00:00Türkiye Basın Federasyonu tarafından düzenlenen Anadolu
00:04Sohbetleri programımıza hoş geldiniz. Ayrıca sizlere de
00:10bizleri yalnız bırakmadığınız için teşekkür ediyoruz. Sayın
00:14Başkanım sorularla müsaade ederseniz açalım diye
00:17düşünüyoruz. Olur. Ben hemen ilk soruyla üzerinden
00:20değerlendirmek lazım. İzleme komisyonu ve izleme komisyonu
00:25hem süreci takip edecek. Silahların bırakılmasının
00:29tamamlanması yani tespit sürecine ilişkin ııı görevlerinin
00:33yerine getirilmesi. O açıdan. Evet. Bu benim yanıt
00:40verebileceğim bir soru değil yani. Yani sahayı takip edecek.
00:45İlgili ııı güvenlik birimlerimiz, ilgili kuruluşlarımız
00:49belli bir bilgilendirmeyi ilan edilmesi gibi ııı görüşler
00:54doğru. Teyit ve ilişkin ilan ancak saha süreçlerine
00:59tamamlanması silahların bırakıldığı tasviye sürecinin
01:03gerçekleştiği fesih sürecinin tamamlandığı teyit edilecektir.
01:08Bu teyitte Milli Güvenlik Kurulu kararıyla ilan edilecektir.
01:14Dolayısıyla şu anda tespit aşaması devam etmekte. Teyit ve ilan aşamasının
01:23mümkünse Ekim ayında, değilse Kasım ayında en geç bu yıl bitmeden eee
01:30gerçekleşmesi beklenmektedir. Dolayısıyla yasaya ilişkin tespit ve
01:37teyit aşamaları en geç bu yılın sonuna kadar tamamlanması gereken
01:42aşamalardır. Muhtemelen Öcalan'a o alt komisyonlarda bu komisyonda
01:48bir görev verilecektir. Eee buradaki statüden kasıt bekleneni daha
01:56iyi yapabilmesi için ona sağlanan bir imkandır. Bu ııı farklı
02:02şekillerde değerlendirilmesi gereken bir durum değildir. Eee
02:08Bu villa meselesiyle. Cezaevine bağlı, İmralı'da cezaevine bağlı
02:12bir ünite olarak, ek bir ünite olarak eee inşa edilmiş olan
02:16yapı da bu süreçteki rolünü daha rahat yerine getirebilmesi için
02:21oluşturulmuş eee gene bir imkandır. Bunlardan hükümlülük
02:27statüsü ortadan kalktı şeklinde bir sonuç çıkarılamaz. Bunlardan
02:33aslında fiilen eee serbest bırakıldı şeklinde bir sonuç eee
02:40çıkarılamaz. Çünkü Öcalan'la yürütülen süreç bir diyalog
02:44sürecidir. Bu diyalogda hedef bellidir. Münfesih terör
02:50örgütü sürecinin tasfiyesini fiilen tasfiye sürecinin
02:53tamamlanması, silahların bırakılmasının tamamlanması.
