- 16 dakika önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Aziz milletim, sayın başkan, değerli milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 28. dönem 5. yasama yılının bu ilk gününde sizleri
00:16en kalbi duygularımla, hürmetle, muhabbetle selamlıyorum.
00:26Yeni yasama yılının ülkemiz, milletimiz, meclisimiz, demokrasimiz, gönül coğrafyamız ve tüm insanlık için hayırlara vesile olmasını diliyorum.
00:40Sizlerin şahsında mensubu ve hizmetkarı olmakta şeref duyduğum aziz milletimin her bir ferdine, en doğusundan en batısına, cennet vatanımızın 7
00:54bölgesinde, 81 ilinde, 922 ilçesinde yaşayan tüm vatandaşlarıma buradan selamlarımı, sevgilerimi gönderiyorum.
01:10Dünyanın farklı ülkelerinde milletimizi en güzel şekilde temsil eden başarılarıyla iftihar ettiğimiz yurt dışındaki vatandaşlarımıza da en kalbi muhabbetlerimi iletiyorum.
01:24Evel emirde bundan 106 sene önce Hacı Bayram Veli Camii'nde kılınan cuma namazını mütakip dualarla, tekbirlerle, istiklal azmi ve
01:39aşkıyla bağımsızlığın kalbi olan Ankara'dan milletimizin iradesini dünyaya haykıran 115 üye başta olmak üzere,
01:50bugüne kadar bu yüce çatı altında milletimize layıkıyla hizmet edip, dar bekaya irtihal eden milletvekillerimizi rahmetle yad ediyorum.
02:03Uğradığı suikast sonucu hayatını kaybeden Ali Şükrü Bey'e, milletin emanetine kast edenlerin, milletin iradesini gasp edenlerin dar ağacına gönderdiği
02:17Adnan Menderes'e, Hasan Polatkan'a ve Fatih Rüştü Zorlu'ya bugün bir kez daha Cenab-ı Allah'tan rahmet niyaz
02:27ediyorum.
02:31Ruhları şaat, mekanları cennet olsun.
02:35Yine burada bin yıldır bu coğrafyada milletimizin bekası uğruna gözlerini kırpmadan hayatlarını feda eden tüm şehitlerimize,
02:46gazilerimizden dar bekaya irtihal etmiş olanlara Yüce Mevla'dan rahmet diliyorum.
02:53Sözlerimin hemen başında şu hakikati tüm kalbimle ifade etmek istiyorum.
03:00Dünyada gazilikle iki kez müşerref olan tek meclis, Türkiye Büyük Millet Meclisi'dir.
03:14Bu meclis milletimizin ayağına pranga, boynuna urgan geçirmeye kalkan müstevrilere karşı milli mücadeleyi başarıyla sevk ve idare etmiştir.
03:2980 kilometre öteden top sesleri gelirken bile Yüce Meclis çalışmasını sürdürmüş, milletimizin tevdi ettiği meşaleyi şanla, şerefle taşımaya devam etmiştir.
03:45Meclisimizin bu mücadelesi müstevlilerin, işgalcilerin ve emperyalistlerin kıskacından çıkış yolu arayan mazlum milletlere de örnek olmuştur.
03:59Bakınız, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 1920-1923 arası tutanakları Türkiye'nin ikinci defa nasıl vatan yapıldığının en canlı şahitleridir.
04:17Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 1921 senesinde Büyük Millet Meclisi'nin ikinci yasama yılı açılışında kurduğu şu cümleler milletimizin hücrelerinde
04:32olan hürriyet aşkının ve meclisimizin tarihi misyonunun bariz bir ifadesidir.
04:40Türk milletinin istiklal ile İzmihlal arasına sıkıştırdığı o sancılı gönlerde meclis başkanı sıfatıyla Gazi Mustafa Kemal şöyle sesleniyordu.
04:55Muhterem arkadaşlarım, bütün bir millet ölümle göz göze baktığımız mütareke günlerinden başlayarak bugüne kadar kat ettiğimiz mesafeleri, atladığımız sayısız müskülatı
05:15bir kez daha hatırlayalım.
