00:00Sermaliyet Piyasası Kurulu geçen hafta zaten bir yol haritasını belirlemişti ve burada sürecin nasıl olacağını belirtmişti.
00:06Burada 3 aylık bir süre öngörülmüştü ancak tabii varlıkların tespitiyle buradaki satışların nakde döndürülmesi daha doğrusu bu varlıkların nakde çevrilmesiyle
00:16ilgili sürecin biraz uzun olacağı anlaşıldı ki
00:19ve bu durumda tabii ki piyasa üzerinde baskı yaratacaktı.
00:22Tamamen piyasayı daha olumsuz etkileyebilecekti.
00:25Çünkü siz bir malı aynı anda tek günde satamazsınız.
00:28Yani zaten altıya çıkarılmasındaki o amaçla o zaman aceleyle varlıklar elden çıkmasın, düşük fiyattan satılmasın, piyasa koşulları daha uygun olduğunda
00:38elden çıksın.
00:39Buna görebilir miyiz?
00:41Kesinlikle tabii ki strateji budur.
00:43Çünkü bu varlıkların yaklaşık 400-900 milyar liraya yakın bir varlıktan bahsediyoruz Burçak Hanım.
00:50Buradaki varlığın yarısı yaklaşık 450-500 milyar lirası hisse senetlerinden oluşuyor.
00:55Ama bu hisse senetleri piyasada gördüğümüz normal hisse senetleri değil, en az 20 tanesi sığ şişirilmiş olması gereken fiyatın çok
01:04üzerinde olan hisse senetleri.
01:05Tabii ki burada son dönemde bu fonların şu hamlesini de görmüştük.
01:08SPK'nın 28 Ağustos'taki düzenimizden sonra bu fonların portöylerinde o sığ hisselerden hızlıca BİST 30 hisselerine doğru geçtiğini de görmüştük.
01:18Bu şu anlama geliyor.
01:20Eğer bu hisse bu fonlar nakde çevrilecekse BİST 30 hisselerini de burada almış olduğu hisseleri de satacak.
01:28Dolayısıyla bunu satması demek piyasada genel itibariyle borsada satış baskısının daha uzun süreceği anlamına gelir.
01:36İşte sermaye piyasası kurulu SPK bu anlamda burada satış baskısının daha fazla sürülmesini, daha yüksek olmasını engellemek için böyle bir
01:45strateji uyguladı.
01:46Çünkü 6,5 milyon borsa yatırımcısı var.
01:48Sadece burada fon zedeler yok yani fondan zarar görenler yok burada.
01:536,5 milyonda burada borsa yatırımcısı var.
01:56Dolayısıyla onların da menfaatlerini korumak, yatırımcının da ve piyasanın da menfaatlerini korumak için böyle bir şey.
02:01Peki şu anlama gelir mi Sayın Turan?
02:03Özür diliyorum böldüm ama 3 aydan 6 aya çıkınca yani yatırımcı 6 ay boyunca parasını alamayacak anlamına da geliyor mu?
02:11Burada iki tane noktayı altın çizmemiz gerekiyor.
02:13Bir, burada tasviyat sürecindeki 131 fon arasında para piyasası fonları da var.
02:19Yaklaşık 117 tanesi de hisse seneli yoğun fonlar yani serbest fonlar.
02:23Dolayısıyla buradaki süreç farklı işleyecek.
02:25Yani para piyasası fonları daha likittir.
02:28İçerisinde devlet tahvili vardır, repo vardır, adeli mevduat gibi ürünler vardır.
02:33Dolayısıyla buradaki süreç 6 ay sürmez.
02:36Şimdi sermaye piyasası kurulu geçen hafta 2 gün artı 10 gün.
02:40Toplam 12 iş günü için bir yol haritası verildi.
02:44İlk 2 günde, ilk iş gününde önce MKK'daki fonlar bankalara devredilecek.
02:50Burada 2 tane bankaya görevlendirilmişti.
02:53Telefonları için biliyorsunuz İş Bankası ve diğerler için de Ziraat Bankası.
02:57Dolayısıyla bu devir gerçekleştirdikten sonra 10 gün içerisinde, 10 iş gün içerisinde de bu fonların borçları alacakları ve yükümlülükleri tespit
03:05edilecek.
03:06En erken ödemenin para piyasası fonları için şunu söyleyebiliriz.
03:10Ekim'in ilk haftasında ya da ikinci haftasında olabileceğini söyleyebiliriz.
03:14Para piyasası fonlarında çünkü daha likit.
03:16Ne olacak Ekim'in ilk haftası ya da ikinci haftasında Sayın Turan?
03:19Bir daha orayı tekrar edelim.
03:22Tasfiye sürecinde olan para piyasası fonları, altını özellikle çiziyorum bakın serbest fonlar değil.
