00:00Kadınlara pek çok hak tanınıyor ama bir de emekli olurken annelere tanınan haklar var hocam.
00:06Şimdi öncelikle yıpranma payı diyoruz. Yıpranma payı ne demek?
00:10Şimdi sosyal güvenlik mevzuatımızda kadınlar emekli olurken anne olmaktan kaynaklanan belli hakları var.
00:21Bunlardan biri de kamuoyunda yıpranma payı olarak biliniyor.
00:25Mevzuat da böyle değil ama mevzuatımızda fiili hizmet süresi zammı olarak biliniyor.
00:30Burada sürekli başka birinin yardımına bakımına muhtaç olan malül ya da ağır engelli çocuğu olan annelere tanınan bir hak.
00:43Burada 360 gün yıllık prim ödeniyor bildiğiniz gibi.
00:47Sürekli bakıma muhtaç ağır engelli çocuğu olan annelere her 360 güne dörtte biri oranında 90 gün ilave gün veriliyor.
01:0090 gün ilave.
01:02Bu da o annenin 450 gün yani yıllık 360 günde değil de 450 günlük primi olması anlamına geliyor.
01:11Ve emekli olurken de bu ilave süreler aynı zamanda emeklilik yaşından da indiriliyor.
01:21Yani şöyle söyleyelim.
01:22Yani erken mi emekli olmuş oluyor?
01:23Evet yani yaş olarak da daha erken emekli oluyor anneler.
01:28Dolayısıyla bu tür durumda olan annelerde ancak temel bir şart var.
01:35Bu prim ödeme gün sayısının 1 Ekim 2008 tarihinden sonra olması gerekiyor.
01:41Yani bunun temel nedeni de bu düzenleme 1 Ekim 2008 tarihinde yürürlüğe girdiği için özellikle bakıma muhtaç ağır engelli çocuğu
01:54olan annenin 1 Ekim 2008 yılından sonraki prim ödeme gün sayılarını ilgilendiriyor bu husus.
02:02Orayı esas alarak mı yapılıyor?
02:04Yani kanunun yürürlüğe girdiği ve düzenlemenin yapıldığı tarih esas alınıyor.
02:09Dolayısıyla bu emeklilikle ilgili annelere tamdan önemli bir hak olarak biliniyor.
02:15Tekrar edelim.
02:16Yani bu yıpranma payı belli mesleklerde zaten var olan bir şey.
02:20Fiili hizmet süresi zammı.
02:22Ancak annelere ve engelli çocuğu olan annelere 1 Ekim 2008'den sonraki prim ödeme gün sayısını artıran aynı zamanda da bu
02:34emeklilik yaşından da indirilen bir husus.
02:38Bir örnek verelim mi hocam burayı için öncelikle?
02:41Şöyle mesela bu diyelim ki bir anne doğum yaptı ve ağır engelli çocuğu oldu.
02:51Bazen doğuştan olabiliyor bazen sonradan olabiliyor.
02:55Örneğimizde örneğin 2010 yılında ağır engelli çocuğu olduğunun raporunu Sosyal Güvenlik Kurulu'na sundu.
03:05Kurul tespit etti ve 2010 yılından itibaren bu ağır engelli çocuğu olan annenin primi ödeniyor.
03:15Yani ne yapar?
03:16Çünkü 2026 yılındayız.
03:1816 yıl.
03:1916 yıl prim ödediğinde bunun 360 ile çarptığımızda 5760 gün olur.
03:30normalde ama buna ağır engelli çocuğu olduğu için her yıl için 90 gün ekleniyor.
03:37Dolayısıyla 16 yıl için 1440 gün ekleniyor.
03:43Yani burada toplam 7200 gün ediyor gün sayısı.
03:49Aynı zamanda bu gün sayıları emeklilik yaşından da indirildiği için hangi kısım indiriliyor?
03:56İlave verilen yani prim gününe dörtte bir oranında eklenen gün bu da dört yıl ediyor.
04:03Yani normalde 2008 sonrası bir kadın 58 yaşında emekli olacakken bu nedenle 58 yaşında değil eğer böyle bir prim ödendiği
04:16takdirde dört yıl düşülerek 54 yaşında emekli olabiliyor.
04:22Olabiliyor. Güzel. Hocam bir diğer hak da doğum borçlanması. Bu ne anlama geliyor?
04:28Bu da tabii annelerin yine sigortalı olduktan sonraki yaptığı doğumlarda boşlukları varsa her bir çocuk için 720 gün borçlanma imkanı
04:43veriliyor.
04:44Yani şu anda üç çocuğa kadar borçlanma imkanı veriliyor.
04:49Eğer bu tür durumda olan anneler yani sigortalı olduktan sonra doğum yapan annelerde örneğin üç çocuk doğurmuşsa ve arada boşlukları
04:58da varsa çarpı üç 2160 güne kadar doğum borçlanması yapabiliyor.
05:08Bu tabii biraz önceki şeyde yaştan düşünmüyor bu. Prim ödeme gün sayısını artırıyor annelerin.
05:17Dolayısıyla bunun hani tek farkı bir önceki düzenlemeden emeklilik yaşını düşürmemesi.
05:24Ama yine de erken emekli olabiliyorlar.
05:26Elbette 2160 gün gerçekten yani üç çocuk doğurmuş ve arada tabii boşluklar varsa sigorta konusunda o boşluklar için getirilmiş bir
05:38düzenleme.
05:38Bu da tabii annelerin sık kullandığı o doğum borçlanması dediğimiz borçlanma yoluyla gün sayılarını artırarak daha erken emekli olmalarını yani
05:48gün bakımından emekli olmalarını sağlıyor.
05:51Tabii burada şöyle bir konu var yani bu sürekli bakıma muhtaç olmak nasıl tespit ediliyor?
05:59Bunun için nereye müracaat ediliyor sorusu gelebilir belki izleyicilerimizin.
06:04Bu tür durumda çocukları olanlar doğrudan sosyal güvenlik kurumuna kendileri müracaat edebilirler.
06:11Oradan hastaneye yani sevk ediliyor yani bir bunu tespit edebilecek hastaneler belli oraya gönderiyorlar.
06:23Rapor alındıktan sonra sağlık kurumuna giriyor.
06:25Sağlık kurumu bu çocuğun ya da kişinin ağır engelli olduğunu ya da malül olduğuna karar verdikten sonra o dönemden itibaren
06:37prim ödeme gün sayıları bu şekilde tespit ediliyor.
06:40Yani bir raporun sosyal güvenlik kurumu tarafından tespit edilip uygun görülmesi durumunda o günden itibaren ödenen primler bu her 360
06:54güne dörtte biri oranında 90 gün o günden itibaren veriliyor.
06:59Dolayısıyla burada bu tür durumda olan vatandaşlarımızın annelerin sosyal güvenlik kurumuna müracaat etmeleri ya da aldığı raporu sosyal güvenlik kurumu
07:09tarafından oradan tetkik edilerek tespitlerinin yapılması gerekiyor.