05:17Ne zaman başladığı bilinmeyen zamanlardan beri şerefi istiklal ile yaşayan milletimiz en kötü bir sona ölümle giriyor gibi görünmüş iken
05:33tutsaklığa karşı evladını kıyama çağıran ecdadın sesi kalplerimizde yükseldi ve bizi son kurtuluş savaşına davet etti.
05:47Artık yeis ve fütür günleri çok arkada kaldı.
05:52Memlekete kurtuluşu gerçek yolu göstermiş ve bütün milleti kendi istiklal bayrağı altında toplamış olan meclis haliniz ikinci yasama yılına girerken
06:08ben ufkumuzda inkişafa başlayan ışıkların bu kadar felaket görmüş olan bedbaht vatanımızda iyi bir sabaha hayır olmasını dua ediyorum.
06:27Sık sık alkışlarla kesilen bu konuşmadan 95 sene sonra Yüce Meclisimiz millete öncülük görevini bir kez daha yerine getirmiştir.
06:4015 Temmuz gecesi bombaların altında milletin emanetini savunan gazi meclisimiz meydanlarda caddelerde havalimanlarında darbeye direnen milletimizle birlikte o ağır sınavı
06:57alnının akıyla vermiştir.
07:00Bu vesileyle o gece milletin emanetine sahip çıkan tüm milletvekillerimize teşekkür ediyor.
07:09Rabbim bu meclisi bir daha aynı mücadeleyi vermek mecburiyetinde bırakmasın diyorum.
07:20Geçmişi bu denli görkemli vazifesi bu kadar ulvi olan gazi meclisin genel kurul salonunda sizlere hitap etmekten duyduğu memnuniyeti hasreten
07:34ifade ediyor.
07:36Sayın Başkan değerli milletvekilleri Türkiye Büyük Millet Meclisimiz dünyanın çalışma temposu en yüksek parlamentolarından biridir.
07:481 Ekim 2025'te başlayıp 10 Ağustos 2026'ya kadar devam eden 4. yasama yılında da meclisimiz önemli kararların alındığı yoğun
08:03ve meşakkatli bir mesai dönemi geçirdi.
08:06Hem genel kurulda hem de komisyonlarda ülkemizin, milletimizin ve bölgemizin geleceğine yön verecek hayati kanunlar, kritik meseleler müzakere edilir.
08:21Yasama faaliyetleri demokratik bir olgunlukla icra edilirken parlamenter diplomasi ise gerek ev sahibi olduğumuz uluslararası toplantılarda gerekse yurt dışı ziyaretlerde
08:38profesyonel ve saygın bir yaklaşımla yürütüldü.
08:43Bu anlamda siyasi parti ayırt etmeksizin gazi meclisimizdeki tüm milletvekillerine çabaları, gayretleri, fedakarlıkları için ayrı ayrı teşekkür ediyorum.
09:03Meclis başkanımız Sayın Numan Kurtulmuş'u ve başkanlık divamızın muhterem üyelerini aynı şekilde gönülden tebrik ediyorum.
09:15Meclisimizin farklı birimlerinde görev yapan idareci ve çalışanlarımıza 10 ay 10 gün boyunca ortaya koydukları hummalı ve özverili çalışmalar için
09:29şükranlarımı iletiyorum.
09:31Bugün itibariyle başlayan yeni yasama yılının da fikir, tenkit ve tekliflerin özgürce fakat karşılıklı saygı ve nezaket kuralları dahilinde dile
09:48getirileceği,
09:49tartışmaların çözüm odaklı bir anlayışla, sağduyu ve suhuletle cereyan edeceği verimli, bereketli bir yıl olmasını yürekten temenni ediyorum.
10:07Biz iktidar partisi ve Cumhur İttifakı olarak her zaman olduğu gibi yapıcı hareket etmeye, farklı fikir ve önerilere kulak vermeye
10:19devam edeceğiz.
10:21Milli iradenin tecelligahı olan Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin itibarını her şeyin üzerinde tutmamız gerektiği açıktır.
10:32Yeni yasama yılında bunun yüksek hassasiyeti içinde olacağımızı bir kez daha vurgulamak istiyorum.
