00:00MÜZİK
00:11Kullanım dışı mühimmat, roket, füze ve mayınlar çevreye zarar verilmeden imha ediliyor.
00:16Geri dönüşümle ülke ekonomisine de önemli katkı sağlanıyor.
00:19Kırıkkale'deyiz. Kırıkkale'de Türk Silahlı Kuvvetleri'nin mühimmat ayırma, ayıklama ve bakım tesislerindeyiz.
00:25Burada birçok önemli mühimmat, ayırma ve ayıklama işleminin ardından geri dönüşüme gönderiliyor.
00:31Bir anlamda ülke ekonomisine önemli bir katkı sağlanıyor.
00:35İşte biz de bu tesisleri kameraman arkadaşı Mustafa Barıştan'la birlikte sizlere aktarmaya çalışacağız.
00:42Oldukça geniş bir araziye konumlandırılmış Türk Silahlı Kuvvetleri'ne ait çube müdürlüğü tam 216 bin metrekarelik alana sahip.
00:48İçerisinde 12 atölye, 17 hizmet binası ve 3 mühimmat deposu bulunuyor.
00:52Peki 2007 yılında faaliyete geçen bu tesiste sıfır atık prensibiyle geri dönüşüm süreci nasıl oluyor?
00:58Bunlardan biri gaz ve sıvı yoluyla elde edilen enerjinin tesiste kullanılması.
01:02Bu bölümde mühimmatları taşıdığı için kimyasal bulaşmış olan mühimmat sandıkları ısı enerjisi için kullanılıyor.
01:08O öncesinde tabi burada bir mühimmat parçası var mı yok mu kontrol ediliyor.
01:12O kontrol sağlandıktan sonra ise görmüş olduğunuz gibi burada ezme makinesine doğru çıkarma süreci var.
01:20Geçişini sağladıktan sonra buradaki o makinelerde parçalama işlemi gerçekleştiriliyor.
01:28O ayırma işlemleri gerçekleştikten sonra burada talaş haline getirilecek.
01:34Talaş halinde geçirdikten sonra ise borulara gidiyor.
01:39Ve borulara gittikten sonra hemen yan tarafa doğru fırınla olduğu bölgeye doğru geçiş sağlıyoruz.
01:50Burada önce talaşların yerleştirilmiş olduğu nokta hemen içerisinde fırınlar var.
01:56O fırınlarda 850 ile 950 derece arasında ısıtılıyor ve bir anlamda şunu ifade edelim.
02:03Buradaki tesisin %20 buhara dönüştürerek %20 oranında o sıcak su ihtiyacına karşılanmış oluyor.
02:12Tesiste gaz ve sıvı atıklar filtre sisteminden arınılarak çevre kriterlerine uygun olarak çevreye salınıyor.
02:18Diğer yöntemse silah ve kovanlarında bulunduğu katın metaller.
02:21Bu mühimmatlar için önce ayırma ve ayıklama işlemi yapılıyor.
02:24Burada 3,5 inç çapta olan mühimmat önce o mühimmat sandığının içerisinden çıkarılmak üzere görmüş olduğunuz gibi buraya konuluyor.
02:34Ve ardından çıkarıldıktan sonra önce yazılar üzerinde bir kontrol yapılıyor.
02:38Yazılar üzerinde şu anda kontrol yapıldı ve hemen üzerinde bulunmuş olan o korunan yani bu bölgeyi hemen içerisindeki o korunma
02:46bölgesini çıkaracaklar.
02:47Burada birazdan mühimmatların içerisindeki parçaların o ayırma işlemlerinin gerçekleştirmesi için içeriye doğru gönderilecek.
02:57İkinci kontrol yapıldı.
02:59O kontrol yapıldıktan sonra işte şu anda görmüş olduğunuz gibi o mühimmat ayırma işlemlerinin gerçekleştirmiş olduğu noktaya doğru,
03:09o durağa doğru buradan o geçiş sağlanacak ve buradaki o mühimmat ayırma işlemleri gerçekleştirmiş olacak.