02:57Dolayısıyla orada muhatap odur zaten. Eee örgütü kim
03:03kuruyorsa, silahı kim kullandıkmışsa, feshedecek
03:07olan da silahı bıraktıracak olan da odur. Öbür türlü devlet bunu
03:11güvenlik pratiğiyle yapar. Ama bunu bu yöntemle yapmayı
03:15tercih ettiğine göre o diyalog üzerinden onu yapar. Diyalogda
03:19muhatap aldığı kişinin de daha bu görevi daha rahat yerine
03:25getirebilmesi için bir komisyonda görevlendirilmesi,
03:28daha rahat bir çalışma ortamına kavuşması bir
03:32gerekliktir bu sürecin eee nihayete ermesi açısından. Bu
03:38sağlanan bir imtiyaz değildir. Tam tersine görevin
03:41gerektirdiği bir ortam sağlamaktan ibarettir. Bunun
03:46ötesinde değerlendirmeler çok isabetli değildir. O o o
03:51manada yani hukuken resmi bir görevi değil. Eee sonuçta
03:54komisyonun yapısında her kişiden yararlanmaya ilişkin kanunda
03:59bir düzenleme var. Sen bir hükümlü üzerinden bir diyalog
04:05süreci yürütüyorsan neye ilişkin? Terör örgütünün
04:09tasfiyesine ilişkin. Neye ilişkin? Silah bırakmaya ilişkin. O
04:13diyalog sürecini yürütüyorsan ona da o süreci ilerletmek
04:18için üstlendiği görevleri yerine getirmesi açısından bir
04:22imkan verirsin. Bunun hukuka aykırı bir tarafı yok. Bakın
04:26şunu unutmayın rutin dışı süreçler rutin dışı yöntemlerle
04:30yönetilir. Şimdi terörsüz Türkiye süreci olağan bir
04:36süreç değildir arkadaşlar. Rutin bir süreç değildir. Terörsüz
04:41Türkiye süreci olağan dışı bir süreçtir. Rutin dışı bir
04:45süreçtir. Rutin dışı süreçleri rutin yöntemlerle
04:49yönetemezsiniz. Rutin dışı süreçleri rutin yöntemlerin
04:53kısıtları üzerinden ilerletemezsiniz. Dolayısıyla
04:58denetim süreçlerini ııı bu erteleme süresinde aynı
05:04şekilde uygulayamazsınız. Ama burada rutin dışında bir takip
05:09süreci koyarsınız. Çok daha etkili bir takip sistemi
05:13koyarsınız. Burada da Öcalan'la ilgili geliştirilen
05:18yaklaşım bu rutin dışı süreçte bir rol üstlenmiş. O
05:23rolün gereğini yerine getirmesi için bir takım
05:26imkanlara sahip olması gereken kişiye bu rutin dışı
05:30süreç yönetimi çerçevesinde sunulan imkanlardır. Alınan
05:34özel tedbirlerdir. Özel tedbir de diyelim imkanlardır. Özel
05:38imkanlardır diye. Ama neye yönelik arkadaşlar? Burada bu
05:42sağlanan imkanlar bir araç. Neye yönelik? Hangi amaca
05:47yönelik? Örgütün fesih sürecinin tamamlanması,
05:51silahların ııı bırakılmasının tamamlanması. Yani tespit
05:54sürecine ilişkin ııı görevlerinin yerine getirilmesi. O
05:58açıdan olağan ııı süreçlerin bakışlarıyla olağan
06:05süreçlerin ııı prosesleriyle bu süreci eleştirmek, bu süreci
06:11değerlendirmek ciddi bir haksızlık olur. Siyasi olarak
06:15önümüzdeki seçimlerde cumhurbaşkanımızın son kez aday
06:20olması gerçekleşmiştir. Ayrıca bu gerçeği kabul etmek
06:25gerekir. Son kez. Dur anlatacağım size arkadaşlar. Şimdi
06:31bunun hukuki olarak sürecini tamamlamak gerekir. Herkesin
06:37cumhurbaşkanı Erdoğan'ın aday olmasını beklediği önümüzdeki
06:43seçimlerde cumhurbaşkanı Erdoğan'ın adaylığının hukuki
06:47olarak gerçekleşmesi nasıl sağlanacak? Bizim anayasamıza
06:53göre mevcut anayasaya göre bir cumhurbaşkanının ikinci
06:58döneminde meclis seçimlerin yenilenmesi kararı alırsa o
07:04cumhurbaşkanı son kez aday olur. Buna istisnai adaylık
07:08diyoruz. Neden istisnai adaylık? Çünkü kural iki dönem
07:12cumhurbaşkanlığı yapmaktır. Ama burada üçüncü dönem imkanı
07:17veriliyor. Demek ki bu kuralın istisnası ııı meclisin ikinci
07:23dönemde seçimler yenilenmesi kararı vermesiyle görevi
07:27başında olan cumhurbaşkanlığa üçüncü dönem aday olma ve
07:30seçilirse üçüncü dönem cumhurbaşkanlığı yapma
07:32imkanı vermesidir. Dolayısıyla siyasi olarak adaylığı
07:37gerçekleşmiş önümüzdeki seçimlerde adaylığı belli olmuş
07:41Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın toplumsal olarak da adaylığı
07:46beklenen ııı Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın adaylığının
07:50hukuk ileştirilmesi için yedi Mayıs iki bin yirmi sekizde
07:58yapılacak önümüzdeki genel seçimlerin erkene alınması
08:04gerekir. Öne alınması gerekir. Anayasal imkan bu. Hukuk
08:15iki bin yirmi sekiz Mart ya da Nisan'ında seçimlerin
08:21yapılacağı şekilde bir karar alacağı bekleniyor. Ve ben
08:27zannediyorum mecliste hiçbir parti cumhurbaşkanlığın aday
08:33olmasına engel olacak bir tutum almayacaktır. Dolayısıyla
08:39benim öngörüm seçimler iki bin yirmi sekizde yapılacak. Yedi
08:45Mayıs'tan kısa bir süre önce yapılacak. Ve eee Cumhurbaşkanımızın
08:52toplumsal ve siyasi açıdan zaten gerçekleşmiş önümüzdeki
08:56dönem eee Cumhurbaşkanlığı adaylığı hukukileştirilecek.
09:01Eğer dokuz Şubat'la on beş Şubat arası bir tarihte meclis
09:07üç yüz altmış ve üzerindeki milletvekilleriyle seçimlerin
09:11yenilenmesi kararı alırsa seçim on altı Nisan'da
09:15yapılacak. Dolayısıyla on altı Nisan iki bin yirmi sekiz
09:19tarihi seçimin yapılacağı eee tarihlerden biri. Yirmi üç
09:25Nisan'da yapılmaz yirmi üç Nisan var. Otuz Nisan'da bile yapılma
09:31ihtimali var ama hukuken. Iıı onun da ııı işte bayram bayram
09:35gibi etkileri var. Dolayısıyla on altı Nisan veya öncesinde bir
09:41tarih. On altı Nisan'ın sembolik bir değeri var
09:44biliyorsunuz değil mi? Nedir on altı Nisan? Bilmiyoruz efendim.
09:48Arkadaşlar on altı Nisan'ı nasıl bilmezsiniz? On altı Nisan
09:52iki bin on yedi referandumun yıl dönümü. On birinci yıl
09:56dönümü. Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçmenin yıl
09:59dönümü. On altı Nisan rastgele eee belirlenmiş bir
10:03tarih değil ki. Benim doğum günüm değil ki arkadaşlar on altı
10:06Nisan değil. Ha bak eee en azından doğum günü olan bir
10:10kardeşimiz var onu da sevindireceğiz. Şimdi bu
10:13sembolizm de önemli. Eee ama ben iki bin yirmi yedi son
10:17çeyreğinde seçim yapılma ihtimalini düşük görüyorum.
10:21Eee anayasa değişikliği olmadan elli artı bir değişemez.
10:25İkincisi elli artı bir bu sistemin temel normudur.
10:29Elli artı bir hem sosyal ııı istikrar sağlar hem siyasal
10:35istikrar sağlar hem yönetim istikrarı sağlar. Elli artı
10:38bir çoğunluğun içindeki çoğulculuktur. Elli artı bir
10:45demek Türkiye toplumunun tamamına hitap edebilmek
10:48demektir. Elli artı bir demek kapsayıcı bir yürütme
10:52faaliyeti yürütebilmek demektir. Elli artı bir ile
10:56halkın bir sorunu yoktur. Halk ya ilk turda ki iki bin on
11:00sekizde öyle yapmıştır. Ya da ikinci turda ki iki bin yirmi
11:03üçte öyle yapmıştır. Eee cumhurbaşkanlığı seçerek
11:06seçtiği anda da hükümeti kurmuş olarak eee üzerine düşeni
11:11yerine getirir. Siyaset açısından bu konu her zaman
11:15tartışma gündemi olabilir. Ama siyasetin ihtiyaçları halkın
11:19ihtiyaçlarıyla uyumlu olmayınca eee ya da tam uyum
11:23sağlanamayınca bence halkın ihtiyaçları baskın olur. Dolayısıyla
11:28elli artı bir eee değişme ihtimali olmayan temel bir norm
11:34olarak varlığını sürdürür. Onun dışında seçim hukukuna
11:39ilişkin Sayın Bahçeli de açıklama yaptı. Siyasi partiler hukuku ve
11:44seçim hukukuna ilişkin zannediyorum Fethi Bey de
11:47açıklama yaptı. Bunlarla ilgili bazı değerlendirmeler öteden
11:51beri yapılıyor. Fakat yirmi sekizinci dönemde bunun yapılma
11:55ihtimalini yani bu dönemde seçime kadar yapılma ihtimalini ben
12:01düşük görüyorum. Aaaa. Şimdi bir sebebi var. Anayasa
12:05değişikliği yapmak başka bir şey. Anayasa yapmak başka bir şey.
