- 6 hafta önce
Son dakika haberine göre; AFAD tarafından yapılan açıklamaya göre Adana'da 4,8 büyüklüğünde deprem meydana geldi. İlk depremden 17 dakika sonra kentte 4,9 büyüklüğünde bir deprem daha oldu. Osmaniye'de ise 5,2 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Saat 19.00'da 4,4 büyüklüğünde bir deprem daha meydana geldi. Peş peşe meydana gelen bu depremleri CNN TÜRK yayınında Prof. Dr. Süleyman Pampal ve Prof. Dr. Osman Bektaş değerlendirdi.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Şu anda yani Adanallar için panik yapacak bir durum yok.
00:04Fakat şunu söyleyeyim, iki senaryo var burada.
00:08Birinci senaryo şu, beni rahatlatan senaryo şu.
00:12Bu depremler Tavrum Fai üzerinde, yani bugün olan deprem Fai'nin üzerinde
00:182023 yılından beri zaman zaman 4-5 büyüklüğünde depremler oluyor.
00:24Bakın 2023'den 2026'ya kadar, yani 3 yıl boyunca bu tür 4-5 büyüklüğünde depremler oldu.
00:33Ama arkadan büyük deprem gelmedi.
00:35Bu ne anlama gelir?
00:37Bu Tavrum Fai'nin yavaş yavaş deprem enerjisini boşalttığı anlamına gelir.
00:44Zayıf bir faydır, zaman zaman enerjiyi boşaltır.
00:48Bu Maraş deprem bloğunun doğusunda ve kuzeyindeki 7.8 ve 7.5'lik depremlerden
00:58farklı bir davranış gösteriyor Tavrum Fai'ye.
01:01Yani daha önce olan 2023'te olan kuzeydeki 7.5 ve doğudaki 7.8'lik depremleri üreten
01:13faydan farklı bir davranış gösteriyor.
01:153 yıldan beri 4-5 büyüklüğünde bir deprem üretiyor.
01:19Bu da bize şunu gösteriyor ki, bu fay yavaş yavaş hareket ediyor ve deprem enerjisini bırakıyor.
01:27Hangi deprem enerjisini?
01:29Büyük depremden kaynaklanan gerilmeleri, tektonik gerilmeleri yavaşça bırakıyor.
01:35Ancak beni biraz tedirgin eden husus şu, 4.5 ile başlayıp 4.9 ve 5.2'nin çıkması beni biraz
01:45tedirgin etti açıkçası.
01:48Ve bunu takip etmemiz lazım.
01:50Daha büyük bir deprem gelebilir mi?
01:53Olasılık içerisinde.
01:55Ama böyle de kalabilir.
01:57Yani geçmişe bakarsanız bu böyle kalır.
02:01Ama arka arkaya 3 defa 4.2, 4.5, 4.9 giderek artan bir deprem bizi biraz tedirgin ediyor.
02:12O yüzden ihtiyatlı olmak lazım.
02:15Zaman içerisinde bu depremler büyürse, işte o zaman bir sıkıntı olabilir.
02:23Burada olabilecek olan deprem yaklaşık 6 büyüklüğündedir.
02:27Arkadan 6 büyüklüğündeki bir deprem gelebilir mi?
02:31Gelme ihtimali var.
02:32Ama tekrar ediyorum, bu fayın davranışı 3 yıldan beri böyle orta büyüklükte deprem üretiyor.
02:40O da bizi rahatlatıyor.
02:41Ama ihtiyatlı tedbirden diyorum ki ihtiyatlı olmamız lazım.
02:46Çünkü niye?
02:474.2, 4.5 ve 5.2'lik deprem artışı biraz bizi tedirgin ediyor.
02:54Ama Adanalılara şimdiden geçmiş olsun diyorum.
02:57Belki 6 büyüklüğündeki bir deprem olsa, 6 büyüklüğündeki bir deprem dahi Adana'nın bugünkü yapı stoğunda önemli hasar oluşturacağını da
03:06düşünmüyorum.
03:07Yani eğer yapılar sağlamsa ki herkes evinin yapısının durumunu biliyor, fazla tedirginlik yapmamak gerekir, fazla panik yapmamak gerekir.
03:20Şimdi Adana ve Osmaniye'de deprem oldu denince arada önemli bir mesafe varmış gibi anlaşılıyor.
03:27Şimdi birinci deprem Adana, Saimbeyli yakın güneyinde bir 10-15 kilometre güneyinde Ayvacık denilen bölgede yardı bir fay diye benim
03:36adlandırdığım bir fay var orada.
03:38Doğu-batı yönlü aktif bir fay.
03:40Birinci depremi, 6 Şubat'ta ikinci depremi üreten Çardak fayının batı ucuna yakın, biraz daha güneyde, doğu-batı yönlü onun gibi.
03:51O bölgede zaten aylar olmaya devam ediyor, depremler olmaya devam ediyor.
03:57İkinci bahsettiğiniz Osmaniye'de deprem dediğiniz yer ise bu depremin olduğu yerin aslında bir 15 kilometre aşağı yukarı güneyinde Bağdaş mevkii
04:10Sumbas'a bağlı.
04:11Burası eskiden Adana'ya bağlıydı ama şu anda Osmaniye'ye bağlı.
04:15Sumbas ilçesinin hemen 10 kilometre kuzeyindeki, 15 kilometre kuzeyindeki bir bölge.
04:21Burada da gene doğu-batı yönlü, 40 pınar fayı olarak adlandırdığım ve haritaladığım benim bir fay var.
04:29Bu fayın kırılmış olduğunu varsayıyorum, öngörüyorum.
04:32Bu faylar çünkü bölgede 5,5 büyüklüğünde depremleri daha önce hemen batı tarafındaki Akçal Uşağı ve Bozdoğan Uşağı faylarının bulunduğu
04:42bölgede yaşadık.
04:44Buna benzer faylar doğu-batı yönlü, kuzey-güney yönlü savrun fayını kesen faylar.
04:50Bunlar aktif yani bu doğu-batı yönlü faylar.
04:55Onlardan biri güneyde kırıldı, biri de kuzeyde kırıldı.
04:59Birbirine de 15-20 kilometre mesafe var.
05:01Yani bu iki deprem aynı sistem içinde, tektonik sistem içinde bulunan faylar.
05:08O bakımdan yani bir Adana'da bir Osmaniye'de oldu, paniğine gerek yok.
05:13Depremler aynı bölgede oluyor, birbirine çok yakın bölgede oluyor.
05:17Beklemediğimiz depremler değil, bilmediğimiz faylar değil.
05:21Özelliklerini biliyoruz, öyle 7-8 büyüklüğünde deprem üretebilecek faylar değil bunlar.
05:26Daha çok 5-6 büyüklüğünde arası büyüklükte deprem üretebileceğini yıllardır dile getiriyorum zaten.
05:33Çünkü bölge benim çok iyi bildiğim, çalıştığım bir bölge olduğu için daha rahat konuşabiliyorum.
05:41Kesinlikle hocam, lütfen devam edin.
05:43Bu söyledikleriniz önemli, iki ayrı şehir ama birbirine çok yakın ve aynı tektonik sistemler üzerinde olan depremler dediniz.
05:52En önemli nokta tekrar etmenizi isteyeceğim.
05:55En azından bölge halkı için, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için.
05:59Bu aynı tektonik sistem üzerindeki depremler altıdan çok da büyük deprem üretmez dediniz değil mi hocam?
06:08Ama etrafındaki deprem zonları, alanları ile ilgili ne söylersiniz?
06:14Umarız büyük deprem tabii ki yaşanmaz ama öğrenmek için.
06:18Yani güney bölge, bu Osmaniye'de denilen, Sumbas'ta denilen yerdeki depremi üreten fayların özellikleri bu türden.
