00:05Anadolu, Orta Doğu, 3 semavi dinin doğduğu coğrafya.
00:10Yüzyıllar boyunca sayısız medeniyete ev sahipliği yaptı.
00:14Büyük güçlerinde ilgisini çekti.
00:16Osmanlı devleti zayıfleyince 19. yüzyılda bu ilgi daha da arttı.
00:21Arkeolojik kazılar başladı.
00:25Avrupalılar kendi medeniyet kökenlerini Grek Roma'ya bağladıkları için
00:30ve bu önemli merkezlerinden birisi de Anadolu'da olduğu için bir kez burayı merak ediyorlar.
00:37Tabi ikincisi casusluk boyutu var.
00:39Osmanlı'yı tanımak istiyorlar, bölgeyi tanımak istiyorlar.
00:43Çünkü bir yerde ilmi çalışma yaparken, kazı yaparken aslında o toplumu da tanıyorsunuz.
00:49Batı'nın ilgisi yalnızca bilimsel değildi.
00:52Siyasi hedefleri de vardı.
00:54Sömürgecilikle birlikte ekonomik kaynaklarının yanı sıra kültürel mirasla hedef alındı.
01:01Tabi sömürgecilik dönemi bir yağmalama dönemi.
01:06Burada hem ekonomik kaynaklar yağmalanıyor, hem bilim, tarih, arkeoloji hepsi yağmalanıyor.
01:13Mesela Napolyon Mısır'a geldiği zaman ilim adamlarını da yanında getiriyor.
01:19Ve çok büyük araştırmalar yapıyorlar.
01:21Kazılar da ortaya çıkarılan çok sayıda eser yurt dışına götürüldü.
01:26Ancak asıl kayıp eserlerin kendisi değil, onlarla birlikte yok olan hafıza.
01:31Bugün diyelim ki Türklerin Anadolu'daki varlığının kanıtı, ilk kanıtı ne?
01:38Ahlat mezar taşları.
01:39Siz Ahlat mezar taşlarını yıkarsanız Türklerin ilk kanıtlarını ortadan kaldırmış olursunuz bölgedeki.
01:48Mesela bugün Suriye'de, Irak'ta, Daesheli'yle, El-Kaide eliyle veya işgalciler eliyle aynı şekilde İsrail'lerin yaptığı Filistin'de ne yapıyor?
02:00Bir toplumun hafızasını siliyor.
02:03Sizin varlığınızı ortadan kaldırıyor.
02:06Mezar taşları, camiler, medreseler, türbeler.
02:10Bir toplumun geçmişinin sessiz tanıkları.
02:13Prof. Dr. Cengiz Tomar'a göre büyük Müslüman devletler fethettikleri coğrafyalardaki tarihi eserleri büyük ölçüde korudu.
02:22Koruyorlar, bazen devşirme malzeme olarak oradaki malzemeyi alıyor, kilisedeki camide kullanıyor.
02:27Ama bir şekilde korunuyor.
02:29Yani böyle büyük oranda Moğolların yaptığı gibi, Haçlıların yaptığı gibi, Endülüs'te İspanyolların, o dönem Katoliklerin yaptığı gibi tamamen yıkma olayı
02:40yok.
02:42Bugün ise kültürel mirasın korunması kadar kaçırılan eserlerin ait oldukları topraklara dönmesi de önem taşıyor.
02:50Türkiye son yıllarda bu alandaki çalışmalarını hızlandırdı.
02:54Yurt dışına kaçırılan 13.000'den fazla tarihi eser Türkiye'ye yeniden kazandırıldı.
03:01Bunları almak çok büyük bir emek gerektiriyor.
03:03Para gerektiriyor, hukuki süreçler gerektiriyor.
03:06Bir de bilgi birikimi gerektiriyor.
03:07Yani onları ikna etmeniz gerekiyor.
03:10Dolayısıyla çok iyi. İnşallah hepsini alırız.
03:13Kültürel miras için yürütülen çalışmalar bununla da sınırlı değil.
03:17Yurt dışındaki Osmanlı eserleri restore ediliyor.
03:20El yazmaları dijital ortama aktarılıyor.
03:23Tarihi yapılar yeniden ayağa kaldırılıyor.
03:26Çünkü kültürel miras geçmişten kalan birkaç taş değil.
03:30Bir milletin hafızası, kimliği ve geleceğe bırakılan en güçlü mirası.
03:42İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar