- 21 dakika önce
Yeşil Doğa bu hafta Bursa'nın leylekleriyle özdeşleşen köylerinde iki farklı dostluğun hikayesini ekranlara taşıdı. Eskikaraağaç'ta Yaren Leylek'in izini sürerken, Fadıllı köyünde yıllardır her bahar geri dönen Bilal Leylek ve Yusuf Amca arasındaki özel bağın hikayesi izleyicilerle buluştu.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:28MÜZİK
00:32Merhaba ben Güven İslamalı. Yeşildoğa programı ile yine karşınızdayız.
00:35Bu hafta güzel bir hikaye ekrana taşıyacağım. Şu anda Bursa Karıcabey'deyiz.
00:39Leylek köyündeyiz. Eski Kara Ağaç köyündeyiz.
00:42Burası Avrupa Birliği. Avrupa Leylek köyleri ağına üye köylerden bir tanesi.
00:48Arkamda bir iskele görüyorsunuz. Iskelede kuyruk var.
00:51O kuyruktaki insanlar Adem amcanın Yaren leyleğini bekliyorlar.
00:55Yaren çok popüler olunca arkasından da festivaller başladı.
00:58Festivaller başlayınca iş başka bir tarafa gitti.
01:02Şu anda Eski Kara Ağaç köyündeyiz.
01:04Ama ben sizi aslında Eski Kara Ağaç'tan başka bir yere götüreceğim buradan sonra.
01:07Çünkü buradaki festivalden sonra leylek sayısı biraz azaldı burada.
01:11Platformlar boşalmaya başladı. Herkes bir leyleğin peşinde.
01:15Yaren'in peşindeler. Hangisi Yaren değil çok da bilinmiyor.
01:18O yüzden turlar düzenleniyor. İş biraz şeye döndü.
01:21Ticari bir sürme döndü. Ama hemen karşı kıyıda Fadıllı köyü var.
01:26Fadıllı köyünde yaklaşık 30 yuva var.
01:2930 yuvada 60'ın üstünde leylek var.
01:31Ve oradaki leylekler halkla barışık yaşıyor.
01:34Burada Yaren var. Orada Bilal var.
01:36İşte bu hafta sizi Bilal ile tanıştıracağım.
01:39Ama önce bir sizin festival alanını göstereceğim.
01:42Festivali anlatacağım.
01:43Oradan asıl leylek köyüne.
01:45Asıl değil de şu anda doğallığını koruyan bir leylek köyüne götüreceğim.
01:50Yeşildoğa başlıyor.
01:58Avrupa bilir dışında Avrupa leylek köyleri ağına bağlı tek yer Bursa Uluabat Gölü kıyısında yer alan Eski Karaaş Köyüdür.
02:05Eski Karaaş Leylek Festivali doğa severleri ve kuş gözlemcilerini bir araya getiren en önemli etkinliklerden biri.
02:17Özellikle balıkçı Adem Yılmaz ile Yaren Leylek arasındaki dostluk burayı dünyaca ünlü bir yer haline getirdi.
02:24Ancak bu sene Leylek Festivali'nde Leylek Köyü'nde leylek yok.
02:2940 yuvadan sadece 4 ya da 5 yuva dolu.
02:32Ortada 4 leylek var.
02:33Herkes Yaren diye bu leylekleri fotoğraflıyor.
02:39Yaren'i görebilmek için kayıya binmek isteyenler iskel önünde kuyruk oluşturmuş.
02:43Ama Yaren kim bilir nerede.
02:46Çünkü beslenmek için uzaklara gitmek zorunda kalmış.
02:49Festivale ayıracak zamanı yok sanırım.
02:58Yaren'i gördünüz mü?
02:59Gördük gördük.
03:00Yaren'i gördük.
03:01Nerede?
03:02İleride.
03:03O yavrusu o ya.
03:04Kendisi yoktu.
03:06Yavrusu mu bilmiyorum.
03:08Olabilir.
03:08Küçüktü.
03:09Başka Leylek gördünüz mü?
03:11İki tane daha gördük.
03:12İki tane daha.
03:13Aslında eskiden daha çoktu burada da azalmış gibi.
03:15İlk kez geldik o yüzden.
03:17İlk baharda daha fazla oluyor.
03:18Daha fazla oluyor.
03:19Adem amcayı da gördük.
03:21Tekneyle mi gittiniz?
03:22Tabii tabii.
03:23Döndükten sonra zaten caminin orada gözüküyor.