03:27Para piyasası fonları yatırımcısının ödemeleri, hatta 17 Eylül saat 13.30'dan önce eğer emir verilmişse bu fonlarda, para piyasası fonlarında
03:38ilk önce onlar alacak, ilk ödemeler yapılmaya başlayacaktır.
03:42Çünkü para piyasası fonları likittir, daha çabuk nakde döner.
03:45İçerisinde ne vardır?
03:46Biraz önce söyledi, devlet tahfirleri vardır, vadeli mevduat vardır, repo vardır.
03:51Bu tarz ürünler yani hızlı nakde dönüştürülmesi için vardır.
03:54Zaten para piyasası fonlarının amaçı odur.
03:57Kısa vadeli yatırım yapar.
03:58Dolayısıyla varlıklar da kısa vadede nakde dönüştürülebilir.
04:02Yani burada 6 aylık süreç aslında para piyasası fonlarını kapsamıyor.
04:05Ancak şurada bir ayrım dağıtına işletmemiz gerekiyor.
04:07Bazı para piyasası fonları hisse senedi teminatı alıp grup şirketler arasında X yönetim şirketinin bilmem ne hisse senedine, hisse senedi
04:19fonuna nakit verip onun karşılığında teminat aldı.
04:22İşte bu teminat karşı, bu teminat ne oldu şimdi?
04:25İşte 100 milyon lira verdi örneğin.
04:27100 milyon lira nakit karşılığında hisse senedi aldı.
04:30Teminat kabul etti.
04:31Ancak bugün hisse senedi, geçen hafta zaten %40-45 civarında bir değer kaybetti.
04:36Birçok hisse senedi taban taban oldu.
04:37Hatta bugün de devam ediyor o taban serisi.
04:40Dolayısıyla buradaki teminat ne oldu?
04:42İşte 100 milyonsa 50 milyona düştü.
04:44Dolayısıyla para piyasası fonlarının da bu anlamda bir miktar değer kaybedebileceğini söylememiz gerekiyor.
04:49Bu tarz bir para piyasası fonu varsa içerisinde riskli vardır çok fazlaysa.
04:54Bu 6 ay boyunca değer kazanmaya ya da değer kaybetmeye devam edecek mi para?
04:59Sizin verdiğiniz örnekten gidelim.
05:01100 bin liram var benim diyelim bu fonda.
05:04Ne olacak o 6 ay boyunca?
05:05Değer kazanmaya ya da kaybetmeye devam edecek mi?
05:09Para piyasası fonlarının içerisindeki varlıkları elbette burada değerlenmeye devam edecektir.
05:12Ama bir taraftan dediğimiz gibi hissi senet teminatı varsa burada hissi senet teminatına kaynaklı değer düşüklere de eksi olarak içerisine
05:20yazacaktır.
05:21Dolayısıyla değer kaybı da yaşanabilir.
05:23Ama zaten serbest fonlarda satışların devam ettiğini görüyoruz.
05:27Bu süreç devam ederse başta yatırılan para ya da işte 17 Eylül'den önceki ya da 16 Eylül'de ya da 14
05:34Eylül'deki değer 6 ay sonunda eğer tasfiye olacaksa o 6 ay sonraki değer neyse ona göre olacak.
05:40Bakın şurada şunun altını çızerim.
05:42Katılma payı adeti kaçsa bir katılımcının fondaki yatırımcının o adet durur.
05:48Ama o adetinin fiyatı bugün 5 liraysa 3 ay sonra örneğin o fon tasfiye edildiyse 1 liraya düştüyse siz 1
05:56lira üzerinden onun değerini alırsınız.
05:580.5 buruşa düştüyse o 0.5 buruşla çarpılarak burada payı adeti bunun fiyatı belirlenir.
06:05Dolayısıyla bugün 5 lira siz hesabınızda 100 bin lira görebilirsiniz ama tasfiye sürecinde bu hisselerin ne kadar değer kaybettiğiyle alakalı
06:15bir durum olacağı için o anki değer üzerinden satıldıysa hangi değer üzerinden satıldıysa bu değer yansıtılacak.
06:22Bunun altını çizelim.
06:23Dolayısıyla serbest fonlarda adı üstünde serbest fonlara öncelikle şunu belirtelim serbest fonlara nitelikli yatırımcılar yani 10 milyon TL üzerinde nakdi
06:32varlığı olan bunu ispat eden beyan eden yatırımcılar finansal okul yazarlığı olduğu kabul edilen yatırımcılar genelde kabul edilir.
06:39Dolayısıyla serbest fonlarda çok fazla 3-4 kat para kazanabilirsiniz ama bunun karşılığında çok fazla da değer kaybedilebilir ama bu
06:48tasfiye sürecinde de burada değer kayıpları yaşanacaktır.
06:50Bunun altını çizelim.
06:51Yani beklerken bu 6 aylık süreyi piyasaki koşullar daha da düşerse bir risk söz konusu yatırımcı açısından.
