00:05İntro
00:58İntro
01:28İntro
01:40İntro
02:13İstanbul'un Bizans döneminde iki sur yapısı var.
02:19Sarayburnu'ndan Edirne yönüne doğru.
02:23Bunlardan birisi Konstantin surları, diğer de Teodoscu surları.
02:27Şu anda biz aslında bu şu anda yani bulunduğumuz kapılar bu Theodosius surları üzerindeki kapılardır.
02:38Bu surlar 413 yılında İmparator Theodosius tarafından yaptırılmıştır ve surların gerekli görülen yerlerine şeyler açılmıştır, kapılar açılmıştır.
02:49Şu anda biz Silivri kapısının bulunduğu yerdeyiz.
02:54Aslında şehrin Silivri'ye doğru yönelen yönde yer aldığı için bu adı almıştır.
03:01Aslında önceki şehirlerde yani surlarda bu tür kapılar bu isimlerle adlandırılıyordu.
03:07Mesela Erzurum'da İstanbul kapı vardır.
03:10Mesela Roma şehirlerinde Suriye kapısı gibi isimlerle adlandırılan kapılar vardır veya Roma kapısı gibi.
03:18O gelenek devam etmiştir. Bizans döneminde de Osmanlı döneminde de kullanılmaya devam etmiştir.
03:23Burada aslında bizim önünde bulunduğumuz sur sistemi, ikili sur sistemi tipik bir Bizans savunma yapılarında gördüğümüz uygulamadır.
03:34Önde biraz daha alçak tutulmuş bir duvar.
03:37Arka tarafta daha yüksek tutulan surlarla beraber sağlam bir tahkimat oluşturuluyordu.
03:42Biz de şu anda bu Bizans surlarının önünde bulunmaktayız.
03:50Buradaki Silivri kapıdaki iki tane kapıdan ön taraftaki yani şehrin aslında dışına bakan taraftaki kapı Osmanlı döneminde büyük oranda yenileme
04:01görmüştür.
04:02Bizans döneminden kalan uygulamalar biraz daha az durumdadır.
04:08Aslında bu durum birçok İstanbul'daki Bizans surlardaki kapılarda görülür.
04:14Çünkü gerek kuşatmalar, gerek depremler ve zamanın getirdiği tahribatlar bu kapılarda değişimi zorunlu kurmuştur.
04:22Arka taraftaki asıl büyük surlara açılan kapı iki tane burcun hemen arasında yer almaktadır.
04:31Ve Bizans döneminde bunun adı Pegge kapısı olarak adlandırılır.
04:36Yanındaki hemen yakınındaki Balıklı Rum kilisesinden bu adı aldığı bilinmektedir.
04:43Daha sonra yani son dönem Bizans devrinde 13. ve 14. yüzyıllarda Silivri kapısı Silivri'den dolayı adını almıştır.
04:53Ve bu kapının Bizans dönemindeki bir önemi de biliyorsunuz 1204 yılında başlayan bir Latin istilası vardır.
05:001261 yılında sona erer.
05:021261 yılında şehri teslim alan Bizans komutanın şehre buradan girmiştir.
05:08Dolayısıyla Bizans tarihinde böyle bir önemi bulunmaktadır.
05:141509 yılındaki depremde zarar görmüştür.
05:18Küçük kıyamet depremi olarak bilinen depremde.
05:21Ve 2. Bayezid tarafından tamir ettirilmiştir.
05:24Hatta surlarda bir kitabe yeri de bulunmaktadır ki orada belki de bir kitabe vardı zamanla.
05:31Ortadan kalktı.
05:341551'de şehrin iç kısmında hemen kapıdan geçirdikten sonra biraz devam edildiğinde
05:39çok güzel bir Mimar Sinan eseri ile karşılaşırız.
05:42Hadım İbrahim Paşa Camisi.
05:448 destekli bir yapı uygulamasıdır Mimar Sinan'ın.
05:48Ve yapı bir de 1894 depreminde büyük bir zarar görmüştür.
05:53Sadece bu değil diğer kapılarda da bu depremin izleri görülebilir ve büyük oranda da tamir edilmiştir.
06:00Günümüzdeki bu tamiratlarının izleri de fark edilebilmektedir.
06:03Kapıların, kapının değişik yerlerinde Bizans döneminden kalan devşirme bloklar yer almaktadır.
06:10Hatta 16. yüzyıl bloklarından da bir parçalar bulunur burada.
06:15Kapıların bir de birkaç noktasındaki Bizans döneminden kalan kitabelerde de Konstantin ve Bazileus gibi isimlerle de karşılaşılır ki
06:23muhtemelen o dönemin uygulamaları, o dönemin hatıralarının bir yansımasıdır bunlar.
06:31Kapının Osmanlı döneminde ilginç bir yönü de burada bulunan bir Yeniçerilerin Bozluğan dediği bir gürzün asıl olması zincirle beraber.
06:42Aslında Osmanlı döneminde İstanbul surlarına bu şekilde gürzlerin veya bozluğanların asılması adeti vardı.
06:51Bunlar genellikle Yeniçeriler tarafından asılıyordu ve bunlar savaşlarda kullanılan gürzler idi.
06:58Ama buradakini biraz daha özellikle tutan altındaki de kitabesidir.
07:03Kitabede Dereli Pehlivan İdris'in adı geçmektedir.
07:08Bu Dereli Pehlivan İdris'in bu gürzüne nazar edip de Fatiha okuyanlar cennete girsin gibi bir böyle ibare vardır.
07:18Bir dua talebi vardır ki bu gürzü ve bu kapıyı aslında oldukça da önemli kılmaktadır.
07:25Tabii şehirlerde kapılar surların aralarına açılıyor.
07:32Surlarla şehirler korunuyordu tabii ki.
07:34Bu korumada kapılar tabii ki önemli hale geliyor.
07:40Neden önemli?
07:41Çünkü buralar açıklıklar.
07:43Yani aslında surların veya kalelerin zayıf noktaları.
07:47Bu nedenle kapıların iki yanına burçlar yapılıyordu.
07:51O burçlarda askerler ve nöbetçiler bulunuyordu.
07:56Kapıları kapandığında da artık dışarı ile irtibat kesiliyordu.
07:59Dolayısıyla bu kısımlar şehrin hayatında önemli bir yere sahip oluyordu.
08:05Sabah olduğunda, dükkanlar açıldığında, gün ağardığında bu kapılar tekrar açılıyordu ve giriş çıkışların sağlandığı, kısıtlı olarak sağlandığı önemli merkezler durumundaydı.
08:16Silivri Kapı da hem askeri hem de ticari açıdan şehrin hayatına katk yapmış önemli kapılardandır bu anlamda.
08:25Silivri Kapı burçlarından bir tanesinin hemen yakınında, 1980'li yıllarda bir hipoje, Bizans dönemi hipojesi ortaya çıkartılmıştır.
08:36Bir mezar odası demek.
08:37Bu hipojenin dört duvarında kabartmalar var ve 5. yüzyılın başlarından olduğu tahmin edilmekte.
08:45Bu özellikle mermer kabartmalar bugün İstanbul Arkeoloji Müzesi'nde muhafaza edilmekte ve sergilenmektedir.
08:50İzlediğiniz için teşekkür ederim.
08:53İzlediğiniz için teşekkür ederim.