03:25Başka Leylek gördünüz mü?
03:26Var var orada zaten birkaç tane daha Leylek gördük.
03:28Birkaç tane daha Leylek gördük.
03:30Sırf onun için mi geldiniz?
03:31Görmek için mi geldiniz?
03:32Tabii tabii zaten bu soruyordunuz.
03:33Onun için de görmek için geldiniz.
03:34Tamamdır.
04:00Leylekler azalmış.
04:02Niye öyle platformlar bomboş?
04:04Şimdi Leylekler 10 senedir geriye doğru azalıyor.
04:07Bizim tespitlerimize göre olayı şu.
04:10Şimdi Leyleklerin bu sulak alanlar beslenme alanları.
04:14Bu yerleşim yerinde de sazlar iyice göl kenarına geldiği için Leyleklerin beslenme alanları ortadan kalkınca,
04:21beslenme alanı bulamayınca dolayısıyla her yıl azalıyor.
04:24Bu sene de bayağı azaldı gerçekten.
04:45Su içerisinde oluşan kirlilik sebebiyle sazlık alan popülasyonla artış yaşandı.
04:51Özellikle son yıllarda göçmen kuşların da Afrika'dan bahar döneminde buraya gelmelerindeki ana sebep,
04:58burada kendilerine bir eş bulup yavrularını dünyaya getirmek ve buradaki ekosistemi sürdürülebilir kırmakla alakalı burada geçirdikleri bir periyot var.
05:09Avlanma sahalarında yaşanmış olan sazlık alan oluşumları sebebiyle hayvanlar beslenme koşulları daha uygun olan yerlere gitmek durumundalar.
05:16Hemen biz şu an Ulağabat Gölü'nün eski Kara Ağaç kıyısındayız.
05:21Ancak Akçalar ve devamındaki Mustafa Kemalpaşa ilçemizin Ulağabat kıyısında olan köylerinde de görüldüğü üzere,
05:30her ne kadar oralarda sazlık alanlarla ilgili benzer sıkıntılar yaşansa da Leylek popülasyonunun eski Kara Ağaç'a kıyasla daha fazla
05:37olduğunu görebilmek mümkün.
05:39Bir leylek, ki zamanında orada yüzlerce leylek vardı ama bir leylek bayağı bir ses getirdi.
05:45Şu anda bu festivalin nedeni de o bir leylek sanırım.
05:47Tabii bu işe katkı koyan çok önemli mentorlar da var.
05:51Allah rahmet etsin Prof. Dr. İsmet Aracı, merhum ziraat mühendisi, eşiği Fransiska Hanım ve doğa fotoğrafçısı Alper Bey'in de,
06:00Alper Tüdeş'in de buradaki hikayeyi güçlendirmek ve dünyayı tanıtmakla ilgili oldukça fazla gayesi var.
06:06Bugün İspanya'daki Avrupa Leylek Köyleri Ağı içerisindeki köye dahi gidiyor olsanız,
06:13eski Kara Ağaç dediğinizde akıllara Yaren Leylek ve Adem Amca gelmekte.
06:17Tabii ki bu da bir turistik destinasyon kimliği de kazandırdı burayı.
06:33Tamam herkes bir şey yiyor da leyleklerine veriyorlar merak ettim.
06:37Şimdi buradan Fadullu Köyü'ne gideceğiz.
06:40Orada leylekleri balıkla besliyorlar.
06:50Yaren Leylek'in işi zor açıkçası.
06:52Şimdi sizi yine Uluabat Gölü kıyısında bulunan Fadullu Köyü'ne götürüp Bilal Leylek'le tanıştırmak istiyorum.
06:59O da çok popüler bu ara.
07:20Yaren Leylek'ten sonra Bilal Leylek'i ziyarete geldik.
07:24Şu anda yavrularıyla yukarıda.
07:27Anne beslenmek için ayrıldı.
07:31Yukarı çıkılıyor mu?
07:44Çizmama devamlı bakıyorsun ona.
07:46Tabii efendim.
07:47Gidiyor ne ya? 6 ay boyunca gidene kadar bakıyorum.
07:49Ağustos geldi mi bay bay.
07:52Ne zaman geliyor bir daha? Mayıs'ta mı?
07:54Mart 1.
07:56Ağustos'a kadar kalıyor.
07:57Aynen öyle abi.
07:58Aynı Leylek oldun nereden biliyorsunuz?
