.
02:42Henüz öyle bir çalışma yok yalnız.
02:44Yoktur.
02:44Yani olmazsa zaten bu yasayla hiçbir sorun çözülmez.
02:48Yani bu yasanın belirttiği çerçevede de yasanın pratikleşmesi çok mümkün değil.
02:54Ondan itibaren CHP, şimdi yeni parti de çıktı.
02:59Bu süreci çok güçlü sahiplenseydi, gerçekten bu mevcut durumda muhalefet üzerinde de bu kadar baskı politikaları söz konusu olmazdı.
03:15Türkiye'de de muhalefete dönük, tüm demokrasi güçlerine dönük, tüm muhalif seslere dönük bu kadar baskının nedeni kanaatimce bu sürece bu
03:27çevrelerin çok güçlü sahip çıkmamasıdır.
03:30Yani adeta bana dokunmayan yılan bin yaşasın yaklaşıma anlayışı içinde oldu muhalefet başta olmak üzere çeşitli çevreler.
03:41Şimdi valla o yılan da bin yıl yaşamıyor işte.
03:45Geliyor herkese de dokunuyor.
03:48Bir yerde yani antidemokratik bir anlayış, zihniyet, politika varsa bugün değil, yarın herkese bir biçimde dokunuyor bu.
04:00Sirayet ediyor yani.
04:02Şimdi bu anlamda muhalefetin baştan itibaren yaklaşımları çok yetersizdi.
04:09Biz bunun eleştirilerini pek çok defa yaptık.
04:13Döneminde CHP'de, Özgür Özel sürecinde de özellikle yerel seçimlerle birlikte bir ivme kazanmıştı.
04:25Yerelde birçok belediyeyi almıştı.
04:28Yerelde iktidardı gerçekten.
04:30Ciddi bir güçtü.
04:31İktidar karşısında da denge unsuruydu.
04:35Halkın da Türkiye toplumunda ciddi bir beklentisi vardı.
04:39Fakat bunu doğru değerlendiremedi.
04:42Mesela bunun değerlendirmesi nasıl olabilirdi?
04:45Çok ciddi bir demokrasi programı ortaya koyabilirdi.
04:49Kürt sorunun çözümüne dönük ciddi bir proje ortaya koyabilirdi.
04:53İşte gelişen bu barış ve demokratik toplum sürecini çok güçlü bir biçimde sahiplenebilirdi.
04:59Kürt sorunun çözüm projesini ortaya koyarak,
05:02Önder Apo'yu da muhatap alarak.
05:04Mesela Önder Apo'nun muhataplığını hep böyle görmezden geldi.
05:09Reddetti bir nevi.
05:12Çok olumsuz ve negatif yaklaşımlar içerisine, derlendirmeler içerisine girdi.
05:17Bu ciddi bir tepki Kürt toplumunda da geliştirdi.
05:22Rahatsızlık yarattı.
05:24Yani Kürtlerde rahatsızlık yarattı.
05:27Çeşitli demokratik, sosyalist çevrelerde bu yaklaşım eksik bulundu.
05:32Yetersiz bulundu.
05:34Rahatsızlık yarattı.
05:35Bu konuda doğru bir politika yürütmedi CHP.
05:40Şimdi yeni parti de bunu sürdürüyor.
05:43Yani benzer bir politikayı sürdürüyor.
05:45Halbuki bu sürece dediğim gibi Kürt sorunun çözümüne dönük, Önder Apo'nun da muhataplığıyla bu sürece güçlü, yani sahip çıksaydı,
05:55Kürt sorunun çözüm projesini ortaya koysaydı, bunu tartışsaydı, iktidarı da böyle bir tartışmanın içine çekseydi, böyle güçlü bir siyasi mücadele,
06:06toplumsal mücadele bu konuda verseydi.
06:09Ben inanıyorum yani iktidar da daha erkenden ve ciddi demokratik adımlar atmak zorunda kalacaktı.
06:21Bambaşka bir sürece Türkiye evrilecekti.
06:25Muhalefet üzerinde de bu kadar saldırılar, baskılar, tasfiye politikaları gündeme gelmezdi.
06:34O muhalefeti de son derece zayıflattı.
06:37Aslında bir nevi muhalefet kendi ayağına baltayı vurdu.
06:41Bu süreci sahiplenmeyerek bunu yaptı.
06:44Kendisine de, Türkiye toplumuna da, halklarına da çok büyük zarar verdi.
06:49Çok yanlış bir politika yürüttü.
06:52Valla yürütmeye de devam ediyor.
06:54Şimdi yeni partinin mesela politikası da bu konuda benzer bir politikadır, sürdürüyor yani.
07:00Yani Türkiye'de gerçekten çok güçlü bir sol sosyalist gelenek vardı.
07:04PKK hareketi de bundan etkilendi.
07:08Yani Mahir Çayanların, Deniz Gezmişlerin mirası üzerinden PKK hareketi ortaya çıktı.
07:15Bunu sürekli Önder Apoğ, önderliğimiz ifade ediyor.
07:19Biz sürekli değerlendiriyoruz.
07:22Biz de o mirastan çok beslendik gerçekten.
07:26Çok şey de kattık elbette bu mücadele.
07:29Onlarca yıldır süre geldi.
07:33Fakat Türkiye Sosyalist Hareketi, Sol Sosyalist Hareketi, demokrasi güçleri,
07:43bu geleneği çok güçlü temsil edemediler.
07:48Sürdüremediler.
07:51Bunun da temel nedeni Kürt soruna, Kürtlere yaklaşımıydı.
07:56Yani bu konuda biraz devletin o kurucu felsefesinin, ideolojisinin
08:05tüm tabi Sol Sosyalist Hareketler açısından ben söylemiyorum.
08:09Bir kısmını tabi bunun dışında tutuyorum, onu belirteyim.
08:13Şu anda öncesinde HDP ile şimdi DEM Parti ile birlikte hareket eden, mücadele eden,
08:20HDK içerisinde yıllardır mücadele yürüten birçok çevre kesim var.
08:27Çok değerli insanlar da var, kişi olarak da, belki böyle herhangi örgütlü bir yapı içerisinde değiller.
08:36Fakat son derece böyle duruşları sağlam, karakter sahibi.
08:41Gerçekten değerli Sol Sosyalist insanlar da var.
08:45Aydın çevreler, siyasetçi kesimler, birçok akademisyen, hatta sanat dünyasından insan da var.
08:53Ben tabi ki bunları dışında tutarak belirtiyorum.
08:56Fakat belli bir mesela Türkiye'de bu gelenekten gelen Sol Sosyalist çevreler,
09:05devletin bu kurucu ideolojisinin yüzyıllık kodlarının biraz etkisinde kaldılar.
09:15Kemalizmin etkisinde kaldılar.
