00:00May mahigit 5 milyong batang may disability sa Pilipinas as of 2025
00:05ayon sa datos ng 2nd Congressional Commission on Education o EDCOM-2.
00:10Sa bilang na yan, halos 400,000 lang ang naka-enroll sa mga public school noong school year 2024-2025.
00:19At mahigit kalahati riyan ang kulang o walang formal diagnosis mula sa doktor.
00:25Sa buong bansa kasi, sa 5 milyong batang may special needs,
00:30119 lang ang Certified Developmental Pediatricians.
00:34Ibig sabihin, may isang doktor lang sa kada 43,000 na batang may disabilities.
00:40Malaking tulong sana ang pagpapalawig ng gobyerno sa benefit package ng PhilHealth para sa mga batang may special needs.
00:47Pero dahil kulang na kulang ang bilang ng mga devpeds sa bansa,
00:52posibleng maraming bata rin ang hindi mapakikinabangan ang beneficyo ng PhilHealth.
00:58Ano nga kaya magiging epekto ng kakulangan ng developmental pediatrician sa Pilipinas?
01:09Ang developmental disability ay kondisyon kung saan ang isang individual ay may impairment sa aspetong pisikal, mental, lengwahe at sa
01:17behavior.
01:18Ilan sa mga karaniwang uri nito ay Autism Spectrum Disorder, ASD, Intellectual Disability, Attention Deficit Hyperactivity Disorder, ADHD, at Down
01:29Syndrome.
01:31Ang mga batang may ganitong uri ng kondisyon ay ina-assess ng developmental pediatrician.
01:36Saka sila sasa sa ilalim sa occupational, speech, behavioral at iba pang uri ng therapy.
01:42Pwede yung tumagal ng ilang taon o di kaya'y panghabang buhay depende sa pangangailangan ng isang pasyente.
01:49Hindi basta-basta ang gastos dito.
01:52Sa mga private clinic, umaabot sa 2,500 pesos hanggang 7,000 pesos ang initial consultation.
01:59Ang session naman sa occupational therapy, speech therapy o behavioral therapy ay nasa 1,000 pesos hanggang 3,000 pesos
02:07kada oras sa private therapy centers at clinics.
02:10Mas mura ang sigil sa public hospitals pero mahaba ang pila.
02:14Posibling linggo hanggang ilang buwan ang bibilangin para matingnan ng doktor ang isang bata at punuan din ang slots sa
02:21therapy sessions.
02:23Sa ilalim ng Z-benefit package ng PhilHealth, nasa 3,000 to 5,000 pesos ang sasagutin nila sa bill
02:30ng assessment at discharge assessment.
02:325,000 pesos naman ang sa kada set ng therapy na may hanggang 10 sessions.
02:38Sa 2026 State of the Nation address ni President Bongbong Marcos, inanunsyo niya ang pagpapalawig sa benepisyong yan.
02:46Gagamihan din natin mula sa 60 hanggang 150 ang bilang ng therapy session na sakop ng PhilHealth.
02:55Ang problema, bukod sa may malaking kakulangan sa bilang ng developmental pediatrician sa bansa,
03:0114 facilities lang nationwide ang nagbibigay ng Z-benefit package para sa children with disabilities as of June 2026.
03:09Sampu dito ang nasa Luzon at merong tig dalawa sa Visayas at Mindanao.
03:15Sa mga nasa Luzon, lima rito ang nasa Metro Manila at hirap maabot na mga nasa probinsya.
03:227 region ang wala ni isang accredited facility.
03:27May option naman ng mga magulang na magpakonsulta sa mas mahal na private clinics.
03:32Ang kaso maging ang bilang na mga yan limitado rin.
03:38155 clinics lang nationwide ang developmental pediatric clinics na accredited ng Philippine Society for Developmental and Behavioral Pediatrics.
03:47Halos kalahati niyan ang nasa Metro Manila.
03:51May 24 sa Calabarzon at 18 naman sa Central Luzon.
03:57May mga lugar nga na iisang clinic lang ang nagseservisyo sa buong regyon.
04:04Suwerte pa kung ganun dahil ang karaga at barm wala talaga ni isang developmental pediatric clinic.
04:12Gano'ng kalaking tulong sana mga developmental pediatric clinics sa mga batang may disabilities?
04:18Ayon sa mga eksperto, kung hindi madadiagnose agad ang isang batang may developmental disability,
04:25posibleng maapektuhan ang hanyang pag-aaral at kanyang quality of life.
04:28Kung mas maaga ang diagnosis at intervention o therapy,
04:33mas malaki ang tsansa niya makapamuhay ng normal sa hinaharap.
04:37Men's doctors have already proven na early interventions in the best way.
04:40Kasi po, syempre ang bata po, kumaga nagsisimula pa lang po yung skill acquisition nila.
04:46So, talagang napakaganda pa ng maging trajectory nila if we start the intervention really.
04:51Kasi in our practice, we have what we call neuroplasticity,
04:55kung saan mas madaling magmaturuan yung bata, ganyang malamulta yung kanilang brains,
05:01na maka-absorb pa sila ng mga skills, mga learnings nila as early as possible.
05:06Nagiging problema rin sa mga eskwelahan ang kawalan ng maayos na diagnosis
05:10ng isang batang may developmental disability
05:13dahil hindi nabibigay sa kanya ng mga guro ang nararapat na approach sa pagtuturo.
05:19Sa mga public school kasi, isinasa ilalim sa Special Needs Education o SNED
05:24mga batang may developmental disability na hindi pa kayang sumabay sa ibang mga estudyante.
05:30We are a very big condition right now.
05:33So, hinahanapan pa rin po talaga ng formal diagnosis.
05:36Kung hindi po ma-evaluate yung bata,
05:39yung mga schools po talaga ay iinag-inag lang po yung nakakala
05:42kung ano po talaga yung mga hinahalap na red flags.
05:46Is it just normal kulit?
05:48Is it just normal likod?
05:50Or is it a sensory causal solution?
05:51So, marami pong maapektuhan
05:53kasi hindi rin po alam ng mga features.
05:57Ang formal diagnosis ng isang bata ay makakatulong din sa mga guro
06:02sa paggawa ng Individualized Education Plans o IEP.
06:06Ginagamit itong basihan para ma-adjust ang pagtuturo sa isang bata
06:10depende sa kanyang kakayahan.
06:12Pero paglilinaw ni Richard,
06:15so, bagaman pinakamainam pa rin konsultahin ang developmental pediatricians
06:19dahil sila ay mga espesyalista,
06:21may ibang health professionals namang pwedeng mag-diagnose
06:24ng isang batang may senyales ng developmental disability.
06:28Hindi lang naman po ang developmental pediatricians
06:30ang pwedeng mag-diagnose ng neurodevelopment recommendations.
06:35Yung well-being pediatricians,
06:36yung mga pediatric neurologists,
06:39mga pediatric psychiatrists,
06:41pwede po sila mag-assess noon.
06:43Tuloy pa rin ang pangangalampag ng EDCOM 2
06:45at ng ilan pang mga grupo
06:47para matulungan ng gobyerno
06:49ang mga batang may special needs.
06:50Sana raw ay magkaroon ng sapat na pasilidad
06:54na makakapagbigay ng abot-kayang serbisyo
06:57para sa mga may developmental disability
06:59dahil ang kanilang kondisyon ay hindi basta-basta
07:02at ang gastos talaga namang mabigat sa bulsa.
07:06Ako po si Dana Tingkungko para sa GMA News.
07:20www.arkand asked for more information in kanilang punga.com
07:24M