08:00Aynı hareketlerden.
08:01Diğer leylekler zaten uzaklaşıyor senden, kaçıyor.
08:04Buna gel dediğimde benden beraber yürüye geliyor.
08:21Bilal'le tanışmanız nasıl oldu?
08:23Ben balıkçılık yapıyorum eskiden beri, çocuk bundan beri yapıyorum bu işi.
08:28Buraya balık getirdikçe Bilal gelmiş buradan direğin üstünden herhalde hayvan aşağıya doğru bakıyor.
08:35Karnı da acıktı.
08:36İnmiş buraya aşağıya.
08:37Buradan dediler ya Leylek indi bak falan balık attık.
08:40Tuttuk balık attık buna.
08:41Balık atınca 2-3 günde bir sefer falan gelmeye başladı.
08:47Daha sonra alıştı.
08:48Sık sık gelmeye başladı.
08:50Beni herhalde tanıdı.
08:52Tanıdın.
08:53Yusuf arkadaşım çıktı.
08:53Yusuf arkadaşım buralarda ilgilenmeye başladı.
08:55Çok leylek var mı burada?
08:58Hemen hemen.
09:0030'dan hesap yaparsan 60 yapar.
09:02Çip olarak yani.
09:0460 leylek yapar.
09:05Hepsine bakıyor musunuz?
09:06Sadece Bilal mi geliyor?
09:07Sadece Bilal.
09:09Bilal.
09:10Eşi var herhalde.
09:11Sultan.
09:12Hepsi beraber mi geliyor?
09:13Yok.
09:14Sultan 2 kere geldi ondan sonra da gelmedi.
09:16Gelmedi.
09:16Gelmedi.
09:17Onun sultan olduğunu nereden biliyorsunuz?
09:18Ben bilirim abi.
09:19Siz biliyorsunuz.
09:20Benden kaçmaz.
09:21Ama burası aslında bir leylek köyü.
09:23Yani ama siz leylek köyü ağına bağlı değilsiniz.
09:26Ya leylek köyü ağına bağlı değiliz.
09:28Şenlik Karahaçköy'ünde oluyor.
09:30Karahaçköy'ünde olduğu için burayı pek bilen yok.
09:33Yani çevreden tanıyan yok.
09:35Sosyal medya tarafından tanıysalar tanıacaklar yani.
09:38Bir de burada hiç leylekler daha sakinler böyle.
09:40Daha rahatlar.
09:41Çok rahatlar.
09:42Niye?
09:43Yem çok.
09:43Yem çok.
09:44Balık çok.
09:47Peki şey.
09:49Platforma ihtiyacınız var mı?
09:51Çok leylek geliyor.
09:52Belki de yuva yapamıyorlar.
09:53Yaşımız var.
09:54Vallahi 20 lira yuva olsun 20 lira daha olur burada daha.
09:57İstiyor musunuz 20 yuva?
09:58Diyorum abi ben isterim.
10:00Ama bu batıdaşı da sonra çok herhalde.
10:02Böyle görüyoruz.
10:03Bak bu ağaçta şurada leylek yuvası vardı bozdular.
10:06Niye?
10:07Evet tırk çarpar.
10:08Şimdi elektrik çarpar bir de buradan gelip geçerken pisliyor.
10:12Adamın üstüne geliyor.
10:13İstemiyorlar.
10:14İstemiyorlar.
10:15İstemiyorlar işte.
10:16Leyleğin bizim köye de faydası var.
10:19Mesela arazide, tarlada sebze, meyve ekiliyor.
10:22Sebze ekiliyor.
10:23Sebzeleri farele zarar veriyor.
10:25Bu fareleri de topluyor bunlar.
10:27Bunlara da çok faydası var.
10:29Onun için leylek faydalı bir hayvan yani topluma.
10:37Uluabat köylerinin leylek köyü olmasındaki en büyük etken 2006-2010 yılları arasında
10:43köy merkezindeki tüm elektrik hatlarının yer altına alınmış olması.
10:47Elektrik hatları leyleklerin ölmesine neden oluyordu.
10:51Padıllı köyünde bu platformlar var.
10:53Ancak yarım kalan proje nedeniyle maalesef leylekler hayatını kaybediyor.
10:59Sorun o tarafta.
11:00Ne oluyor orada?
11:01Çarpı abi 15 yene leylek itti oradan.
11:0315 leylek?
11:04Vallahi 15 yene ya yeminle ya.
11:06Onu niye halletmediler?