10:41Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, burada bir hususu öncelikle dikkatlerinize getirmek istedim.
10:50Siyasetçiler olarak birinci vazifemiz emanetini taşıdığımız aziz milletimize layık veçile hizmet etmektir.
11:02Şahsım dahil hepimiz milletin sorunlarına çözüm bulmak, dertlerine çare olmak, ülkenin önünü ve ufkunu açmakla mükellefiz.
11:15Bir ay sonra 24. yıl dönümüne kavuşacağımız iktidarlarımız boyunca kesintisiz biçimde istikrarlı, kararlı ve samimi bir şekilde biz hep bunu
11:31yapmanın mücadelesi içinde olduk.
11:33Ekonomiden demokrasiye, iç siyasetten dış politikaya, eğitimden sağlığa, adaletten emniyete, ulaştırmadan şehirleşmeye, enerjiden tarıma kadar ülkemizi ilgilendiren her alanda çok
11:51önemli adımlar attık.
11:53Bakınız, insanımızın kalbinde onulmaz yaralar açan 6 Şubat depremlerinin üzerinden 3,5 yıldan fazla süre geçti.
12:05Hayatını kaybeden kardeşlerimizin acısı hala içimizi yakıyor olsa da bugün 11 ilimizi yeniden ayağa kaldırmanın huzurunu yaşıyoruz.
12:20Milletimize verdiğimiz sözü bir kez daha tuttuk.
12:24Asrın inşasını tamamladık.
12:28Toplam 455 bin 357 konut ve iş yerini hak sahibi kardeşlerimize teslim ettik.
12:38Deprem bölgemizin ihyası için cari fiyatlarla 5,4 trilyon lira harcadık.
12:48Ekonomide bölgemizde ardı ardına patlak veren savaş ve krizlere rağmen Türkiye'yi kalkınma ve büyüme rotasında tutmayı başardık.
13:02Füzelerin havada uçuştuğu sıkıntılı bir dönemde tek bir vatandaşımızın dahi kılına zarar getirtmedik.
13:122026'nın ilk yarısında Türkiye yıllık yüzde iki buçuk büyüdü.
13:20Yıllıklandırılmış milli gelirimiz 1,7 trilyon doları aştı.
13:27İracatımız Ağustos ayında yıllık 280,3 milyar dolarla rekor kırdı.
13:36Geçen sene yaşanan zırahi don ve kuraklığın ardından tarımımız hızlı bir toparlanma kaydetti.
13:46Turizmde çevremizdeki çatışmalara rağmen güçlü seyrimizi koruduk.
13:53Yılın ilk 6 ayında turizm gelini 25,7 milyar dolara ulaştı.
14:01Savunma sanayinde ise iki işi birden başardık.
14:05Hem yeni ürünlerle milli savunma sanayimizi güçlendirdik.
14:11Hem de bu alanda dünyaya satış yapan bir ülke olduk.
14:22Yılın ilk 8 ayında savunma ve havacılık ihracatımız yüzde 16,2 artışla 6,3 milyar dolara çıktı.
14:35Dış dengede sürdürülebilir bir noktadayız.
14:38Cari açığın milli geliri oranının bu yıl yüzde 2,6'da kalmasını bekliyoruz.
14:48Enerji faturasının ağırlaştığı bir yılda bu oran ekonomimizin ne kadar dayanıklı hale geldiğinin göstergesidir.
14:58Kamu maliyesinde disiplinden sapladık.
15:03Bu yıl bütçe açığının milli gelire oranını yüzde 3,1 ile sınırlamayı ve faiz dışı fazla vermeyi hedefliyoruz.
15:15Fon piyasasının belli bölümünde ortaya çıkan sorunun da üstesinden başarıyla geliyoruz.
15:24Sermaye piyasası kuralları çerçevesinde hakkaniyet ve adaleti gözeterek kimsenin hakkını kimseye yedirmeden bu meseleyi süratle çözüyoruz.
15:42Bu konunun iktisadi güvenliğimize ve toplumsal barışımıza yönelik bir tehdit unsuruna dönüşmesine inşallah fırsat vermeyeceğiz.
