00:13Yaş ilerledikçe zaman size de daha hızlı geçiyor gibi geliyor mu?
00:17Çocukken bir yaz tatili neredeyse sonsuzmuş gibi gelirdi.
00:21Şimdi ise daha yıl yeni başlamış gibi hissederken bir bakıyoruz aylar geçmiş.
00:26Oysa bir gün hala 24 saat.
00:28Peki değişen zaman değilse ne?
00:33İşin içine beynin yeni bir bilgiyi öğrenmesi, kaydetmesi, dikkati, özellikle dikkat ve odaklanma da giriyor.
00:40Yani örneğin aynı yoldan gidiyorsunuz diyelim ki işe ve hep aynı yolu kullanıyorsunuz.
00:44Fakat o yolda yeni bir deneyim yaşarsanız ve bu deneyimi yerleştirirseniz o günü daha net hatırlıyorsunuz.
00:50Ama örneğin geçen hafta salı günü o yoldan işe gitmeyi hatırlamazsınız normalde.
00:54Ama orada farklı bir deneyim yaşarsanız o olayı daha net hatırlıyorsunuz.
01:00Çocuklukta pek çok şey yeni.
01:01İlk kez okula gitmek, ilk arkadaşlıklar, ilk seyahatler, ilk kez görülen yerler, yetişkinlikte ise alışkanlıklar ve rutinler öne çıkıyor.
01:13Zaman içerisinde bu deneyimler size daha sıradan, daha rutin geliyor ve dolayısıyla onları kaydeteme ihtiyacınız da yok aslında.
01:20O yüzden dikkatinizi daha da çok vererek yapmıyorsunuz ama çocukken öyle değil.
01:23Her şeye daha dikkatinizi vererek, daha merakla yapıyorsunuz.
01:26Aslında burada şöyle düşünebiliriz.
01:28Örneğin 20 yaşındaki birinin 10 yıl hayatının yarısı fakat 80 yaşındaki birinin hayatının 8'de biri.
01:34Zamanla aynı deneyimleri yaşadıkça aslında bunlar hep birbirinin aynısı oldukça o kişi için kısa bir özete dönüşüyor da diyebiliriz.
01:43Yaş ilerledikçe yeni bilgileri belleğe kaydetme performansı da değişiyor.
01:48Yaşla birlikte fizyolojik olarak dikkat, beynin yeni bir bilgi öğrenebilmesi yani öğrenme kapasitesi değişiyor.
01:55Yeni bir bilgiyi kaydedebilmesi azalıyor.
01:58Dolayısıyla bu da tabii ki etkili.
01:59Çünkü bir çocuk yeni bir bilgiyi daha iyi kaydedebilirken bu yaşla birlikte zaten fizyolojik olarak azalan bir şey.
02:07Peki eski anılar neden daha yakın zamandaki anılardan bile daha kalıcı olabiliyor?
02:12İlk anılar olması aslında şöyle düşünün bir turşu küpü benzetmesi vardır.
02:17Onun en altına koyduğunuzu en son alırsınız ya ilk deneyimler, ilk kazanılan beceriler en son çıkıyor.
02:23Ama en son koyduklarınızda beynin yeni bir bilgi öğrenme ve kaydetme kapasitesi değiştiği için ilk çıkanlar onlar.
02:29Yani ilk kaybettikleriniz onlar ama en son ilk anılarınız, ilk deneyimleriniz, ilk yaşadıklarınız bunlar daha derin yerleşiyor.
02:37Kısacası beynimiz geçen zamanı takvimde değil bıraktığı izlerle ölçüyor.
02:42Belki de yaş aldıkça ihtiyacımız olan şey daha fazla zaman değil birbirine daha az benzeyen günler.