11:07Hallet dedik ama abi ilgilenen olmadı ya.
11:10Olmadı abi.
11:11Muhtar söyledi kaç sefer.
11:16Bu leylek köylerinin mimarı ve Avrupa leylek ağına girmesini sağlayan kişiler
11:21hala Bursa'da yaşayan Alman asıllı çevreci Fransiska arıcı
11:25ve şu anda aramızda olmayan Prof. Dr. İsmet arıcıydı.
11:30Bir gezi sırasında leyleklerin ölümüne tanık oluyorlar ve 2004 yılında bu projeyi hayata geçiriyorlar.
11:37İsmet arıcı leyleklerin babası olarak görülüyordu.
11:41İsmet arıcı ve eşi Fransiska arıcı ile 2010 yılında tanışmış bu projeyi ekrana taşımıştım.
11:47Aradan geçti 16 yıl.
11:49Şimdi Fransiska arıcı ile sizi tanıştırmak istiyorum.
12:22İzlediğiniz için teşekkür ederim.
12:51İzlediğiniz için teşekkür ederim.
12:52Üneyim kazandık. Farklı projeleri gördük. Onları biraz değiştirip ortama uygun şekilde yapmaya çalıştık.
13:05Ve üye olmak için 2005 veya 2006'da biz de başvurduk. Ama 2011'de gerçekten üye olduk.
13:15Ondan sonra tabii vakıftan destek almak daha kolaylaştı.
13:20Şu anda bir leylek festivali var ve sizin leylek festivalinin haberiniz yok.
13:26Öyle oldu evet.
13:28Ne oldu yani işler bir başlattınız sonra iyi gitmedi mi? Şu anda ne durumda?
13:35Aynen öyle iyi gitmedi diyebilirsiniz.
13:38Ayrı Natür'la planladığımız resmi projeler galiba 2020'de bitti.
13:47Ve ondan sonra şöyle aslında otomatik olarak herkesin ne yapacağını bildiği için yürünmesi gerekiyordu.
13:54Ama öyle maalesef olmadı.
13:57Bazen öyle oluyor.
13:58Öyle oluyor.
14:00Peki şey biz Fadılı köyüne gittik.
14:03Baya büyük leylek var.
14:05Hani eski Kara Ağaç'tan da fazla orada leylekler.
14:07Ve insanlar çok da ilgili.
14:09Orada köylü çok ilgili.
14:11Oraya da bir leylek köyü yapılabilir mi?
14:13Yapılabilir.
14:14Ben zaten başladım.
14:15Bilmiyorum harita asıldı mı?
14:17Bütün yuvaların numarası var.
14:20Haritası var.
14:22Hangi yuva nerede?
14:22Bütün sayılarını da biliyorum.
14:26İki sene önce de üç tane platform da alabildik.
14:31Onları da astık.
14:32Siz devam ediyorsunuz hala şeye platformla?
14:34Ediyordum ama şimdi artık yapmıyorum.
14:37Yapmıyorsunuz.
14:38Başka projeniz var mı?
14:39Yoksa artık dinlenmek mi istiyorsunuz?
14:41Projem dinlenmek, evet.
14:43Dinlenmek.
14:45Francisca Hanım fazla konuşmadı ama sanırım biraz kendisini üzmüşler anlaşılan o.
14:49Umarım sorunlar hallolur.
14:51Bu güzel proje devam eder.
15:06Evet bu haftalıkta bu kadar.
15:08Leylek köylerini ekrana getirmeye çalıştım.
15:10Eğer onları istiyorsak, çevremizde olmalarını istiyorsak bu sazlık alanları bir şekilde rehabilite etmemiz gerekir.
15:17Mera ıslığına önem vermemiz gerekir.
15:19Onların beslenme alanlarını açmamız gerekir.
15:22Eğer bunu yapmazsak leylekler de haliyle kendilerine başka yerler, başka yuvalar bulacak.
15:27Programda gördüğünüz eski kara ağaç köyündeki bütün platformlar neredeyse boşalmış.
15:32Hepsi fadılı köyüne ve diğer köylere doğru yönelmiş.
15:35Eğer seneye 21.sini yapacaksak leylek festivalinin bugünden çalışmaya başlamak lazım.
15:41Çünkü 21. festivalde eski kara ağaçta belki leylek bulamayız.
15:46Haftaya bir başka yerde, bir başka hikayede buluşmak üzere.
15:49Hoşçakalın.