06:27Ama Kuzey'de, Sayınbeyli civarında bu yaz özellikle arazi çalışması yaptığımız ve yardı bir fay olarak adlandırdığımız daha büyük bir fay
06:39var maalesef.
06:40Burada bir miktar daha büyük deprem olma ihtimalini göz ardı etmemek gerekiyor.
06:47O bakımdan yani bölgenin normal beklenen depremleri olarak değerlendirmekle beraber hep baştan itibaren dile getiriyorum.
07:00Yaz başında Ceyhan'da bir bilgilendirme konferansı yapmıştık halkımıza.
07:07Bu durumu ben açıkladım orada da.
07:09Yani bölge maalesef tektonik bakımdan aktif, ortalama 6 büyüklüğüne varan, 6'yı geçecek büyüklüklerde deprem üretecek çok sayıda fayın varlığını
07:24biliyoruz.
07:24Kuzey'de bir miktar daha yani Göksun, Sayınbeyli hattının yakın güneyinden doğu batı yönde geçen biraz daha büyük bir fay var.
07:35Yardı bir fay diye adlandırdım.
07:37Daha resmileşmedi ama yayınladığımız taşkırda resmileşir.
07:41Bu fay eğer hareket ederse bir miktar daha büyük deprem üretme potansiyeli taşıyor.
07:46Ama umarız tabii böyle olmaz bu söylediğiniz önemli.
07:51Hocam bölgeyi de çalıştığınızı siz de söylediniz ben de takip ediyorum daha önceki yayınlarımızdan da biliyorum.
07:56Peki bölgede en önemli konu ne yazık ki 6 Şubat depremini yaşadık 2023 yılında acısı hala taze.
08:04Deprem olduğu zaman Türkiye'nin her yerinde tabii ki hop oturup hop kalkıyoruz.
08:10Daha büyük bir deprem olur mu korkusuyla.
08:12Şimdi bölgenin deprem geleceği için bilimsel okumalarınızla yine o 7'nin üzerinde büyük depremler olma ihtimali var mı?
08:22Bölgeyi çok çalıştınız.
08:24Yapısı toğu, zemin etüdü önemli.
08:27Ben de ne yazık ki depremlerde Adıyaman'daydım.
08:31Gölbaşı var.
08:3216 metreye kadar canlı yayında biz sondaj yaptığımızda hala çamur çıkıyordu.
08:38Zemin sıvılaşması vardı.
08:39Bölgenin birçok noktası da zemin sıvılaşması riski taşıyor.
08:45Bildiğim için söylüyorum ama lütfen siz uzman olarak orada nelere dikkat edilmeli?
08:50Bina yaparken, yapılaşma yaparken deprem riski hala 7'nin üzerinde var mı bölgede?
08:57Maalesef, maalesef tüm Türkiye'de olduğu gibi bu bölgede de var, haklısınız.
09:02Ve bu bölge maalesef Çukurova'nın kıyı kesimi, yani Toroslarla Çukurova'nın kestiğinde arasında bulunan bir bölge.
09:11O bakımdan özellikle ilçeler bazında ve Adana'nın kuzey kesimleri,
09:19o alivyal deminler üzerine kurulmuş, maalesef de depreme dayanıklı olmayan bir yapı stokuna sahip.
09:26Yani 6 Şubat'tan sonra muhtemelen yeni yapılaşmalarda bu durum daha dikkate alınarak inşaatlar yapılıyordur.
09:35Ama geçmiş yapıların depreme dayanıklı olmadığını, yani çoğunlukla olmadığını söyleyebiliriz.
09:41O bakımdan, yani bölgenin zemin durumu, maalesef depremin yıkıcı etkisini, büyüklüğünü 3-4 katına kadar arttıracak,
09:50ivmesini 3-4 katına kadar arttıracak özellikler taşıyor.
09:54Dediğiniz gibi alivyal zemin, yeraltı suyu içeren zemin, bunlar depremin hiç sevmediği zeminler.