15:54Bu ülke ve bu millet hak ettiği seviyelere ulaşıncaya kadar çalışmaya, üretmeye, sorunlara çözüm yolları geliştirmeye devam edeceğiz.
16:07Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, bugün tarihe kayıt düşmek, tarihe not düşmek adına Türkiye için vazgeçilmez olduğunu düşündüğüm bazı başlıklara kapsamlı
16:25bir şekilde değinmek arzusundayım.
16:27Günlük siyasetin gelip geçici gündemlerinden azade olarak bu iki konunun ülkemiz ve milletimiz için son derece önemli olduğuna inanıyorum.
16:42Bakınız günümüzde siyasetin çözüm üretmesi gereken meselelerin en başında toplumda iç kanamaya sebep olan yapay kutuplaşma yer alıyor.
16:57Öncelikle şunu açık ve net ifade etmek isterim.
17:02Bir milletin tüm fertlerinin her konuda aynı düşünmesi, değerler, inançlar, hassasiyetler, beklentiler konusunda tamamen birbirine benzemesi elbette mümkün değildir.
17:20Bu doğru da sağlıklı da değildir.
17:24Bizim ülke ve toplum olarak en büyük zenginliğimiz, esasen çeşitliliğimiz, farklılıklarımız ve renkliliğimizdir.
17:36Asırlar içinde bu farklılıklar bir uzlaşma zemininde buluşmuş, ortak sınırlar içinde ortak değerler oluşmuştur.
17:47Tarih içinde farklılıklar birbirine köklü bir saygı geliştirmiştir.
17:55Devletimiz, bayrağımız, mukaddes değerlerimiz ve üzerinde bir arada yaşadığımız vatanımız tarih içinde bizi tek bir millete dönüştürmüştür.
18:09Farklılıklarımızı bir ayrışma vasıtası olarak kullanmak isteyenlere de karşı durduğumuzu milletimiz tek yürek olup her seferinde gereken cevabı vermiştir.
18:25Hiç kuşkusuz siyaset kurumu farklı beklentilere cevap üretmek için vardır.
18:32Ancak siyasetin farklılıklarımızı, renklerimizi, çeşitliliğimizi bir ayrıştırma yani kutuplaştırma vasıtası olarak kullanması en başta siyasetin fıtratına aykırıdır.
18:49Siyasi partiler arasında tabii ki rekabet olacaktır, yarış olacaktır, belli sınırlar ayında çekişme de olacaktır.
19:02Fakat bunun kutuplaştırma yoluyla kamplaşmayı körükleyerek çatışmaya götürülmesi siyasetin varlılık sebebiyle uyuşmayacaktır.
19:15Değerli milletvekili bunu özellikle şunun için söylüyorum yakın çevremizdeki hadiselere baktığımızda yerel bazdaki ayrışmaların siyaset ve toplum mühendislikleriyle birçok ülkenin
19:33yumuşak karnına dönüştüğünü daha doğrusu dönüştürüldüğünü görüyoruz.
19:39Toplumsal fay hatları kaşınmak suretiyle ülkeler içeriden çözülmek ve çökertilmek istenmektedir.
19:50Bu yıkım projesinin komuta ve kontrol merkezinde ise emperyalist, siyonist ittifakı bulunmaktadır.
20:01Dünyayı takip eden, bölgemizdeki gelişmeleri yakından takip eden herkes inanıyorum ki şu gerçeği görebiliyor.
20:11Binlerce yıldır bir arada yaşayan huzur, barış ve karşılıklı saygı çerçevesinde bir arada varlığını sürdüren milletimizin son dönemde artan bir
20:26şekilde siyaset ya da siyaset dışı aktörler vasıtasıyla kutuplaştırılması sadece iç dinamiklerle açıklanamaz.
20:38İş dinamikler bellidir.
20:42Tarih içinde asırlar boyunca teşekkül etmiştir.
20:47Sünni ile Alevi, Türk ile Kürt, Müslüman ile Gayrimüsli, asırlar içinde huzur ve dayanışmayı esas alan müşterek bir yaşam zemini
21:00inşa etmiştir.
21:01Bu ve benzeri farklılıkları bir çatışmaya, bir kutuplaştırmaya dönüştürmek, Türkiye'nin deyim yerinde ise fabrika ayarlarını bozmak demektir.
