Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 8 dakika önce
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Rüstem Hayat, Erzurum'un yüksek kesimlerinde bitkilerin döllenmesinde kritik rol oynayan yeni bir çiçek sineği türü keşfetti. Uluslararası Zoologischer Anzeiger dergisinde yayımlanan türe, bilim insanının 1998 yılında 1 yaşındayken vefat eden oğlu Abdullah'ın anısını yaşatmak amacıyla "Orthonevra abdullahi" adı verildi. Akademisyen, isimlendirmenin aile mirası ve ulusal biyoçeşitlilik açısından önemini vurguladı.

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:02daha üst köşede de bizim yeni türümüzün resmini de görüyorsunuz bakın şu böcek
00:07Evet üstte ve altta o makamede daha net resim de ben bunu başlarımda biraz şey oldu
00:29Yıllardır ben böcek sistematiği konusunda çalışan bir bilim insanıyım bu benim on yedinci
00:35türüm oldu bilim dünyasına kazandırdığım türlerden biri oldu ben de çok mutluyum böyle bir türü
00:42Türkiye'den bütün dünyaya tanıttığım için böcek Türkçe'de çiçek sinekleri olarak bilinen bir böcek
00:50grubundan faydalı bir sinek bunun genç dönemleri yani larvaları olarak adlandırdığımız gençleri
00:58toprakta yaşıyor özellikle organik maddece zengin olan toprakta orada toprağın ayrıştırılmasında
01:06mineral maddelerin faydalı hale getirilmesinde önemli rol oynarken erginleri yani sinek olarak
01:13adlandırdığımız dönemi ise çiçekli bitkileri ziyaret ediyor ve çiçeklerin döllenmesinde tozlaşmasında
01:19ciddi mana da katkı sağlıyor bu yönüyle değerlendirdiğimizde faydalı bir böcek türü olarak
01:25nitelendirebiliriz efendim böceğin tespit edildiği yer şu Kuzey Doğu Anadolu bölgesi yani Erzurum ve çevresinden
01:31biz bu örnekleri toplamıştık yıllar önce daha sonra tabii komşu Gürcistan'da da benzer örnekler
01:38değişik bilim insanları tarafından toplanmıştı bu örnekler bir araya getirerek bizim yurt dışından
01:44ortak projeyi yürüttüğümüz arkadaşla birlikte bunların hepsini değerlendirme aşamasına getirdik ve
01:51bir böcek grubunu revize ederek bu yeni türü de bunun içerisine ilahe edip bilim dünyasına sunmaya çalıştık
01:59belirttiğim gibi uluslararası düzeyde bu konularda çalışmalarımı yıllardır sürdürüyorum
02:06özellikle bilim dünyasına yeni türler kazandırma, isimlendirme
02:10Türkiye'nin bizim güzelliğimizi, özelliğimizi, kültürümüzü yansıtabilecek isimlerle
02:16bilim dünyasına bu türleri tanıtmayı hedefliyorum
02:19bunu da bir derece başarılmış gibi görünüyorum
02:23umarım bundan sonra bunu devam ettiririz ömrümüz yettiği müddetçe
02:27Türkiye gerçekten müstesna bir ülke
02:29yani bir ülkeden ziyade adeta bir kıta özelliği taşıyor
02:34biyoçeşitlik açısından değerlendirdiğinizde
02:36yani iki kıta arasında köprü olması nedeniyle
02:40çok zengin bir flora ve faunaya sahibiz gerçekten
02:44benim tahminime göre daha bilmediğimiz çok çok tür var
02:47bunların bilim dünyasına kazandırılması, ortaya çıkarılması
02:51gerçekten bilim insanlarının önemli bir görevi bana göre
02:55dolayısıyla genç insanlara bu yönüyle çok iş düşüyor
02:58bunları bilim dünyasına kazandırıp tanıtmak
03:01hatta en önemlisi de kendi kültürümüzü, özelliğimiz ve güzelliğimizi
03:05yansıtacak isimlerle isimlendirmek son derece önemli
03:09öbür türlü yabancılara bu inisiyatifi bıraktığınız zaman
03:13farklı şekillerde değerlendirilebiliyor, isimlendirilebiliyor
03:16bunu kaçırdığınız zaman da bunu geri alma şansınız yok
03:19bilim dünyasına bu şekilde mal edilmiş oluyor
03:21bu türün isminin etimolojisi yani kökeniyle ilgili de kısa bir bilgi vermekte fayda
03:28var diye düşünüyorum şöyle ki abdullahi diye bir isim koyduk
03:32neden böyle bir isim koyduk o sondaki i harfi bir erkeğin ismini çağrıştırıyor
03:39yani uluslararası zoolojik isimlendirmek kurallarında bazı kurallar var
03:45mesela verdiğiniz bir ismi latinceleştirmek zorundasınız
03:48i harfini koyduğunuzda bunun bir erkeğe atfen verildiği anlaşılıyor
03:52a e harfleri olsaydı bir bayan olduğu anlaşılırdı
03:56o yüzden abdullahi diye bir isim koyduk
03:59peki kökenine bakacak olursak
04:00benim 1998 yılında bir oğlum vefat etmişti
04:05bir yaşı civarında bir çocuktu
04:08dolayısıyla içimizde bir ukde kalmıştı
04:10yani bu çocuğun öldükten sonra yaşamasını nasıl sağlayabiliriz
04:15nasıl kalıcı olabileceğini gündeme getirebiliriz diye düşünürken
04:21işte böyle bir şey aklıma geldi
04:22yani bulduğum bu böceklerden bir tanesine onun ismini vermek istedim
04:26ayrıca benim babamın da rahmetli babamın da ismi Abdullah
04:29yeğenimin de ismi Abdullah
04:30bizim ailede böyle Abdullah'ın önemli bir yeri var
04:33dolayısıyla ben de böyle bir isim verdim
04:35zaten makalemizde de etimoloji diye bir kısım var
04:37orada bu ismin kökeniyle ilgili de bilgi var
04:40abone ol

Önerilen