03:19Hafif silah ve ateşleyicilerde ise ayrıştırma işleminin ardından imhası yani kullanılamaz hale gelmesi için fırın atölyesine gidilme süreci var.
03:26Tapağı, buş ser, ateşleyici, o hafif silahlar, ısı kontrolleri bu noktadan sağlanıyor.
03:32İşte az önce patlama seslerini duyuyorduk.
03:36Bir yandan tabii dinletmek istiyorum size.
03:39Şimdi o patlama işlemleri neyi de gerçekleştiriyor?
03:43Onları sizlerle paylaşalım.
03:45İşte yoğun bir şekilde patlama sesi var.
03:48Burada o zıgrı fırın atölyesinde bırakılan noktada işte burada oldukça sıcak 450 derece ateşte burada ısınması sağlanıyor ve buradaki o
04:01gönderilen sapa, booster, ateşleyici, hafif silahlar burada yakılıyor.
04:06Yakıldıktan sonra da o imha sürecinde de işte daha sonrasında bu noktada gelişim sağlanıyor.
04:14Mühimatlarda ayırma ve ayıklama işlemi sona erdi ve artık son işlem atölyesine yani presteme, ezme işlemlerinin gerçekleştirilmiş olduğu noktaya geliyoruz.
04:25İşte burada 150 ile 300 ton arasında değişen presteme makineleri görüyoruz.
04:30Şimdi görüyorsunuz burada kovanlar var.
04:33O kovanlar birazdan ezilecek ve ardından daha sonrasında geri dönüşüm tesislerine, makine kimyanın üstüne gönderilmek üzere hazır edilecek.
04:42Tabii mühimatlar dedik, o mühimatlarda yine gösterecek olursak hemen burada görüyorsunuz farklı çaplarda değişen hava mühimatlarını görüyoruz.
04:51O hava mühimatlarının önceki hali bu işte, görmüş olduk, ezildikten sonra bu hale getiriliyor.
04:56Yine bunun dışında yine kovanları görüyoruz, farklı çaplarda değişen demiştik, gösterdik yine kovanlar da işte bu halden, ezildikten sonra bu
05:04hale getiriliyor ve makine kimya endüstrisinin geri dönüşüm tesislerine değerlendirmek üzere önemli bir adım atılmış oluyor.
05:12Son işlem atölyesinde ezme işlemleri gerçekleştirildi.
05:15İşte bu ezme işlemlerin ardından hurda alanda burada farklı mühimatlar, farklı yerlerde görmüş olduğunuz gibi toplanıyor.
05:22Çelik hurda alanını az önce kameraman arkadaşımız Tabaşlıhan gösterdi.
05:26İşte burada şimdi pirinç hurda alanı, pirinç hurda alanı farklı çaplarda yer alan kovanlar.
05:31Mesela burada görüyorsunuz farklı küçük çaplarda yer alan kovanlar.
05:34Hemen yukarıda baktığımız zamansa daha büyük çaplarda yer alan o kovanları görüyoruz.
05:41Diğer noktada ise burada havan mühimatları var.
05:45İşte havan mühimatları şu anda görmüş olduğunuz gibi o ezme işlemi gerçekleştirildi ve gerçekleştirdikten sonra makineler tarafından buraya doğru atıldı
05:54ve burada toplanma alanı olarak belirlenmiş durumda.
05:57Tabi buradaki o geri dönüşüm sürecinde farklı noktalar var demiştik.
06:02Hemen buradaki o noktayı da gösterelim sizlere.
06:05Bakır hurda alanı, bakır hurda alanın yanındaysa hemen yanı başında çinko hurda alanı ve yine alüminyum hurda alanının bulunmuş olduğunu
06:15belirtelim.
06:16Bu yıl içerisinde faaliyete giren bakım tesisi içerisinde boyama atölyesinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin mevcut envanterinde bulunan mühimmat sandıklarının boyama işlemi
06:24yapılıyor.
06:25Ayrıca 105 mm obüs mühimmatında pas ve metalik özelliklerinin kaybedilmesi sürecinin gerçekleştiği korozyon nedeniyle temizlikler yapılıyor.
06:33Ardından birliklere teslim ediliyor.