21:16Türkiye'nin ayarlarının bozulması siyasetin işine yaramaz.
21:22Sadece ve sadece Türkiye'nin hasımlarının işine yarar.
21:27Yakın tarihimizde bunu hep beraber tecrübe ettik.
21:32Çok partili demokrasiye geçişimizden itibaren ne zaman bir atılım içinde, bir kalkınma hamlesi içinde olsak operasyonların hedefi haline geldik.
21:44Sokaklarımız karıştırıldı.
21:48Gençlerimiz düşmanlaştırıldı.
21:51Aynı mahalleyi, aynı caddeyi, aynı binayı paylaşan komşular arasına nefret tohumları ekildi.
22:00Siyasi ve toplumsal huzurumuz suikaste uğradı.
22:05Bizimle aynı ligde olan ülkeler koşarken biz yıllarca başta ekonomi olmak üzere birçok alanda patinaj yaptık, oyalandık, irtifa ve ivme
22:20kaybettik.
22:21Bütün bu gerilimlere, çatışmalara, bunların doğurduğu istikrarsızlığa bakıldığında her seferinde Türkiye'nin kaybettiği, her seferinde milletin kayıplar verdiği, ağır bedeller
22:38ödediği çok net görülecektir.
22:41Açıktır ki, millet kaybederken milletin hasımları kazanmıştır.
22:49Türkiye kaybederken kazanan Türkiye'nin rakipleri maalesef Türkiye'nin yeminli düşmanları olmuştur.
23:00Şunun bilinmesini isterim.
23:02Ne Türkiye'nin ne de Türk milletinin artık kaybetmeye tahammülü yoktur.
23:15Hiç kimsenin de Türkiye'ye ve Türk milletine kaybettirmeye hakkı yoktur.
23:22Değerli milletvekilleri, bu mücadelede en büyük görev milletin temsilcileri olarak bizlere, yani siyaset kurumuna düşmektedir.
23:35Türkiye'de SALT, iktidar karşıtlığı üzerine kurulu cephe siyasetinin raf ömrü dolmuştur.
23:45Siyaseti hizmette, eserde, icraatta yarış olmaktan çıkarıp, muhatabın düşmanlaştırıldığı bir yıpratma savaşına dönüştürmek vahim bir hatadır.
24:01Küresel ve bölgesel gelişmeler yeni bir siyaset tarzını mecbur kılmaktadır.
24:09Gelinin aşamada önümüzde iki seçenek bulunuyor.
24:14Ya kutuplaşmayı ve kutuplaştırmayı merkeze alan eski siyaset tarzıyla yola devam edeceğiz.
24:25Ya da asgari müştereklerde buluşmayı, mutabakat içinde rekabeti esas alan yeni siyaseti Türkiye'ye hakim kılacağız.
24:40Eğer Türkiye yeniden büyük ve güçlü Türkiye olacaksa, eğer Türkiye önüne açılan tarihi fırsatları değerlendirecekse,
24:53bu paradigma değişimini hep beraber vakit kaybetmeksizin gerçekleştirmek durumundayız.
25:00Bunu söylerken elbette her siyasi partinin her meselede aynı düşünmesini, aynı yerde hizalanmasını asla kastetmiyorum.
25:13Farklı siyasi partiler ne kadar aykırı olursa olsun, farklı fikirler Türkiye'nin, Türk demokrasinin zenginliğidir.
25:24Ancak her siyasi partinin önceliği Türkiye olmalıdır, olmak zorundadır.
25:36Her siyasi parti Türkiye'nin kendi iç dinamiklerinden, kendi tabanından güç ve ilham alarak Türkiye merkezli siyaset icra etmelidir.
25:51Çatışma ve kutuplaştırmanın yerini uzlaşma ve hoşgörü almalıdır.
25:57Türkiye'nin milli menfaatlerinde, milletimizin her bir ferdini ilgilendiren konularda, siyaset tam bir mutabakat zemininde buluşabilmelidir.
26:11Biz buna iç cephenin tahkim edilmesi diyoruz.