07:00Evet SPK zaten burada çok fazla düşmesin piyasa üzerinde fazla baskı oluşmasın diye bunun zamanı yayılmış durumda.
07:06Burada kayıpları zarar etmeyelim uygun zamanı bekleyelim mantığı.
07:11Tabii ki tabii ama bu şunda altını çizelim.
07:14Sosyal medya çok fazla bilgi kirliliği dolaşıyor.
07:16Burada dolandırıcıların da harekete geçtiğini de belirtelim.
07:19Burada bunlara da çok dikkat etmesi gerekiyor.
07:22Şimdi açıklamalara bir kere bir kap açıklamalarına kamuoyu aydınlatma platformu açıklamalarına bakılması gerekiyor.
07:26İkincisi bankaların yapacağı açıklamalara çok dikkat etmesi gerekiyor.
07:29İki bankadan bahsettik Türkiye İş Bankası ve Ziraat Bankası.
07:32Buradan gelecek açıklamalara bakmak lazım.
07:34Şu anda süreç devam ediyor.
07:36Tespitler devam ediyor.
07:37İlk iki iş gününde sadece fonların merkezi kayıt kuruluşundan bankalara devri.
07:42Arkasından on iş gününde buradaki borç alacak.
07:45İşte durum kaç katılımcı var kimin ne kadar payı var bunların tespiti.
07:49Bunlar tespit edecek.
07:51Daha sonra işte nakde dönüş işlemi başlayacak.
07:54İşte bu ilk dönüşte dediğimiz gibi para piyasası fonlarındaki paraların nakde dönüşü olacak.
07:58İşte saat 17.30'dan önce emir verenler işte merkezi kayıt kuruluşunun yatırımcının uygulamasına girdikten sonra PBLK koduyla görüyorsa ki buradaki
08:10yatırımcılara ilk önce ödeme yapılacağını söyleyebiliriz.
08:13Bu eğer eşleşme gerçekleştiyse yani fon satışı gerçekleştiyse ve buradaki para blokide gözüküyorsa bu kişiler ilk alacak kişiler diyebiliriz.
08:24Bunun altını çizebiliriz Burçak Hanım.
08:26O zaman son soru da şu olsun Sayın Turan.
08:29Yani izleyicilerimiz için en kritik soru belki de.
08:32Yani elinde tasfiye kapsamındaki işte fonlardan olan yatırımcılar.
08:36Şu anda bir şey yapmak zorunda mı yoksa sürecin tamamlanmasını mı beklesin?
08:42Şu anda SPK'nın çizdiği yol haritasına göre ekstra bir başvuru yapılmayacak.
08:48Şimdi herkes soruyor şu ilk bu bankada tasfiye sürecindeki bankalarda hesabım yok.
08:53Hesap açmak zorunda mıyım?
08:54Hayır böyle bir şeye gerek yok.
08:56Çünkü tasfiye sürecinde satılan öncelikle varlıklar daha önceki yatırım hesabına aktarılacak.
09:03Yani hangi bankanın ya da hangi aracı kurumun hesabına şey yaptıysanız oraya aktarılacak.
09:07Bu işlemlerde otomatik olacak.
09:09Başvuru süreci gerekmiyor.
09:11Satıldıkça pay der pay hak ediş süresine göre, hak ediş oranına göre, o anki değerine göre paralar aktarılacak.
09:18Elbette herkes şu anda şunu merak ediyor.
09:19Ya kredi kartı borcum vardı, çocuğun okul masrafı vardı.
09:22İşte sözleşme yaptım, evim parasını verecektim, fondaki paramı çekemiyorum.
09:28Birçok bu tarz biz sosyal medyada bu tarz mağduriyetleri görüyoruz, okuyoruz.
09:33Burada sabırlı olmak gerekiyor.
09:35Bu süreç dediğimiz gibi para piyası fonlarına daha hızlı olacak ve serbest fonlar da daha uzun olacak.
09:41Dolayısıyla sosyal medyada yazılan her şeye de çok fazla itibar etmemek gerekiyor.
09:46Kurumların açıklamasını yakından takip etmek gerekiyor.
09:48Dolandırıcılık, siz komisyon verin, bunu hemen biz size geri verelim, paranızın yakmasını hızlandıralım tarzında dolandırıcılık olaylarına karşı dikkat etmek gerekiyor.
09:57Bugün tasfiye sürecindeki fonların hepsi satılmaya kalksa, bir günde satarsanız piyasa göçer.
10:04Bu tarz bir risk var.
10:05Dolayısıyla bu süre zamana yayılmış durumda.
10:076 aylık süre eğer süre sonunda SPK'nın o maddesinde yetmezse o süre daha da uzatılabilir ve SPK'nın o
10:16inisiyatifinde.
10:16Ama bunun bu kadar sürmeyeceğini SPK'da öngörüyor, biz de öngörüyoruz.