10:00Ve bu zeminlerin üzerine biz maalesef Çukurova bölgesinde, Çukurova'yı tamamıyla yapılarla,
10:06daha üstelik de gökdelen mertebesinde çok katlı ağır beton harme yapılarla kapatmışız, tarıma kapatmışız.
10:14Yani çok yanlış bir kentleşme politikası izlemişiz.
10:17Bundan sonra bu duruma dikkat etmemiz lazım.
10:20Deprem bu tür yapıları hiç sevmez.
10:22Yani uygun olmayan zemine kötü yapı yapmışsınız.
10:25Depremde en çok hasar görecek, kayıp verecek yapılar bunlar.
10:30Yani yapacağınız şey uygun zemine doğru yapı.
10:33O da alivyal zemin üzerine az katlı hafif yapı yapmaktır.
10:37Bölgede maalesef yapılaşma bunun tam tersi durumda.
10:41Buna siz dikkat çektiniz, ben de vurgulamak isterim.
10:45Bu konuda çok daha duyarlı davranmak lazım bundan sonra.
10:49Yani zemin durumu dikkate alınarak yapı sistemi seçilmeli.
10:54Ona uygun yapılar.
10:55Yani kaya zemin üzerine çok katlı beton harmeyi yapın.
10:59Yeter ki usulüne uygun yapın.
11:01Deprem yönetmediğine uygun yapın.
11:03Ama alivyal zemin üzerine çok katlı ağır beton harmeyi yapmayın.
11:07Usulüne uygun yapsanız bile öyle şeyi gözden kaçırırsınız.
11:12Mesela sıvılaşma nedeniyle bütün bir bölge zemine gömülür.
11:17Bu dünyada da var.
11:18Nijita depremi Japonya'da.
11:20Türkiye'de de var.
11:21Yani 6 Şubat'ta sıvılaşma nedeniyle zeminin etkisiyle çok sayıda kayıp verdik.
11:28Bundan sonra vermeyelim.
11:30Artık yeter yani.
11:31Dikkat edelim bu tür konulara.
11:33Ama bunu söylüyoruz.
11:35Ediliyor mu o konuda?
11:39Çok olumlu bir şeyler söyleyemeyeceğim.
11:42O metin fazla da bir şey söylemeyeyim hadi.
11:44Estağfurullah ne yazık ki hocam yani gerçekten önemli bir konu olduğu için uzmanlar yazılarında paylaştığı için hayatlarını da bölgede ben
11:53de izledim, takip ettim.
11:55Ne yazık ki yaşanan büyük depremlerden sonra o yüzden önemli konulardan biriydi.
11:59Hocam tabi ki bu önemli doğru zemin, doğru zemine inşa yapılması, doğru inşanın yapılması gerekli koşullarla aslında bunlar zaten sistemde
12:11nasıl yapılması gerektiği de yazıyor kurallar çerçevesinde daha dikkatli olmamız gerekiyor.
12:16Hocam bunun yanında o korkunç günler işte yaşadığımız o depremler benim hayatımın içerisinde 35 yıllık hayatımda 99 depremi ardından 6
12:27Şubat 2023 depremini yaşadık.
12:30Bu bölgede ve Türkiye'nin farklı noktalarında büyük deprem oluşturacak riskleri tekrar hatırlatalım isterim hocam.
12:38Bu depremler çünkü bizim için önemli.
12:39Hem bölgede hem Türkiye'de nereler riskli neler yapmalıyız?
12:44Yani hemen zaten 6 Şubat öncesinde çok konuştuğumuz Kuzey Anadolu fayının doğu ucu ve batı ucu var malum.
12:52Doğu ucunda 7 su fayının kırılması, Erdincan, Karlova arasında 1874'te kırılmış, 7'nin üzerine deprem üretmiş, sismik boşluk pozisyonu kazanmış,
13:07kırıldı kırılacak durumda bir fay var.
13:09Yani Doğu Anadolu fayıyla Kuzey Anadolu'nun kesiştiği yerin hemen yakın batısı.
13:14Karlova'da kesişirler, güneyden Doğu Anadolu fayı gelir, batıdan Kuzey Anadolu fayı gelir, Karlova'da birleştirler.
13:21İşte Karlova ile batıya doğru Erdincan arasında kırılmamış parça 7-7,5 arası deprem üretme potansiyeliyle bekliyor.
13:31Her an kırılabilir.
13:32Kuzey Anadolu fayının batı ucunda diyebileceğimiz İstanbul civarında, İstanbul'un Avrupa yakasının sahiline 10-15 kilometre mesafede ortam varma fayı
13:44var.
13:45Burası da kırılmadı.
13:46Yani buranın da kırılma ihtimali var.
13:49Geçen yıl 23 Nisan'da biliyorsunuz 6,1'lik bir deprem üretti Silivri'nin bulunduğu bölgeden doğuya doğru.
13:59Oradan da doğuya doğru 1766'da kırılan parçanın bir tanesinin kırılmadığını biliyoruz.
14:06Kırılırsa 7 civarı bir deprem üreteceğini biliyoruz.
14:10Orası da şu anda topun ağzında olan yerlerden biri.
14:14Ama onun dışında Batı Anadolu'da ve Doğu Anadolu fayının Çelikan'dan Bingöl'e doğru kırılmamış bir takım segmentlerinin varlığını biliyoruz.
14:25Orası zaten 6 Şubat'ta 7-8 ve 7-6'lık depremlerle anormal stres yüklendi.
14:31İşte hemen Malatya'nın yakın batısında Malatya fayı var.
14:35Kuzeyde hemen Ovacık fayı var.
14:38Bunlar aktif faylar ve kırılırsa 7 civarı deprem üretme potansiyeli olan faylar.
14:44Orta Anadolu fay zonu var.
14:45Kayseri civarında çok sayıda aktif faylar var.
14:49Oradan güneye doğru Akdeniz'e kadar inen pozantı üzerinden.
14:53Ecemiş fayı var.
14:56Yani işte Sındırgı civarı Batı Anadolu'da Denizli civarında Pamukkale fayı şu anda sismik boşluk olan yerleri söylüyorum.
15:07Yani önümüzdeki dönemde ilk kırılacak faylar bunlar.
15:11O kadar çok ki o bakımdan Türkiye'de deprem tehlikesi konusunda bir yerin diğer yere göre daha güvenli olma ihtimali yok.
15:20Her taraf deprem tehlikesinin çok yüksek olduğu, yakın olduğu bölge.
15:25Türkiye böyle bir coğrafya.
15:28Sismik bakımdan aktif ve her 4,5 yılda 1-7 üzeri deprem üreten bir bölge.
15:36Aktif teknolojik bakımdan.
15:38Özellikleri bu.
15:39Bunu dikkate alacağız.
15:40Bizim yapacağımız şey riskleri azaltmak.
15:42O da ne?
15:43O da yapı stokunu depreme hazırlamak, depreme dayanıklı hale getirmek.
15:47Çünkü eski yapılarımızın %80'i, %90'ı olumlu yani iyimser tahminle depreme dayanıklı değil.
15:55Bunu her deprem bize gösteriyor, ispatlıyor.
15:58Bunları bir kere bu kentsel dönüşüm uygulamalarını değerlendirerek depreme dayanıklı hale getirmek mecburiyetindeyiz.
16:06Başka yapacağımız şey yok.
16:08Bundan sonra da yönetmeliğe uygun, uygun yapıya, uygun zemine doğru yapı ülkesine uyarak, göz ardı etmeyerek yapılaşmamız lazım.
16:18Bu yani arsa, tarla, rantını bir tarafa bırakıp deprem olgusunu öne çekerek yapmazsak malzeme çok büyük zararlar, kayıplar veriyoruz.
16:28Yani 50 bin, 60 bin can kaybı veriyoruz.
16:31100 bin, 100 milyar, 150 milyar maddi kayıplar veriyoruz.
16:35Bu toplum bu yükleri taşıyamaz.
16:37Yani artık yeter yani, yeter.