26:18Biz buna büyük Türkiye mutabakatı diyoruz.
26:27Değerli milletvekilleri, terörsüz Türkiye sürecimizin aynı zamanda bu toplumsal mutabakatı, işte bu milli mutabakatı inşa etmeye dönük olduğunu özellikle vurgulamak
26:41isterim.
26:42Bölgemizin ateş çemberine dönüştüğü bir ortamda, terörsüz Türkiye çabaları, Türkiye'nin hasımları üzerinde caydırıcı bir etkiyi şimdiden uyandırmış, Türkiye'nin
26:57gücüne güç katmış, bölgemizde yeni bir rüzgar estirmiştir.
27:03Terörün ya da terör örgütlerinin Türkiye'yi bölmesi, parçalaması hiçbir zaman mümkün değildir.
27:13Fakat terörün ve terör örgütlerinin Türkiye'nin enerjisini heba ettiği, Türkiye'yi oyaladığı, Türkiye'nin kaynaklarını tükettiği açıktır.
27:28Son 42 yıldır terörle mücadeleye odaklanan Türkiye, hem gencecik evlatlarını toprağa vermiş, hem de trilyonlarca dolarlık maddi kaynaklarından olmuştur.
27:42Terör üzerinden içeride yaşanan tartışmalar, Türkiye'nin ekonomisini, huzurunu, güvenliğini tehdit etmiş, dış politikada elini zayıflatmıştır.
27:56Ama bugün terör bitme noktasına gelmiş, terör saldırıları sona ermiş, terör örgütü de kendisini feshetme, silahlarını bırakma kararını açıklamıştır.
28:12Çerçeve yasanın çıkarılması konusunda, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 467 kabul oyuyla sergilenen tarihi mutabakat,
28:25aziz milletimizi Türkiye'nin dostlarını sevindirirken, hiç şüpheniz olmasın ki, Türkiye'nin hasımlarını üzmüş, onları hayal kırıklığına uğratmıştır.
28:43Bu vesileyle ilk günden itibaren ortaya koyduğu dirayetli, kararlı ve cesur duruşuyla,
28:51terörsüz Türkiye sürecine büyük destek veren Cumhur İttifakı ortağımız Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli'ye bir kez
29:04daha partim, ülkem ve milletim adına teşekkür ediyorum.
29:17Sürecin kazasız, belasız, bugünlere gelmesinde çok kıymetli katkıları olan halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi grubuna aynı şekilde teşekkürlerimi iletiyorum.
29:35Gerek Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nda, gerekse çerçeve yasanın kabulünde yapıcı tutum sergileyen siyasi parti gruplarına da teşekkür
29:49ediyor,
29:50desteklerinin bundan sonra da devam etmesini bekliyorum.
29:57Çerçeve yasada da vaz edildiği gibi bir izleme süreci vardır.
30:02Gerekli adımlar atıldığında ilgili kurumlarımızla gerekeni yapacaktır.
30:08İşte burada tam da biraz önce ifade ettiğim milli mutabakat daha bir anlam kazanacaktır.
30:17Terörsüz, çatışmasız, kavgasız bir ortamda sorunlarımızı karşılıklı saygı ile tartışıp çözüm üretmek çok daha kolay ve mümkün hale gelecektir.
30:33Siyasetin demokratik kapasitesi inşallah daha da güçlenecektir.
30:39Türkiye'nin yeni, demokratik, katılımcı, özgürlükçü ve sivil bir anayasa yapma şartları inanıyorum ki daha da olgunlaşacaktır.
30:56Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, bakınız yeni yasama yılımız tarihimizdeki ilk yazılı anayasa olan kanuni esasinin ilanının yüz ellinci yıl dönümüne
31:14tesadüf ediyor.
31:17Anayasal devlet girişimlerimiz biraz daha geriye gidiyor.
31:21Devlet kudretini hukukla sınırlama tecrübemiz ise bu girişimlere nispetle çok daha eskidir.
31:31Adalet, eşitlik, iyilik ve insanlık değerleri üstünde yükselen devlet töremiz aslında modern anlamıyla bir toplumsal sözleşmeden
31:45bireyleri hukukun gücüyle birbirine bağlayan bir anayasadan başka bir şey değildir.