12:08söyleyeyim. Genellikle olağan koşullarda anayasa yapılan
12:12ülkelere baktığında bir anayasanın yirmi ya da yirmi
12:15dört ayda yeni bir anayasanın hazırlığı ve eee hayata
12:19geçmesi lazım. Şu anda bizim seçimlere ne kadar kaldı? Yirmi
12:22ay. Evet. Mahta nisanda yapılsa bile. Tabii. Doğru. Yirmi
12:26aydı bir süre kaldı. Zaten bir Ekim'de başlasak bile eee böyle
12:31bir şey kapsamlı bir anayasa hazırlık süreci açısından
12:36yetişmez. Sonuçta eee irade tebemmümededir. Yani tebemmüme
12:42siyasi irade karar verir. Tebemmü bunu gündeme alır, yapar,
12:48ona bir şey demiyorum. Ama sonuçta olağan şartları açısından
12:52baktığımızda bu dönem yeni anayasa eee gündeme temel
12:58yaklaşımları açısından gelebilir. Bir teklif olarak
13:01meclise gelmez. Yirmi dokuzuncu dönem için bir taahhüt
13:06olarak eee gündemde olur ve yirmi dokuzuncu dönemde de
13:10Türkiye yeni anayasasına kavuşur diye benim öngörüm bu. Yani
13:14dört yüz kırk bini geçti cezaevlerindeki hükümlü ve
13:17tutuklu sayısı. Cezaevleri açısından bir kalabalıklaşma
13:21sorunumuz var arkadaşlar. Eee bu kalabalıklaşma
13:25sorununu gidermek için eee Adalet Bakanlığımızın çok yoğun
13:29çalışmaları var. Hukuk politikalar kurulumuzunla
13:32birlikte yaptıkları çalışmalar da var. Eee bu kanundan
13:36tamamen bağımsız olarak. Bu kanunun hiçbir şeye emsal
13:39olmaz arkadaşlar. Unutmayın. Bu kanun özel bir kanun. Kendine
13:43özgü bir kanun. Asla emsal olabilecek bir kanun değil. Eee
13:48ama genel olarak bir infaz hukuku düzenlemesi üzerinde
13:52çalışılıyor. Öyle mi efendim? Evet. Bu ııı infaz
13:56hukuku genel infaz hukuku düzenlemesi. Ne demek? Af
13:59genel af değil değil mi? Hayır ya infaz hukuku. Şimdi açalım ki
14:03infaz. Ya infaz. Ama orada süre kısalmaz mı efendim biraz
14:07bazılarından? Ne diyorsun? Af değil mesela şöyle söylüyor
14:11Sayın Başkanım. Diyorlar ki şimdi mesela adam tutmuş imam
14:14mağduru var. Ona benzer onların beklentisi var. İşte hesabını
14:19kullandırmış. Bilmem ne olmuş. İlkemiz şu Sinancığım. Buyur. Eee
14:26mahkumlar için adil mağdurlar için tatminkar bir infaz sistemine
14:32geçmek. İlkemiz bu. Ne mağdurların tatmin etmek konusunda bir
14:39zararlandırıcı sonuç doğuracaksın. Ne de adil infaz ııı
14:44sisteminin ihlal edecek uygulamaları yapacaksın. Bu
14:48genel bir infaz hukuku düzenlemesi. Burada da gene
14:51iyileştirmeler olabilir. Sürelerle ilgili olabilir vesaire.
14:56Ama buna ilişkin bir çalışma var. Parametrelerini ııı
14:59Adalet Bakanlığımız zaten çok çalıştığı hukuk politikler
15:03kuruluyla da birçok çalışma yaptık. Önümüzdeki dönem infaz
15:06hukukuna ilişkin reformcu bir bakış açısıyla bir düzenleme
15:10gündeme gelebilir.