31:54Son iki asırda bu hakikati modern anayasal devlet fikriyle buluşturma teşebbüsleri başarılı başarısız pek çok sonuç doğurmuş tartışma ve arayışlara
32:09hiçbir zaman hız kesmemiştir.
32:12Kanuni esasinin üstünden geçen yüz elli yıla rağmen yeni anayasa bahsi Türk siyasetinin önünde bir imtihan kağıdı olarak halen duruyor.
32:26Milletin sözü ve mührünü taşıma bahsinde tarihimizdeki bütün anayasa tecrübelerinde teknik veya siyasi kusurlar eksikler bulunabilir.
32:41Ancak darbe ürünü olan son yetmiş yılın iki anayasası varoluşsal bir krizle mefluç olmuştur.
32:52Devlet ile toplum, birey ile devlet arasındaki sözleşme silah ve süngünün gölgesi altında imzalanmıştır.
33:04Her darbenin kendi siyasal meşruiyetini oluşturma çabası ise anayasaları sürdürülebilir bir vesayet düzeninin yol haritası haline getirmiştir.
33:17Burada şu gerçeği özellikle dikkatinize sunmak istiyorum.
33:24Darbe dönemi anayasaları kuvvetler ayrılığının uygulanmasından ziyade sandıktan çıkan iktidar gücünün zapturapt altına alınmasına odaklanmıştır.
33:38Milli egemenliğin ve milli iradenin bürokratik oligarşi ile nasıl sınırlandırılacağını tasarlamıştır.
33:50Yönetim istikrarını temin etmek yerine millet egemenliği üzerindeki vesayet araçlarının istikrarını sağlamıştır.
33:59Hak ve özgürlükleri kuvvetlendirmek yerine anayasayı ama yasak lafzına dönüştüren istisnaları genişletmiştir.
34:12Devlet ve millet arasındaki birliğin bütünleşmenin ahdi temeli olamamış, ne yazık ki gerilimleri ve tarihi çelişkileri derinleştirmiştir.
34:27Hasılı siyaset mühendislerine, kaos tüccarlarına, toplumu ve devleti kriz üzerinden terbiye etmeye yeltenenlere kariyer kapıları açmıştır.
34:41Darbe anayasalarının kurduğu vesayet mimarisi sivil siyasetin önünde yeri gelmiş gerçek bir engel olmuş, yeri gelmiş kullanışlı bir mazerete dönüşmüştür.
34:57Değerli milletvekilleri, bu vesayetçi sistemden kurumsallaşmış bir demokrasiye geçişte önemli mesafeler aldığımız inkar edilemez.
35:11Toplum hayatının ihtiyaçları zaman içinde pek çok değişikliği, revizyonu, reformu kaçınılmaz kılmıştır.
35:22Gururla ifade etmek isterim ki, en kapsamlı değişiklikleri yapmakta bizlere nasip oldu.
35:34Bulunla birlikte demokrasi tecrübemizi fasılalara bölen müdahalelerin mirasını reddeden sivil bir anayasa ihtiyacı ise henüz karşılanamadı.
35:48Üstelik bugüne kadar yapılan revizyonlarla ortaya çıkan tablo bütünlüklü bir anayasal mimariye ihtiyacı daha da artırmıştır.
36:00Hepsinden önemlisi, köklü değişikliklerle yapısal kusurlardan geniş ölçüde arındırılan mevcut anayasamızın hala darbe döneminin tortularını, izini, etiketini taşımasıdır.
36:19Şurası büyük tenakuzdur. 12 Eylül'ün lider kadrosu darbeden yıllar sonra adalet önünde hesap vermiş, yargılanmış, mahkum olmuştur.
36:33Ancak yürürlükteki anayasa müellif olarak onların imzasını taşımaktadır.
36:40Açık söylüyorum, milletimiz buna ne layıptır ne de razıdır.
36:47Türkiye bu ayıptan mutlaka kurtulmalıdır.
36:55Başka hiçbir gerekçesi olmasa dahi üstüne bastığımız zemine düşen bu gölgeyi kaldırmak, sistemi bu lekeden arındırmak, harekete geçmek için yeterli
37:11bir nedendir.
37:12Bu yönüyle yeni ve sivil bir anayasa hedefi, Türk demokrasisinin rüştünü ispat mücadelesidir.
37:21Millet egemenliğinin kak yahı olan bu gazi meclisimiz her dönem ve her koşulda anayasa yapmaya ehildir, yetkilidir.
37:37Fakat sahip olduğu siyasi çeşitlilik hasebiyle içinde bulunduğumuz dönem bir anayasa teşebbüsü için belki de en ideal dönemdir.
37:49Bu meclis Türkiye'nin milli ve hayati meseleleri söz konusu olduğunda müzakere ve uzlaşma kapasitesinin sağlamlığını zaten göstermiştir.
38:04Bilhassa huzura, demokrasiye, kardeşliğe kalkan 467 el ile sivil siyaset, vesayetin ördüğü psikolojik duvarları yıkmış, önyargıları tuz buz etmiştir.
38:27Bunu Türk demokrasisi adına, milletimizin gelecek umutları adına tarihi bir kazanım, büyük bir başarı olarak görüyoruz.
38:37Temennimiz bu başarının gündelik çekişmelere kurban edilmeden Türk siyasetinde yeni bir dönemin müjdecisi olmasıdır.
38:47Burada şunun da altını çizmek istiyorum.
38:51Türkiye'nin ufkunu genişletecek yeni bir anayasa kutuplaşma siyasetinin değil, mutabakat içinde rekabeti esas alan yeni siyasetin eseri olacaktır.
39:08Küymetli milletvekilleri, bunu başardığımızda devlet ve millet arasındaki köprüleri daha sağlam şekilde kurmuş oluruz.
39:18Bunu başardığımızda güçlü devlet, özgür toplum idealini birini diğerine tercih etmeden birlikte yaşatmanın yolunu açmış oluruz.
39:31Bunu başardığımızda hem hukuku anlamlı kılacak bir demokratik zemine, hem de demokrasiyi koruyacak bir üstün hukuk mantığına kavuşmuş oluruz.
39:45Bunu başardığımızda kazanımlarımızı kalıcı hale getirir, çoğulcu demokrasiyi kurumsallaştırır ve gerçek anlamıyla halkın yönetimine dönüştürürüz.
40:00Toplumu kontrol altında tutulması gereken bir tehdit alanı olarak gören vesayetçi anlayışın reddi bunu gerektirir.
40:11Siyaseti ve toplumu, refahın, ilerlemenin, gelişmenin dinamik gücü olarak kabul eden demokratik bir anayasa anlayışı da bu sayede yeşerir.
40:25Sesi, milletin sesiyle hem avaz olanların bu süreçte korkacağı, çekineceği bir tartışma olamaz.
40:38Demokraside hiç kimse hakikat tek eline sahip değildir.
40:44Her düşünce kıymetli, her öneri değerlidir.
40:49Her fikirden, her özgün tekliften istifade edilmelidir.
40:55Diğer taraftan, milletimizin yeni bir anayasa özlemi de üretilmiş korkuların, vehimlerin esiri haline getirilmemelidir.
41:07Anayasanın yürürlükteki ilk dört maddesiyle ilgili tavrımız zaten bellidir.
41:14Türkiye yüzyılına yakışır, yeni ve sivil bir anayasa için kolları sıvamak herkes için gerçek bir samimiyet sınavıdır.
41:26Milletimizin bu büyük özlemini gidermek üzere, siyasi partilerimizin taahhütlerine uygun olarak harekete geçmelerinde fayda görüyorum.
41:38İçinde bulunduğumuz yasama yılının Türkiye'nin imkan ve fırsatlarını geliştiren bir anayasa yılı olmasını diliyorum.
41:52Bu duygularla bir kez daha Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 28. dönem 5. yasama yılının hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum.
42:06Milletvekillerimize bu yeni yasama yılında yapacakları çalışmalarda Cenab-ı Allah'tan muvaffakiyetler niyaz ediyorum.
42:15Hepinize sevgilerimi, saygılarımı sunuyorum.
42:20Kalın, sağlıcakla.
Yorumlar